Sofralık Üzüm Çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) Farklı Yaz Budaması Uygulamalarının Salkımların Tane Tutum Oranları Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesi

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 13, 21 - 29, 30.12.2025

Alper Dardeniz

Öz

Bu araştırma, ‘ÇOMÜ Dardanos Yerleşkesi Ziraat Fakültesi Çiftliği Bitkisel Üretim Birimi’ndeki ‘Sofralık Üzüm Çeşitleri Araştırma ve Uygulama Bağı’nda, 2022 yılı vejetasyon dönemi içerisinde yürütülmüştür. Araştırmada, Amasya Beyazı, Atasarısı, Kozak Beyazı ve Müşküle üzüm çeşitlerinde farklı yaz budaması uygulamalarının salkımların tane tutum oranları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Sofralık üzüm çeşitlerine ait omcalar üzerinde; Kontrol (KNT), uç alma (UA), dip yaprak alma (DYA), koltuk alma (KA) ve uç alma+dip yaprak alma+koltuk alma (UA+DYA+KA) uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Uygulamaya ait her bir omcada ikişer salkımlı üçer adet yazlık sürgün seçilerek, çiçeklenme öncesinde somaklarda tomurcuk sayımları, tane tutumu sonrasında ise salkımlarda tane sayımları gerçekleştirilmiştir. Genel olarak 2. salkımların tane tutum oranı (%43.4), 1. salkımların tane tutum oranına (%28.5) kıyasla önemli bulunmuştur. 1. ve 2. salkımların tane tutum oranı ortalamalarına bakıldığında en düşük değer KNT (%30.5) uygulamasından, en yüksek değer UA+DYA+KA (%43.0) uygulamasından alınmış, KA (%38.5), UA (%34.2) ve DYA (%33.6) uygulamaları ise farklı ara grupları meydana getirmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kalite , Tane tutum oranı , Verim , Vitis vinifera L. , Yaz Budaması

Determination of the Effects of Different Summer Pruning Treatments on Berry Set Rates in Table Grape Varieties (Vitis vinifera L.)

Öz

This research was conducted during the 2022 vegetation period in the ‘Table Grape Varieties Application and Research Vineyard’ located in the ‘ÇOMÜ Dardanos Campus, Faculty of Agriculture, Plant Production Research and Application Unit’. The aim of this study was to determine the effects of different summer pruning treatments on the berry set rates of clusters in Amasya Beyazı, Atasarısı, Kozak Beyazı and Müşküle grape varieties. The following treatments were applied to the vines of table grape varieties: Control (CNT), topping (TP), basal leaf removal (BLR), axillary shoot removal (ASR), and topping+basal leaf removal+axillary removal (TP+BLR+ASR). Three summer shoots with two clusters were selected from each vine for the treatment. The berry set ratio of the 2nd clusters (43.4%) was found to be significantly higher than that of the 1st clusters (28.5 %). When the average berry set ratios of the 1st and 2nd clusters were evaluated, the lowest value was obtained from the CNT treatment (30.5%), while the highest value was determined in the TP+BLR+ASR treatment (43.0%). The ASR (38.5%), TP (34.2%), and BLR (33.6%) treatments formed different intermediate groups.

