Keçilerde Zor Doğum ve Doğum Sonrası Oğlak Kayıpları

Öz

Bu çalışmada Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Teknolojik ve Tarımsal Araştırma Merkezi (TETAM) Keçicilik Birimi'nde yetiştiriciliği yapılan 39 baş Türk Saanen ırkı çepiçler kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada çepiçlerin kendileri doğduktan sonraki ilk üç gün içerisinde oturak kemikleri arası mesafe ölçülmüş ve doğum yaptıkları dönemde de doğum gözlemleri gerçekleştirilmiştir. Doğum sırasındaki gözlemlerin oturak kemikleri arası mesafe ile ilgili istatistiksel bir farklılık gözlenmemiştir. Çalışmada doğum gözlemi olarak doğum şekline (ayakta/yatarak), geliş pozisyonu (normal/ters), doğuma müdahale gereksinimine (Yardımsız/yardımlı), yavrunun canlı ya da ölü doğmasına ve doğum süresine olan etkisi araştırılmıştır. Oturak kemikleri arasındaki mesafenin doğum şekline, geliş pozisyonuna, doğuma müdahale gereksinimine ve yavrunun akıbeti üzerindeki etkisi istatistiki olarak önemli bulunmazken; oturak kemikleri arasındaki mesafe ile doğum süresi arasında istatistiksel olarak da önemli olan negatif ilişki bulunmuştur. Buna göre korelasyon katsayısı ( r) -0,4887 olarak bulunmuştur (p<0,005). Bu mesafenin artması doğum süresini azaltmaktadır. Daha fazla hayvan ile farklı dönemlerde yapılacak ölçümlerin ve doğum süresinin uzamasının oğlak yaşama gücü ve canlılığı üzerindeki etkilerinin araştırılacağı yeni çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Saanen
• oturak kemiği
• doğum süresi
• zor doğum

Dystocia and Postpartum Newborn Losses in Goats

Öz

This study was carried out using 39 Turkish Saanen goats reared at Çanakkale Onsekiz Mart University, Technological and Agricultural Research Center (TETAM) Goat Husbandry Unit. In the study, the distance between the sit bones of the goats was measured within the first three days after they were born and birth observations were made during the birth period. There was no statistical difference between the observations during parturition and the distance between the sit bones. In the study, the effects of birth observations on the mode of delivery (standing/lying), position of arrival (normal/reversed), the need for birth intervention (unassisted/assisted), the live birth or stillbirth and the duration of labor were investigated. The effect of the distance between the sit bones on the mode of delivery, position of presentation, the need for birth intervention and the fate of the offspring was not found to be statistically significant; however, a statistically significant negative correlation was found between the distance between the sit bones and the duration of labor. Accordingly, the correlation coefficient (r) was found to be -0.4887 (p<0.005). The increase in this distance decreases the duration of labor. Further studies are needed to be conducted with more animals in different periods and to investigate the effects of prolonged parturition time on kid survival and vigor.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Saanen
• seat bone
• duration of birth
• dystocia

Kaynakça

1. Ahmed, A., Balarabe, A. T., Jibril, A., Sidi, S., Jimoh, A. A., & Gobe, R. M., 2017. Incidence and causes of dystocia in small ruminants in Sokoto Metropolis, Northwestern, Nigeria. Sch J. Agric. Vet. Sci, 4(3), 114- 118.
2. Alaçam, E., 1998. Karnivorlarda üreme süresi ve sorunları. Medisan Yayın serisi: 473-478. Ankara.
3. Anonim, 2014a.http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:http://kinne.net/pelvbone.htm
4. Anonim, 2014b. http://www.americangoatsociety.com/education/dairy_goat_anatomy.php
5. Atay, O., Gökdal, Ö., Konyalı, A., Keskin, M., 2011. Türkiye'de Yetiştirilen Keçi Genotipleri. Tarım Günlüğü (Agricultural Agenda), 1, 3, 103-109.
6. Ayağ, B. S., Konyalı A., 2009. Yeni Doğan Çiftlik Hayvanlarında Adaptasyon Parametreleri. Hayvansal Üretim Dergisi, 50(1): 74-80.
7. Bademkıran, S., Horozkaya, H., 2006. İneklerde güç doğuma bağlı şekillenen retensiyo sekundinayyumun engellenmesinde beta blokörlerin ve PGF2α’ nın etkilerinin karşılaştırılması
8. Baria, V. R., Chauhan, P. M., Suthar, B. N., Patel, R. M., & Prajapati, A. S., 2023. Retrospective Analysis of Clinical Attributes Related to Uterine Torsion in Goats. Ind J Vet Sci and Biotech. 19(2), 23-27.

