09.08.1912 Şarköy-Mürefte Depreminin (Mw: 7.3) Gerçekleştiği Ganos Fayı'nın Yüzey ve Yeraltı Geometrisinin Yeraltı Radarı (GPR) Yöntemiyle Belirlenmesi

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 13, 30 - 44, 30.12.2025

Erdem Gündoğdu , Yunus Can Kurban , Süha Özden , Cahit Yalçıner , Aydın Büyüksaraç

Öz

Türkiye, Doğu Akdeniz Bölgesi’nin en önemli aktif tektonik alanlarından biri olup, aletsel dönemde M>7.0 olan 21 tane deprem meydana gelmiştir ve bunların içerisinde yaklaşık 1200 km uzunluğa sahip Kuzey Anadolu Fayı (KAF), önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada KAF’ın batı bölümündeki segmentlerinden olan ve 09.08.1912 Şarköy-Mürefte (Mw: 7.3) depremiyle kırılan Ganos Fayı’nın, yüzey ve yeraltı geometrisi araştırılmıştır. Ganos Fayı’nın, Kavakköy ile Saros Körfezi arasında, 3 farklı alanda, toplam 10 lokasyonda Yeraltı Radarı (GPR) ile ölçüm gerçekleştirilmiştir. Yeniköy-Sofuköy arasında, aktif çökel sistemleri de göz önünde bulundurularak, yaklaşık 3 m derinde olası süreksizlik zonu tespit edilmiştir. KAF üzerinde oluşmuş sag-pond yapısı sunan Demirci Göleti’nde olası süreksizlik zonu belirlenmiş ve sedimantasyon nedeni ile yüzeyin yaklaşık 3-5 m altında olduğu görülmüştür. Ganos Fayı’nın kuzeyinde Evreşe-Körfez arasında ise, taş ocaklarındaki kırık zonlarının incelenmesi amacı ile bölgede GPR ölçümleri yapılmış ve daha önce kazılmış alanlarda görülen süreksizlik zonlarının devamlılığı, yeraltında da tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ganos Fayı , Şarköy-Mürefte Depremi , Yeraltı Radarı (GPR) , Süreksizlik Zonu

Etik Beyan

Makale; derginin belirttiği yazım ve yayın kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır.

Destekleyen Kurum

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

ÇOMÜ-BAP-FHD-2020-3353

Teşekkür

Bu çalışma, FHD-2020-3353 numaralı ÇOMÜ-BAP projesi ile desteklenmiştir. Desteklerinden dolayı Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi’ne teşekkür ederiz.

The Surface and Subsurface Geometry of the Ganos Fault, Where the 09.08.1912 Şarköy-Mürefte Earthquake (Mw: 7.3) Occurred, Determination with Ground Penetrating Radar (GPR)

Öz

Turkey is one of the most important active tectonic areas in the Eastern Mediterranean Region. During the instrumental period, 21 earthquakes with magnitudes >7.0 have occurred, of which the North Anatolian Fault (NAF), approximately 1200 km long, holds a significant place. This study investigated the surface and subsurface geometry of the Ganos Fault, a segment of the western section of the NAF that ruptured during the August 9, 1912 Şarköy-Mürefte earthquake (Mw: 7.3). Ground Penetrating Radar (GPR) measurements were conducted at a total of 10 locations in three different areas along the Ganos Fault between Kavakköy and the Gulf of Saros. Between Yeniköy and Sofuköy, taking into account active sedimentary systems, a potential discontinuity zone was identified at a depth of approximately 3 m. A potential discontinuity zone was identified at Demirci Pond, which forms a sag-pond structure on the NAF, and was found to be approximately 3-5 m below the surface due to sedimentation. North of the Ganos Fault, between Evreşe and Körfez, GPR measurements were conducted to examine fracture zones in the quarries. The continuity of the discontinuity zones observed in the excavated areas was also detected underground.

