BİR ROMAN BİR GAZETECİ: REFİK ERDURAN’IN YAĞMUR DUASI İSİMLİ ROMANINDA BASIN HAYATI
Öz
Bir dönemde yaşayan insanların nelere önem verdikleri, neler üzerinde durdukları, hangi vakıaları önemseyip hangilerini göz ardı ettikleri, sevinç ve üzüntüleri hakkında ipucu veren basın, Türk romanına da konu olur. Tanzimat Dönemi’nden başlayıp günümüze kadar romanımızda önemli bir konu teşkil eden ve hem medeniyetlerin gelişmesinde hem de kültürlerin aktarılmasında büyük bir öneme sahip olan basın, roman ve roman kahramanı üzerinde değiştirici özelliğe sahiptir. Bununla birlikte Tanzimat romanıyla başlayan matbuat ve matbuat dünyasında ortaya çıkan sorunlar, romanlarda sürekli vurgulanır. Bahsi geçen konuyu işleyen yazarlardan biri de Refik Erduran’dır (1928-2017). Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli yazar ve aynı zamanda gazetecisi olan Refik Erduran, 1954 yılında yayımlanan ilk romanı Yağmur Duası’nda basın hayatını ele alır. Romanda; gazete patronu Şevki Bey’in gazetenin tirajını arttırmak için muhabirleri yalan haber yapmaya teşvik etmesi, basına uygulanan yasaklar, bu yasaklar nedeniyle gazetede halkın gerçek dertleri yerine uydurma haberlerin yazılması, gazetecilerin uydurma haber yazmaktan duyduğu sıkıntı, gazeteler ve gazeteciler aracılığıyla haksız çıkar elde etme gibi konulara değinilir. Makalemizde romanda işlenen konudan yola çıkarak basın alanında çalışan roman kişisinin meslekî yaşamından sosyal ve ekonomik durumuna, basın özgürlüğünün önündeki engellerden basının aydınlatıcı rolüne kadar farklı mevzulara yer verilmiş ve romanda basın hayatının nasıl ele alındığı değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alican, Cahit (1974). “Bir Kitle İletişim Aracı Olarak Gazete ve Halk Eğitimi”. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın ve Yayın Yüksekokulu Yıllığı-1973. Ankara: Sevinç Matbaası. s. 213-240.
- Arhan, Faruk; Demirer, Temel; Hozatlı, Umur; Orhangazi, Özgür ve Özbudun, Sibel (1998). Medya Eleştirisi ya da Hermes’i Sorgulamak. Ankara: Öteki Yayınları.
- Atabek, Gülseren Şendur (2008). Türk Romanında Gazeteciler. Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Kırkıncı Yıl Kitaplığı.
- Berberoğlu, Güneş (1991). Basın İşletmeciliği. İstanbul: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları.
- Beysanoğlu, Şevket (Hazırlayan) (1980). Ziya Gökalp Makaleler IX Yeni Gün-Yeni Türkiye-Cumhuriyet Gazetelerindeki Yazılar. İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Bilgili, Can (2005). “Medyanın Ekonomisi ve Medya Ürününe Etki Biçimleri”. Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi Hakemli Akademik Yayını. 3 (3). s. 95-112.
- Bülbül, Rıdvan (2001). İletişim ve Etik. Ankara: Nobel Yayınları.
- Çakır, Hamza (2007). Gazeteciliğe Giriş. Konya: Tablet Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Zehra Yazbahar
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
6 Ağustos 2018
Kabul Tarihi
29 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 4