9. Brozos, C., Mavrogianni S., Fthenakis G.C., 2011. Treatment and control of peri-parturient metabolic diseases: pregnancy toxemia, hypocalcemia, hypomagnesemia. Vet Clin Food Anim, 27, 105–113.
10. Camara, A.C.L., Afonso J.A., Guimaraes J.A., 2012. Analysis of factors related to 26 dystocia cases in goats in the agreste and semiarid region of Pernambuco, north-eastern Brazil. Vet Zootecnia. 2012;19(2):236-243
11. Ceyhan, A., O. Karadağ, 2008. Marmara hayvancılık araştırma enstitüsünde yetiştirilen Saanen keçilerin bazı tanımlayıcı özellikleri. A.Ü.Zir.Fak. Tarım Bilimleri Dergisi, 2009. 15(2) 196-203.
12. DaMassa, Al J., P.S. Wakenell, D.L. Brooks, 1992. Mycoplasmas of goats and sheep. J Vet Diagn Invest 4: 101- 113.
13. Daşkıran, İ. Koluman, N, Konyalı, A., 2012. Keçi Yetiştiriciliği, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Eğitim, Yayım ve Yayınlar Dairesi Başkanlığı, Çiftçi Eğitim Serisi: 71.
14. Elchikh M, Kouidri M, Belhamiti TB, Selles SMA, Amrane AA. Dystocia in goats from Djelfa in Algeria. Agricultur. 2020;3-4(115-116):192-197.
15. FAOSTAT, 2022. https://www.fao.org (Erişim tarihi: Haziran 2022)
16. Gaines, J.D., Peshel, D., Kaufman, R.G., Schaeffer, D.M., Badtram, G., Kumidiaka, J., Clayton, M.K., Milliken, G., 1993. Pelvic growth, calf birth weight and dystocia in Holstein X Hereford Heifers. Theriogenology, 40(1):33,41.
17. Haenlein, G.F.W., 2001. Past, Present, and Futue Perspectives of Small Ruminant Dairy Research. J. Dairy Sci. 84:2097-2115.
18. Haenlein, G.F.W., 1996. Status and prospects of the dairy goat industry in the United States. J Anim. Sci. 74 (5):1173-1181.
19. Hussain, S.O., N.W. Zaid, 2010. Al-Qadisiya Journal of Vet.Med.Sci. 9(1): 63-68
20. Hafez, E.S.E., 1993. Reproduction in farm animals. 6. Edition. Lea&Febiger.
21. Kaymakçı, M., 2017. Türk Saanen Keçisinin Kısa Tarihçesi. Türk Saanen Keçisi ve Tahirova Koyunu Çalıştayı, 13 Ocak 2017, Çanakkale, 1-5. sayfalar
22. Konyalı, A., Savaş, T., Brka, M., 2004a. Situation of Goat Production: Turkey as an Example. 2. Tarım, Orman ve Veteriner Fakülteleri Sempozyumu 29-30.09.2004, Bihac, Bosna Hersek, 2004.
23. Konyalı, A., Tölü, C., Daş, G., Göncü, C., Savaş, T., 2004b. Keçilerde Doğum ve Davranışlarına İlişkin Bir Araştırma. Tarım Bilimleri Dergisi, 10(4): 397-401
24. Konyalı, A., Tölü, C., Daş, G., Savaş, T., 2006. Der Einfluss von Geburt und Neonatalem Verhalten auf das Wachstum bei Türkischen Saanenlämmern. Züchtungskunde 78: 230-240.
25. Majeed, A. F., Taha, M. B., 1989. Dystocia in local goats in Iraq. Small Ruminant Research, 2(4), 375-381.
26. Micke, G.C., T.M. Sullivan, P.J. Rolls, B. Hasell, R.M. Greer, S.T. Norman, V.E.A. Perry., 2010. Dystocia in 3- year-old beef heifers; Relationship to maternal nutrient intake during early- and mid-gestation, pelvic area and hormonal indicators of placental function. Animal Reproduction Science, 118: 163-170.
27. Miller, B.A., Lu C.D., 2019. Current status of global dairy goat production: an overview. Asian-Australas J Anim Sci. 2019 Aug;32(8):1219-1232. doi: 10.5713/ajas.19.0253. Epub 2019 Jul 1. PMID: 31357263; PMCID: PMC6668863.
28. Murphy, P.M. , Lindsay, D.R., 1996. The contribution of the activity of the newborn Merino lamb to the attachment to its mother and subsequent survival Proc. Aust. Soc. Anim. Prod., 21 (1996), p. 486.
29. Odedara, M. H., Suthar, B. N., Sutaria, T. V., Nakhashi, H. C., ,Sharma, V. K., 2017. Dystocia in goats and its management. The Indian Journal of Animal Reproduction, 38(2), 65-66.
30. Savaş, T., 2007. Oğlak Büyütme: Soruunlu Noktalar Üzerinde Bir Değerlendirme. Hayvansal Üretim Dergisi 48(1): 44-5
31. Şahin, G., 2013. Türkiye’de Ankara Keçisi (Capra Hircus Ancryrensis) Yetiştiriciliğinin Dünü, Bugünü ve Yarını. Celal Bayar University Journal of Social Sciences (Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi), issue:11(2):338¬352.
32. Şengonca, M., N. Koşum, 2005. Koyun ve keçi yetiştirme (Keçi yetiştirme ve ıslahı). E.Ü.Zir.Fak.Yay.563, İzmir TÜİK, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hayvansal-Uretim-Istatistikleri-2023-49681 (Erişim Tarihi: Mayıs 2024
33. Vandonkersgoed, J., 1992. A critical Analyses of pelvic measurements and dystocia in beef heifers. Compendium on Continuing Education fort he practicing veterinarian. 14(3):405-409.
34. Yadav, L. R., Anil, A., Naruka, D. S., Kumar, P., 2024. Clinical studies on incidence of dystocia in goats with comparison of haemato-biochemical profiles.