Anahtar Kelimeler

Ganos Fault , Şarköy-Mürefte Earthquake , Ground Penetrating Radar (GPR) Discontinuity Zone

Etik Beyan

The article has been prepared in accordance with the journal's writing and publication rules.

Destekleyen Kurum

Çanakkale Onsekiz Mart University, Scientific Research Projects Coordination Unit

Proje Numarası

ÇOMÜ-BAP-FHD-2020-3353

Teşekkür

This study was supported by the ÇOMÜ-BAP project number FHD-2020-3353. We thank Çanakkale Onsekiz Mart University, Scientific Research Projects Coordination Unit for their support.

Kaynakça

• AFAD, (2025). Türkiye Deprem Tehlike Haritası. https://tdth.afad.gov.tr/
• Aksoy, M. E., Meghraoui, M., Vallée, M. ve Çakır, Z. (2010). Rupture characteristics of the AD 1912 Murefte (Ganos) earthquake segment of the North Anatolian Fault (western Turkey). Geology. 38(11), 991-994.
• Altınok, Y., Alpar, B. ve Yaltırak, C. (2003). Şarköy-Mürefte 1912 earthquake’s tsunami, extension of the associated faulting in the Marmara Sea. Journal of Seismology 7: 329-346.
• Ambraseys, N. N ve Finkel, C. F. (1987). The Saros- Marmara Earthquake of 9 August 1912, İmperial Callage of Science and Technology, London SW7, 2BU, U.K. Eartquake Engineering and Structural Dynamics, Vol, 15, 189-211.
• Ambraseys, N. N. ve Jackson, J. A. (2000). Seismicity of the Sea of Marmara (Turkey) since 1500: Geophysical Journal International, v. 141, no. 3, p. F1–F6
• Armijo, R. ve 22 others (2005). Submarine fault scarps in the Sea of Marmara pull-apart (North Anatolian fault). Implications for seismic hazard in Istanbul: Geochemistry Geophysics Geosystems, v. 6, Q06009, 29 p.
• Ayhan, E., Alsan, E., Sancaklı, N. ve Üçer, S. B. (1984). Türkiye dolayları deprem kataloğu 1881- 1981.Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi, İstanbul, Turkey, 126 pp.
• Balkaya, Ç. ve Göktürkler, G. (2016). Karşılıklı kuyu yer radarı verilerinin modellenmesi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 22(6), 581-596.
• Berkmen, G. (2001). Dış Cephe Yalıtım Sistemleri ve Uygulama Prensipleri, Yalıtım Kongresi ve Sergisi Bildirileri, MMO Yayın
• Bianchi, F., Pisello, A.L., Baldinelli, G. ve Asdrubali, F. (2014). Infrared Thermography Assessment of Thermal Bridgesin Building Envelope: Experimental Validation ina Test Room Setup. 7107-7120.
• Blindow, N. Eisenburger, D., Illich, B. Petzold, H. ve Richter, T. (2007). Environmental Geology.
• Editors: Knödel K, Lange G, Voight H-J. Ground Penetrating Radar, 283-335, Hannower, Germany, Springer Berlin Heidelberg New York.
• Cox-Smith I. (2010). Using Infrared Thermal Imaging to Audit Retrofitted Wall Insulation in Houses. BRANZ Study Report SR 232.
• Çınar Yıldız, S., Özden, S., Tutkun, S. Z., Ateş, Ö., Altuncu Poyraz, S., Kapan Yeşilyurt, S. ve Karaca, Ö. (2013). Ganos Fayı Boyunca Geç Senozoyik Yaşlı Gerilme Durumları, KB Türkiye. Türkiye Jeoloji Bülteni (56)1, 1-22.
• Daniels, D. J. (2004). Ground Penetrating Radar 2nd Edition, published by the IEE Radar, Sonar, Navigation and Avionics Series, London, United Kingdom.
