Araştırma Makalesi

NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER

Cilt: 9 Sayı: 3 31 Temmuz 2023
PDF İndir

NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER

Öz

Miraciye hem Klasik Türk edebiyatında bir nazım türü hem de Türk musikisinin önemli formlarından biridir. Süleyman Çelebi’nin Mevlid’inin bir bölümü de miracı anlatmaktadır. Dolayısıyla konu bakımından mevlit ile miraciyeler arasında kısmen benzerlik bulunmaktadır. 18. Yüzyılın başlarında yaşayan devrinin önemli şahsiyetlerinden olan Nâyî Osman Dede, Doğancılar’daki Halvetiyye Tekkesi şeyhi Nasuhî Efendi’nin istirhamıyla Miraç Kandillerinde okunmak üzere bir miraciye yazmasını ve bestelemesini ister. Eserini yazarken de Süleyman Çelebi’nin Mevlid’ini örnek olarak gösterir. Bu istirhamı emir telakki eden Nâyî Osman Dede birkaç gün veya hafta içinde eserini kaleme alır. Bu çalışmada Nâyî Osman Dede’nin Mevlid’i ne kadar örnek aldığı öğrenilmeye çalışılacaktır. Miraciye hakkında bilgi verildikten ve konusu özetlendikten sonra bahirler hakkında bilgi verilecek ve yazılmasına dair anlatılan rivayetlerin değerlendirilmesinin ardından mukayese edilecektir. Her iki metin farklı yönleriyle karşılaştırılarak aralarındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmeye çalışılacaktır. Aynı gelenek içinde ve aynı konuda yazılmış olmasından kaynaklanan benzerliklerin yanı sıra Osman Dede, eserinin Süleyman Çelebi’nin eserinin kuru bir taklidi olmadığı anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akar, Metin (1981). “Nayi Osman Dede ve Mi'raciyesi”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 1: 1-16.
  2. Akar, Metin (1987). Türk Edebiyatında Manzum Mi‘râc-nâmeler. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  3. Akkuş, Mehmet, Uğur Derman (2008). Vesiletü’n-Necat (Mevlid): (Reisü’l-Hattatin Ahmed Kamil Akdik’in hattıyla). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı.
  4. Aymutlu, Ahmed (1995). Süleyman Çelebi ve Mevlid-i Şerif. İstanbul: MEB.
  5. Baykal, Kazım (1999). Süleyman Çelebi ve Mevlid. Yay. Haz. Kadir Atlansoy. Bursa: Bursa Eski Eserleri Sevenler Kurumu.
  6. Dinç, Sema, Ahmet Çalır, Senem Arslan (2017). “Dînî Mûsiki Formu Olarak Mi’râciye ve Geçmişten Günümüze İcrâsı”. Geçmişten Günümüze Uluslararası Dinî Mûsikî Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 03-04 Kasım 2017, Amasya = From Past to Present International Religious Music Symposium, Amasya: Amasya Üniversitesi, 255-268.
  7. Erguner, Süleyman (2021). “Musikimizin Miracı: Mi’râciyye ve Kutb-ı Nâyi Osman Dede”. Osmanlı Kültür Ortamında Miraç ve Yolculuk Durakları: Edebiyatta, Müzikte ve Resimli Elyazmalarında Miraç ve İslam’ın Üç Kutsal Şehri. ed. Ayşe Taşkent, Nicole Kançal-Ferrari. İstanbul: Dergâh Yayınları, 243-274.
  8. Kemikli, Bilal (2022). “Süleyman Çelebi ve Mevlid”. Süleyman Çelebi ve Mevlid Geleneğimiz. Ed. İbrahim Ethem Arıoğlu, Mehmet Akkuş, Bilal Kemikli. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 28-36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

19 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

10 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Güleç, İ. (2023). NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 9(3), 576-593. https://doi.org/10.20322/littera.1299564
AMA
1.Güleç İ. NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2023;9(3):576-593. doi:10.20322/littera.1299564
Chicago
Güleç, İsmail. 2023. “NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 9 (3): 576-93. https://doi.org/10.20322/littera.1299564.
EndNote
Güleç İ (01 Temmuz 2023) NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 9 3 576–593.
IEEE
[1]İ. Güleç, “NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER”, Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 9, sy 3, ss. 576–593, Tem. 2023, doi: 10.20322/littera.1299564.
ISNAD
Güleç, İsmail. “NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 9/3 (01 Temmuz 2023): 576-593. https://doi.org/10.20322/littera.1299564.
JAMA
1.Güleç İ. NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2023;9:576–593.
MLA
Güleç, İsmail. “NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 9, sy 3, Temmuz 2023, ss. 576-93, doi:10.20322/littera.1299564.
Vancouver
1.İsmail Güleç. NÂYÎ OSMAN DEDE’NİN Mİ’RÂCİYYE’SİYLE SÜLEYMAN ÇELEBİ’NİN MEVLÎD’İ ARASINDAKİ FARKLILIKLAR VE BENZERLİKLER. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 01 Temmuz 2023;9(3):576-93. doi:10.20322/littera.1299564
İlgi, katkı ve desteğiniz için teşekkür eder, iyi çalışmalar dileriz.