Anahtar Kelimeler

Quality , Berry set ratio , Yield , Vitis vinifera L. , Summer pruning

Kaynakça

• Bahar E, Öner, H., 2015 Cabernet Sauvignon üzüm çeşidinde farklı kültürel işlemlerin verim ve kalite özellikleri üzerine etkileri. Journal of Atatürk Central Horticultural Research Institute. 45 (Özel Sayı): 591–598.
• Coombe, B.G., 1959. Fruit set and development in seeded grape varieties as affected by defoliation, topping, girdling, and other treatments. Amer. J. Enol. Vitic. 10: 85–100.
• Coombe, B.G., Dry, P.R., 1992. Viticulture Volume 2 Practices. Winetitles. Australia. 376 pp. Çelik, H., 2017. Bağlarda Taç Yönetimi–Yaz Budamaları. TÜRKTOB Dergisi. 22: 34–43.
• Çelik, H., Ağaoğlu, Y.S., Fidan, Y., Marasalı, B., Söylemezoğlu, G., 1998. Genel bağcılık. Sun Fidan A.Ş. Ankara, Meslek Kitapları Serisi:1, 253 s. Çelik, S., 2007. Bağcılık (Ampeloloji Cilt I), (Genişletilmiş 2. Baskı). Trakya Üniversitesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Tekirdağ, 428 s.
• Dardeniz, A., Şeker, M., Killi, D., Gündoğdu, M.A., Sakaldaş, M., Dinç, S., 2012. Sofralık üzüm çeşitlerinin yapraklarındaki klorofil miktarının boğumlar bazındaki dönemsel değişiminin belirlenmesi. Uluslararası Tarım Gıda ve Gastronomi Kongresi, 9–14.
• FAO, 2025. FAO verileri. (www.fao.org/faostat/en/#data/qcl), (Erişim: 24.10.2025).
• Giacomelli, L., Rota–Stabelli, O., Masuero, D., Acheampong, A.K., Moretto, M., Caputi, L., Vrhovsek, U., Moser, C., 2013. Gibberellin metabolism in Vitis vinifera L. during bloom and fruit–set: Functional characterization and evolution of grapevine Gibberellin oxidases. Journal of Experimental Botany. 64 (14): 4403–4419.
• Godoy, F., Kühn, N., Muñoz, M., Marchandon, G., Gouthu, S., Deluc, L., Delrot, S., Lauvergeat, V., Arce–Johnson, P., 2021. The role of auxin during early berry development in grapevine as revealed by transcript profiling from pollination to fruit set. Horticulture Research. 8: 140. https://doi.org/10.1038/s41438-021-00568-1
• Hernandes, J.L., Junior, M.J.P., 2018. Yield and grape must quality of the IAC 138–22 máximo submitted to canopy management. Revista Ceres. 65 (6): 527–533.
• Hunter, J.J., Ruffner, H.P., 1997. Diurnal and seasonal changes in nitrate reductase activity and nitrogen content of grapevines effect of canopy management. Vitis. 36: 1–6.
• Jensen, F., Luvisi, D., Leavitt, G., 1976. Effect of problem shoot treatment on yield and fruit characteristics of ‘Cardinal’ and ‘Ribier’ table grapes. Amer. J. Enol. Vitic. 27: 62–64.
• Korkutal, İ., Bahar, E., Bayram, S., 2017. Farklı toprak işleme ve yaprak alma uygulamalarının Syrah üzüm çeşidinde su stresi, salkım ve tane özellikleri üzerine etkileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 54 (4): 397–407.
• Li, Y.M., Forney, C., Bondada, B., Leng, F., Xie, Z.S., 2021. The molecular regulation of carbon sink strength in grapevine (Vitis vinifera L.). Frontiers in Plant Science. 11: 606918. https://doi.org/10.3389/fpls.2020.606918
• Mataffo, A., Scognamiglio, P., Molinaro, C., Corrado, G., Basile, B., 2023. Early canopy management practices differentially modulate fruit set, fruit yield, and berry composition at harvest depending on the grapevine cultivar. Plants (Basel). 12 (4): 733. doi: 10.3390/plants12040733. PMID: 36840079; PMCID: PMC9959345.
• Molitor, D., Behr, M., Fischer, S., Hoffmann, L., Evers, D., 2011. Timing of cluster–zone leaf removal and its impact on canopy morphology, cluster structure and bunch rot susceptibility of grapes. Journal International des Sciences de la Vigne et du Vin. 45 (3):149–159.
• Oraman, N.M., 1972. Bağcılık tekniği 2. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 470, Ders Kitabı: 162, 402 s.
• Sabır, A., Bilir, H., Tangolar, S., 2010. Bazı yaz budaması uygulamalarının çekirdeksiz üzümlerde verim ve kalite üzerine etkileri. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences. 24 (3): 4–8.
• Teker, T., 2017. Bağcılıkta Yeşil (Yaz) Budaması Uygulamaları. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü. 34 s.
• TÜİK, 2025. TÜİK verileri (https://data.tuik. gov.tr/kategori/getkategori?p=tarim–111&dil=1), (Erişim: 27.10.2025).
• Türker, L., Dardeniz, A., 2014. Sofralık üzüm çeşitlerinde farklı düzeylerdeki koltuk alma uygulamalarının verim ve kalite özellikleri üzerindeki etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2 (2): 73–82.
• VanderWeide, J., Gottschalk, C., Schultze, S.R., Nasrollahiazar, E., Poni, S., Sabbatini, P., 2021. Impacts of pre–bloom leaf removal on wine grape production and quality parameters: A systematic review and meta–analysis. Front Plant Science. 11: 621585. Doi: 10.3389/fpls.2020.621585.
• Yüksel, İ., Ateş, F., 2020. Bağcılıkta Budama ve Terbiye Sistemleri. (Erişim tarihi: 01.12.2020). https://arastirma. tarimorman.gov.tr/manisabagcilik/belgeler/genelbagcilik/baglarda%20budama%20ve%20terbiye%20sistemleri%20ismail%20yuksel(1).pdf
• Zhu, J., Génard, M., Poni, S., Gregory, A.G., Vivin, P., Vercambre, G., Trought, M.C.T., Ollat, N., Delrot, S., Dai, Z., 2019. Modelling grape growth in relation to whole–plant carbon and water fluxes, Journal of Experimental Botany. 70 (9): Pages 2505–2521, https://doi.org/10.1093/jxb/ery367