• Davis, J. L. ve Annan, A. P. (1989). Ground-penetrating radar for high-resolution mapping of soil and Değirmenci, A. İ. (2010). Türkiye’de Uygulanan Yalıtım Tekniklerinin Araştırılmasında Termal Kameranın Etkin Biçimde Kullanılması. Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, 184.
• Emre, Ö., Duman, T.Y., Özalp, S., Elmacı, H., Olgun, Ş. ve Şaroğlu, F. (2013). Açıklamalı Türkiye Diri Fay Haritası. Ölçek 1:1.250.000, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Özel Yayın Serisi-30, Ankara-Türkiye.
• Emre, Ö., Duman, T. Y., Özalp, S., Şaroğlu, F., Olgun, Ş., Elmacı, H. ve Can, T. (2018). Active fault database of Turkey. Bulletin of Earthquake Engineering, 16(8), 3229-3275.
• Ercoli, M., Bizzarri, R., Baldanza, A., Bertinelli, A., Mercantili, D. ve Pauselli, C. (2021a). GPR detection of fossil structures in conductive media supported by FDTD modelling and attributes analysis: An example from early pleistocene marine clay at bargiano site (central Italy). Geosciences 11, 386.
• Ercoli, M., Cirillo, D. Pauselli, C. Jol, H. M. ve Brozzetti, F. (2021b). Ground-Penetrating Radar Signature of Quaternary Faulting: A Study from the Mt. Pollino Region, Southern Apennines, Italy. Solid Earth, 12, 2573–2596.
• 09.08.1912 Şarköy-Mürefte Depreminin (Mw: 7.3) Gerçekleştiği Ganos Fayı'nın Yüzey ve Yeraltı Geometrisinin Yeraltı Radarı (GPR) Yöntemiyle Belirlenmesi Cilt. 06, Sayı. 13, 30-44, Aralık, 2025
• Evangelisti, L., Guattari, C. ve Paola G. (2015). Energy Retrofit Strategies for Residential Building Envelopes: An Italian Case Study of an Early-50s Building. Sustainability 7, 10445-10460.
• Famiglietti, N. A., Memmolo, G., Memmolo, A., Migliazza, R., Gagliarde, N., Bucci, D. D. Cheloni, D., Vicari, A. ve Massa, B. (2025). Low-Frequency Ground Penetrating Radar for Active Fault Characterization: Insights from the Southern Apennines (Italy). Remote Sensing, 17(21).
• Faundez-Zanuy, M. ve Mekyska, J. (2011) On the Focusing of Thermal Images, Pattern Recognition Letters 32, 1548–1557.
• Hecker, O. (1920). Mitteilungen über Erdbeben im Jahre 1912: Jena, A. Sieberg, Hauptstation für Erdbebenforschung, 26 p.
• Hubbard, S., Chen, J., Williams, K., Peterson, J. ve Rubin, Y. (2005). Environmental and Agricultural Applications of GPR. In Proceedings of the 3rd International Workshop on Advanced Ground Penetrating Radar, Delft, The Netherlands, 2–3 May 2005.
• İpek, S., Işık, N. ve Halifeoğlu, F. M. (2023). Determination of Ground-Based Structural Problems in The Historical Four-Legged Minaret With Ground Penetration Radar. Türk Doğa ve Fen Dergisi, 12(2), 119-131.
• Jol, H. M. (1995). Ground penetrating radar antennae frequencies and transmitter powers compared for penetration depth, resolution and reflection continuity, Geophys. Prospect., 43, 693–709.
• Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, (2025). http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/zeqdb/ Knight, R. (2021). Ground Penetrating Radar for Environmental Applications. Annual Review of Earth and Planetary Sciences. 29, 229-255.
• Kosikowski M. ve Suszynski Z. (2011). Processing and Recognition of the Thermal Images Using Wavelet Transforms, Microelectronics Reliability 51, 1271–1275.
• Laz, B. ve Utkucu, M. (2023). 9 Ağustos 1912 Mürefte-Şarköy Depremi’nin Afet Yönetimi Açısından İncelenmesi. Dirençlilik Dergisi 7(1), 2023, (123-142).
