SÂLİH FÂİK'İN II. ABDÜLHAMİD METHİYESİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

XIX. yüzyıl klasik Türk edebiyatı şairlerinden biri olan Sâlih Fâik, yaşadığı dönemin edebî, dinî, siyasi vb. izlerini taşıyan eserleriyle dikkat çekmektedir. Özellikle Peymâne adlı eserinde yer alan II. Abdülhamid methiyesi şairin edebi kimliğini yansıtması ve padişaha olan bağlılığını yansıtması bakımından önemlidir. Şair şiirlerinde genellikle geleneğe bağlı kalmıştır. Dîvân’ı dışında çeşitli şairlerin rubailerine yer verdiği Peymâne, bin hadîs-i şerif şerhinin bulunduğu Elfiyyetü’s-Seniyye fi’l-Âdâbi’l-Ahmediyye ve vezinle ilgili yazdığı risâlesi Arûz-ı Türkî olmak üzere toplam dört eseri mevcuttur. Sâlih Fâik’in Peymâne adlı eserinde yer alan ve çalışmamıza konu olan methiyesi “Der Sitāyiş-i Pādişāh-ı Bı̇̄-müdānı̇̄ Sulṭān ᶜAbdü’l-Ḥamı̇̄d-i S̱ānı̇̄” başlığını taşımaktadır. Şair bu methiyede dönemin padişahı olan II. Abdülhamid’in ihtişamından, dinî ve siyasi gücünden bahsederek padişahı methetmiştir. Bununla birlikte devlet yönetimini överek döneminde yaptığı ıslahatlara değinmiştir. II. Abdülhamid sayesinde her yerde okulların açılmasıyla birlikte eğitime verilen önemin artmasından bahsetmiştir. Ayrıca bu dönemde huzurun ve barışın sağlanarak adaletli ve güvenli bir ortamın oluştuğunu dile getirmiştir. Özellikle XIX. yüzyılda padişaha yazılan methiyelere pek rastlanılmadığı bilinmektedir. Dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda çalışmaya konu olan II. Abdülhamid methiyesine Peymâne adlı eserin başında yer verilmesi dikkat çekmektedir. Çalışma nitel araştırma yöntemine dayanmaktadır. Öncelikle Sâlih Fâik’in hayatı ve edebi kimliği literatür taramasında yer alan kaynaklar doğrultusunda açıklanacak ve eserleri tanıtılacaktır. Ardından manzumenin şekil ve muhteva yönünden analizi yapılarak incelenecek ve transkripsiyonlu metnine yer verilecektir. Döneminin nadir ve ustalıkla yazılmış önemli eserlerinden biri olan methiyenin bu çalışmayla birlikte gün yüzüne çıkarılması ve ilim dünyasına tanıtılması amaçlanmıştır.