MEKTUPLARINDAN HAREKETLE SAİT FAİK ABASIYANIK’IN ÖYKÜCÜLÜĞÜ

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 3, 335 - 354, 31.07.2025

Ebru Değe Güven

https://doi.org/10.20322/littera.1641820

Öz

İlkçağlardan itibaren haberleşme ve iletişim kurmanın temel yöntemlerinden biri olan mektubun edebiyatımızda köklü bir geçmişi vardır. Tanzimat Dönemi’nden Cumhuriyet Dönemi’ne değin Türk edebiyatında pek çok örneği verilen mektup özellikle 1950’lerdan sonra yaygınlık kazanır; birçok şair ve yazar mektup aracılığıyla ailesi, arkadaşları veya sevgilileriyle mektuplaşır. Şair ve yazarlar mektuplarında özel yaşamlarının yanı sıra yazınsal görüşleri ve edebi eserlerini içeren birtakım bilgilere yer verir. Edebiyat araştırmacıların yoğun çalışmalarıyla çoğu zaman gizli saklı zarflar içinden çıkan mektuplar birtakım zorlu süreçler atlattıktan sonra yayımcılara ulaşarak kitaplaştırılır. Türk öykücülük tarihinde ele aldığı konular ve konulara yaklaşım biçimiyle dikkat çeken Sait Faik Abasıyanık durum ve anlara odaklanan, düzenli bir olay örgüsü çizgisinin bulunmadığı kısa öyküleriyle ön plana çıkar. Bütün yaşamını yazı yazmak üzerine kuran, yazmak için yaşayan Sait Faik aile ve arkadaşlarına gönderdiği mektuplar aracılığıyla kendisi, öykücülük anlayışı ve öyküleriyle ilgili başka hiçbir yerde bulunmayan önemli bilgiler ortaya koyar. Yazarın mektuplarıyla ilgili en kapsamlı çalışma Sevengül Sönmez tarafından Karganı Bağışla (2003) başlığıyla yayımlanır. Çalışmamızda Karganı Bağışla kitabındaki mektuplarından yola çıkılarak Türk öykücülüğünde bir dönüm noktası olan Sait Faik Abasıyanık’ın öykücülüğü; öykü yazarlığı, öykü sanatı ve öyküleri alt başlıklarında incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Mektup , öykü , Türk öyküsü , Sait Faik Abasıyanık , Karganı Bağışla.

Etik Beyan

Etik Beyan gerekmemektedir

Destekleyen Kurum

Yoktur

Proje Numarası

Yoktur

Teşekkür

Yoktur

Kaynakça

• Abasıyanık, S. F. (1948). Lüzumsuz adam. Varlık Yayınları.
• Abasıyanık, S. F. (1954). Alemdağda var bir yılan. Varlık Yayınları.
• Abasıyanık, S. F. (1988). Bütün eserleri 10: açık hava oteli – konuşmalar – mektuplar. (M. Uyguner, Haz.). Bilgi Yayınevi.
• Abasıyanık, S. F. (1993). Bütün eserleri 14: sevgiliye mektup. (M. Uyguner, Haz.). Bilgi Yayınevi.
• Abasıyanık, S. F. (1993). Bütün eserleri 15: bitmemiş senfoni. (M. Uyguner, Haz.). Bilgi Yayınevi.
• Abasıyanık, S.F. (2011). Karganı bağışla. (S. Sönmez, Haz.). Yapı Kredi Yayınları.
• Aktaş, Ş. (2005, 18-19 Ekim). Hikâyeciliğimizin bir dönüm noktasında Sait Faik. (M. M. Ergüzel, Haz.) Ölümünün 50. Yılında Sait Faik’i Anma Günleri, Sakarya, ss. 53-59.
• Alver, K. (2006). Mektubun sosyo-politiği üzerine bir deneme. Hece Mektup Özel Sayısı, 10(114/115/116), ss. 73-75.
• Asa, M. (2004). Sait Faik’te şiir ve şiirsel söylem. (S. Oğuzertem, Haz.) Bir İnsanı Sevmek: Sait Faik Ölümünün 50. Yılında Sait Faik Sempozyumu, Ankara, ss. 224-254.
• Aslan, C. (2007). Sait Faik Abasıyanık’ın öykülerinde kurgu ve anlatım teknikleri. [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
• Ataç, N. (1954). Sait Faik Abasıyanık. Türk Dili, 33(3), ss.556.
• Binyazar, A. (2018). Sait Faik üzerine bir deneme. Türk Dili Türk Öykücülüğü Özel Sayısı, (286), ss. 94-103.
• Bozkurt, N. (2004). Mektup. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 29, ss. 13.
• Çakır, Ö. (2005). Türk edebiyatında mektup. [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
• Çakır, D. (2020). Esere karışan hayatlar, hayata karışan eserler Sait Faik’in eserlerinde gerçeklikten kurmacaya aşk maceraları. Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 9(21), ss. 140-162.
• Demircan, Ö. (2015). Sait Faik nasıl yazar? Derin Yayınları.
• Donbay, A. (2011). Edebiyatımızda mektup türü ile ilgili başlıca çalışmalar. Erdem, (61), ss. 83-102.
• Ergun, P. (1996). Sait Faik Abasıyanık 90 yaşında. Bilgi Yayınevi.
• Eroğlu, E. (2006). Cumhuriyet döneminde mektup. Hece Mektup Özel Sayısı, (114/115/116), ss. 67-72.
• Fethi Naci (2008). Sait Faik hikâyeciliği. Yapı Kredi Yayınları.
• Kahraman, A. (2022). Modern Türk hikâyesi. Büyüyen Ay Yayınları.
• Kaplan, E. (1999). Bir edebi tür olarak mektup ve Türk edebiyatındaki yeri. [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
• Kavaz, İ. (1990). Sait Faik Abasıyanık – yazar ve eser. [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
• Kefeli, E. (2002). Anlatım tekniği olarak mektup. Kitabevi Yayınları.
• Nayır, Y. N. (1954). Sait Faik’in mektupları. Varlık, (411), ss. 6-7.
• Okay, M. O. (2006). Mektuba, mektuplaşmaya ve kartpostala dair. Hece Mektup Özel Sayısı, (114/115/116), ss. 30-36.
• Uyguner, M. (1983). Sait Faik Abasıyanık. Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Üstün, K. (2023). Sait Faik Abasıyanık – meselesi kaleminde. Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Yayınları.