• Leucci, G. ve Negri, S. (2006). Use of ground penetrating radar to map subsurface archaeological features in an urban area. Journal of Archaeological Science 33, 502-512.
• Lombardi, F., Podd, F. ve Solla, M. (2022). From Its Core to the Niche: Insights from GPR Applications. Remote Sensing, 14, 3033.
• Meghraoui, M., Aksoy, M.E., Akyüz, H.S., Fery, M.A., Dikbaş, A., ve Altunel, E. (2012). Paleosismology of the North Anatolian Fault at Güzelköy (Ganos segment, Turkey): Size and recurrence time of Earthquake ruptures west of the sea of Marmara, Geochemistry Geophysixs Geosystems, (13)4, 1-26.
• Nikzad, S., Kari, B. M. ve Tahmasebi, F. (2011). The Application of Thermal Imaging as a Nondestructive Test in Historic Buildings. XII DBMC, Porto, Portugal.
• Pleşu, R., Teodoriu, G. ve Tăranu, G. (2012). Infrared Thermography Applıcations for Building Investigatıon. Buletinul Institului Politehnıc Dın Iaşı Publicat De Universitatea Tehnică Gheorghe Asach, Din Iaşi Tomul Lvııı (Lxıı), Fasc. 1, Secţia Construcţıı. Arhıtectură.
• Rockwell, T., Barka, A., Dawson, T., Akyüz, S., ve Thorup, K., 2001. Paleoseismology of the Gaziköy-Saros segment of the North Anatolian Fault, northwestern Turkey: comparison of the historical and paleoseismic records, implications of regional seismic hazard, and models of earthquake recurrence, Journal of Seismology,. 5, 433-448.
• Smith D. G ve H. M. (1995). Ground penetrating radar: antenna frequencies and maximum probable depths of penetration in Quaternary sediments, Journal of Applied Geophysics. 33 (1-3), 93-100.
• Ustaömer, T., Gökaşan, E., Tur, H., Görüm, T., Batuk, F., Kalafat, D., Alp, H., Ecevitoğlu, B. ve Birkan, H. (2008). Faulting, mass-wasting and deposition in an active dextral shear zone, the Gulf of Saros and the NE Aegean Sea, NW Turkey: Geo-Marine Letters, v. 28, no. 3, p. 171–193..
• Wai-Lok Lai, W., Dérobert, X. ve Annan, P. A. (2018). Review of Ground Penetrating Radar Application in Civil Engineering: A 30-Year Journey from Locating and Testing to Imaging and Diagnosis. NDT & E International, 96, 58–78.
• Yalçıner, C. Ç., Bano, M., Kadıoglu, M., Karabacak, V., Meghraoui, M. ve Altunel E. (2009). New temple discovery at the archaeological site of Nysa (western turkey) using gpr method, Journal of Archaeological Science, 36(8),1680-1689.
• Yalçıner, C. Ç., Altunel, E., Bono, M., Meghraoui, M., Karabacak, V. ve Akyüz, S. (2013). Application of GPR to normal faults in the Büyük Menderes Graben, western Turkey. Journal of Geodynamics. (65), 218-227.
• Yalçıner, C. Ç., Gündoğdu, E., Kurban, Y. C. ve Altunel, E. (2017). Eski Eserlerdeki Yapısal Tahribatların Termal Görüntüleme ve Mikrodalga Nem Ölçümleri ile Belirlenmesi: Ayasofya Müzesi Örnek Çalışması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(2), 34-47
• Yılmaz, Y., ve Soycan, A. (2022). The Detection of the Buried Pipes Using GPR in Utility Works: A Case Study. International Journal of Environment and Geoinformatics, 9(4), 124-137.
• Young, M. (2014). Thermal Imaging in the Investigation of Solid Masonry Structures. The Building Conservation Directory.