-

Öz

Refik Halit Karay has an important place in Turkish story telling. Refik Halit Karay who changed the field of Turkish story by canalizing it to Anatolia, works on Anatolia with an original language by treating all aspects of Anatolia with a realistic manner. In the story ‘Yatik Emine’, written with the aim of raising awareness of the individuals and the society, Refik Halit Karay goes deep into customary, judiciary and moral source of the society and takes up a position about how it is supposed to be. Therefore, by wending his way to social problems taking its roots from individual problems, he carries fiction within the textual contextto reality. This reality is shaped by adoption or disregard of the all the values within the society and individual. Refik Halit Karay reflects the dilemma of the individual and the societywith the aim of reviving the disregarded values

Anahtar Kelimeler

• Refik Halit Karay, ethics, corruption, individual, society, state

REFİK HALİT KARAY’IN ‘YATIK EMİNE’ ADLI ÖYKÜSÜNÜN SOSYOLOJİK AÇIDAN İNCELENMESİ

Öz

ÖZET

Refik Halit Karay (1888-1965) Türk öykücülüğünde önemli bir yere sahiptir. Türk öykücülüğünü Anadolu’ya yönlendirerek öykünün sahasını genişleten Refik Halit Karay, Anadolu’nun tüm yönlerini realist bir şekilde işleyerek Anadolu’yu özgün bir dil ile ele alır.

Bireyi ve toplumu bilinçlendirmek amacıyla kaleme alınan ‘Yatık Emine’ adlı öyküde Refik Halit Karay, toplumun örfî, hukukî ve ahlakî kaynaklarına inerek olması gerekten yana tavrını koyar. Böylelikle o, bireysel sorunlardan hareketle toplumsal sorunlara yönelerek metin bağlamında var olan bir kurguyu yaşam gerçekliğine taşır. Bu gerçeklik birey ve toplum arasında var olan tüm değerlerin benimsenmesi ya da ötelenip yok sayılması ile şekillenir. Yok sayılan değerleri yeniden canlandırmaya çalışan Refik Halit Karay, birey ve toplumun içine düştüğü çıkmazı dile getirir.

Anahtar Kelimeler: Refik Halit Karay, ahlâk, yozlaşma, birey, toplum, devlet.

 

Anahtar Kelimeler

• Anahtar Kavramlar: Refik Halit Karay, ahlâk, yozlaşma, birey, toplum, devlet

Kaynakça

1. Adler, Alferd (2003). İnsan Doğasını Anlamak (Çev. Deniz Başkaya). İzmir: İlya Yay.
2. Aktaş, Şerif (2004). Refik Halit Karay. Ankara: Akçağ Yay.
3. Alver, Köksal (2006), Edebiyat Sosyolojisi, Ankara: Hece Yay.
4. Atıker, Erhan (1998). Bireyselleşme, Toplumsal Farklılaşma. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fak. Yay.
5. Durkheim, Emile (2010). Sosyoloji Dersleri. (Çev., Ali Berktay). İstanbul: İletişim Yay.
6. Kudret, Cevdet (2004), Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman C:2. İstanbul: İnkılap Yay.
7. Güngör, Erol (2000). Ahlâk Psikolojisi ve Sosyal Ahlak. İstanbul: Ötüken Yay.
8. Karay, Refik Halit (2000). Memleket Hikâyeleri. İstanbul: İnkılâp Yay.

9. Korkmaz, Ramazan (2007). “Romanda Mekânın Poetiği”. (Ed.: Ayşenur Külahlıoğlu İslam vd.) Ankara: Edebiyat ve Dil Yazıları, Mustafa İsen’e Armağan.
10. Korkmaz, Ramazan-DEVECİ, Mutlu (2011). Türk Edebiyatında Yeni Bir Tür Küçürek Öykü. Ankara: Grafiker Yay.
11. Oktay, Ahmet (1993). Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı (1923-1950). Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.
12. Seyyar, Ali (2003). Ahlâk Terimleri (Ansiklopedik Sözlük. İstanbul: Beta Yay.
13. Şahin, Veysel (2014). Bilge Kadının Aynadaki Yüzü Halide Edip Adıvar’ın Romanlarında Yapı ve İzlek. Ankara: Akçağ Yay.
14. Şimşek, Osman (2013). Yeni Ahlâk Toplumu İnşası. Ankara: Gazi Kitabevi,
15. Yaran, Cafer sadık (2010). Ahlak ve Etik. İstanbul: Rağbet Yay.
16. Yiğitoğlu, Mustafa (2012). “Refik Halid Karay’ın Yatık Emine Adlı Hikâyesinde Görülen Ahlak Problemleri”.
17. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/1 Winter, p.2087-2099.