İmparatorluğun Ontolojik Grameri versus Ulus-Devletin İdeolojik Mantığı
Öz
Bu makalede imparatorluk ve ulus-devlet gramer ve mantık metaforundan hareketle yeniden yorumlanmaya ve tahayyül edilmeye çalışılmaktadır. Gramer ve mantık metaforları bir imkana ve zorunluluğa işaret edecek şekilde kullanılmaktadır. Söz konusu metaforun kendisini inşa ettiği zemin ise ontoloji ve ideoloji olmaktadır. Buna göre imparatorluk ontolojik bir gramer olarak tahayyül edilmiş, farklılık, derinlik, otantiklik, adalet, liyakat, esneklik, gelenek, hetorejenlik ve kozmopolit kavramları ekseninde de facto bir durum olarak konumlanmıştır. Diğer yandan ulus-devlet ise, benzerlik, eşitlik, yapaylık, elitlik, katılık ve homojen kavramları ekseninde a priori bir zorunluluk dayatması olarak konumlanmıştır. İmparatorluktan ulus-devlete geçişin bir ufuk ve eksen küçülmesi, felsefi olarak ontolojinden kopuşu, sosyolojik olarak halktan kitleye geçişi, ekonomik olarak paylaşımcı ve dayanışmacı yapıdan sermayenin merkezileştiği kapitalist sisteme dönüşü, etik olarak adaletten ayrılışı, politik olarak ise milletten etno-seküler ulusçuluğa geçişi temsil ettiği gösterilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKGÜN, Mehmet, Materyalizmin Türkiye’ye Girişi, Elis Yay. Ankara 2005.
- ALPER, Ömer Mahir, Osmanlı Felsefesi Seçme Metinler, Klasik Yay. İstanbul 2015.
- ALTHUSSER, Louis, İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, Çev. Yusuf Alp, Mahmut Özışık, İletişim Yayınları, İstanbul 2002,
- ARSLAN Hüsamettin, “İmparatorluğun Dansı”, Derin Tarih, Nisan, 2017.
- ARSLAN, Hüsamettin, “Aydınlanmış Ulus-Devletten Demokratik İmparatorluğa”,
- ARSLAN, Hüsamettin, “Mütercimin Önsözü”, İnsan Bilimlerine Prolegomena, Der-Çev. Hüsamettin Arslan, Paradigma Yay. İstanbul 2002.
- ARSLAN, Hüsamettin, Jöntürkler, Jönkürtler ve Muhafazakârlar Meçhul Okurla Söyleyişiler, Paradigma Yay. İstanbul 2012.
- BAYRAKTAR, Levent, “Bergsonculuğun Türkiye’ye Girişi ve İlk Temsilcileri”, Felsefe Dünyası, sayı: 28, 1998, ss. 62-72.
- DEMİR, Remzi, Philosophia Ottomanica Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde Türk Felsefesi, (Eski Felsefe), cilt: I, Lotus yay, Ankara 2005;
- DİNÇER, Ömer, Siyasetnameleri Yeniden Okumak, Bir Yönetim Bilimci Gözüyle Geleneksel Siyasi Düşünce, Klasik Yay. İstanbul 2018.