KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE “TURUR” KULLANIMI ÜZERİNE
Öz
Çeşitli kaynaklarda "copula, predikat, ek eylem, ek fiil, koşaç, bildirme kipi, cevheri fiil, yardımcı fiil, isim fiil, salt fiil ( verbe absolu), verbe substantif" olarak adlandırılan, "er-" ve "tur-" ek fiillerinin kullanımı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. İsimden yüklem yapan bu ek fiillerin, çalışmada yalnızca geniş zaman 3. tekil kişi çekimleri ele alınmıştır. Kutadgu Bilig'in beyitlerinin tamamı "erür" ve "turur" ile “ol” ve “ermez” kullanımı bakımından incelenmiş, ilgili yapılar beyitlerde kullanıldığı kelimelerle birlikte ele alınmış, beyit numaraları da verilerek Türkiye Türkçesine aktarımlarıyla sunulmuştur. Çalışmanın amacı "erür" ve "turur" yapılarının hangi durumlarda kullanıldığının tespit edilmesi ve aralarında var olması muhtemel sayılan farkların tespit edilmesidir. Bunun için Türkçe isim, alıntı isim, sıfat, zamir, zarf, edat, isim çekim ekleri, fiil çekim ekleri, yapım ekleri ve fiilimsiler ile birlikte kullanılan "erür" ve "turur"un genel olarak oranları da verilerek ilgili yapıların kullanımına dair bir yorum yapma imkânı doğmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağca F. ( 2015). "Eski Türkçede Varlık ve Yokluk İşaretleyicilerinin (ba:r, yo:k) Gramerleşme Süreçleri", Dil Araştırmaları . 10: 83-101.
- Arat, R. R. ( 1979). Kutadgu Bilig III İndeks. (Hazırlayanlar: Eraslan, K. ; Serkaya, O. F.; Yüce N. ). İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yay.
- Arat, R. R. (1991). Kutadgu Bilig I Metin. Ankara : Türk Dil Kurumu Yay.
- Arat, R. R. (1959). Kutadgu Bilig II: Tercüme. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay.
- Brockelmann, C. (1954). Osttürkische Grammatik der Islamischen Literatursprachen Mittelasiens. Leiden: E. J. Brill.
- Clauson, S. G. (1972). An Etymological Dictionary of Pre- Thirteenth-Century Turkish. Oxford At The Clarendon Press. Dağıstanlıoğlu, B. E. ( 2020). "Tarihî Türk Yazı Dillerinde Er- Fiilinin Kullanımı Üzerine". Esengü Bitig: Doğumunun 60. Yılında Zühal Ölmez Armağanı. Kitap. ed. Tümer Karaayak ve Uğur Uzunkaya. İstanbul: Kesit Yay. 209- 234
- Doğan , Ş.- Özalan, U. ( 2013) , “Eski Uygurcada Tetir/Titir Cevher Fiili Üzerine” TÜRÜK Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 1(1): 252-263.
- Eraslan, K. ( 2012). Eski Uygur Türkçesi Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2021
Gönderilme Tarihi
20 Eylül 2021
Kabul Tarihi
16 Ekim 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 4
APA
Abik, A. D., & Çubukcu, M. (2021). KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE “TURUR” KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 7(4), 1130-1154. https://doi.org/10.20322/littera.997927
AMA
1.Abik AD, Çubukcu M. KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE “TURUR” KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2021;7(4):1130-1154. doi:10.20322/littera.997927
Chicago
Abik, Ayşehan Deniz, ve Melek Çubukcu. 2021. “KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE ‘TURUR’ KULLANIMI ÜZERİNE”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 7 (4): 1130-54. https://doi.org/10.20322/littera.997927.
EndNote
Abik AD, Çubukcu M (01 Ekim 2021) KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE “TURUR” KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 7 4 1130–1154.
IEEE
[1]A. D. Abik ve M. Çubukcu, “KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE ‘TURUR’ KULLANIMI ÜZERİNE”, Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 7, sy 4, ss. 1130–1154, Eki. 2021, doi: 10.20322/littera.997927.
ISNAD
Abik, Ayşehan Deniz - Çubukcu, Melek. “KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE ‘TURUR’ KULLANIMI ÜZERİNE”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 7/4 (01 Ekim 2021): 1130-1154. https://doi.org/10.20322/littera.997927.
JAMA
1.Abik AD, Çubukcu M. KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE “TURUR” KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2021;7:1130–1154.
MLA
Abik, Ayşehan Deniz, ve Melek Çubukcu. “KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE ‘TURUR’ KULLANIMI ÜZERİNE”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 7, sy 4, Ekim 2021, ss. 1130-54, doi:10.20322/littera.997927.
Vancouver
1.Ayşehan Deniz Abik, Melek Çubukcu. KUTADGU BİLİG’DE “ERÜR” VE “TURUR” KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 01 Ekim 2021;7(4):1130-54. doi:10.20322/littera.997927
Cited By
Kutadgu Bilig’de “turur” biçimbirimli yapıların edimbilimsel işlevleri üzerine
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.29000/rumelide.1504059
