Derleme

TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI

Sayı: 63 15 Temmuz 2026
PDF İndir

TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI

Öz

Bu çalışma, karayolu yük taşımacılığında küresel sürücü açığı, sürücü devri, memnuniyet ve elde tutma literatürünü Teori-Bağlam-Yöntem (TBY) ve Öncüller-Kararlar-Sonuçlar (ÖKS) çerçeveleriyle sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. SPAR-4-SLR protokolü izlenerek Web of Science veri tabanından seçilen ve 1996-2025 dönemini kapsayan 60 hakemli makale incelenmiştir. TBY bulguları, literatürde teorik çeşitliliğe karşın önemli ölçüde teorik dağınıklık bulunduğunu, araştırmaların ağırlıklı olarak nicel ve kesitsel tasarımlara dayandığını ve çalışmaların ABD-Kanada bağlamında yoğunlaştığını göstermektedir. ÖKS bulguları ise sürücü sorununun ücret ve ekonomik faktörler, operasyonel koşullar ve iş tasarımı, evde zaman, aile ve sosyal destek, sağlık, psikoloji ve insan kaynakları, yönetim, sevkiyat ve ilişkisel kültür, teknoloji, adalet ve denetim ile dışsal faktörler, altyapı ve sektörel imaj olmak üzere yedi tema etrafında şekillendiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, sürücü sorununu bütünleşik bir nedensel çerçeveyle açıklayarak teorik katkı sunmaktadır. Aynı zamanda işletmeler ve politika yapıcılar için bütüncül elde tutma stratejileri önererek pratik katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Aryal, A., Janssen, B., Casteel, C., Fethke, N. B., Buikema, B., Cho, H., Rohlman, D. S. (2023), “Applying the worker well-being framework to identify factors that impact turnover among long-haul truck drivers”, Workplace Health & Safety, 71(9), pp.419–428.
  2. [2] Bamberger, P., Kuzmenko, A., Michael-Tsabari, N., Doveh, E., Delery, J. E., Gupta, N. (2021), “Stingy principals or benevolent stewards: Reward practices in family versus nonfamily trucking companies”, Human Resource Management, 60(6), pp.935–952.
  3. [3] Boyce, W. S. (2016), “Does truck driver health and wellness deserve more attention?”, Journal of Transport & Health, 3(1), pp.124–128.
  4. [4] Braeckman, L., Verpraet, R., Van Risseghem, M., Pevernagie, D., De Bacquer, D. (2011), “Prevalence and correlates of poor sleep quality and daytime sleepiness in Belgian truck drivers”, Chronobiology International, 28(2), pp.126–134.
  5. [5] Bujold, A., Parent-Rocheleau, X., Gaudet, M.-C. (2022), “Opacity behind the wheel: The relationship between transparency of algorithmic management, justice perception, and intention to quit among truck drivers”, Computers in Human Behavior Reports, 8, pp.100245.
  6. [6] Bureau of Infrastructure and Transport Research Economics (2025), “Australian Infrastructure and Transport Statistics: Yearbook 2024”, https://www.bitre.gov.au/sites/default/files/documents/australian-infrastructure-and-transport-statistics--yearbook-2024--january-2025.pdf, 08.10.2025.
  7. [7] Bureau of Transportation Statistics (2025), “Moving Goods in the United States”, https://data.bts.gov/stories/s/Moving-Goods-in-the-United-States/bcyt-rqmu/, 08.10.2025.
  8. [8] Cantor, D. E., Macdonald, J. R., Crum, M. R. (2011), “The influence of workplace justice perceptions on commercial driver turnover intentions”, Journal of Business Logistics, 32(3), pp.274–286.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karayolu Taşımacılığı ve Nakliye Hizmetleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

30 Kasım 2025

Kabul Tarihi

10 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 63

Kaynak Göster

APA
Karlı, H. (2026). TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI. Lojistik Dergisi, 63, 24-45. https://izlik.org/JA88RB85CJ
AMA
1.Karlı H. TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI. Lojistik Dergisi. 2026;(63):24-45. https://izlik.org/JA88RB85CJ
Chicago
Karlı, Halil. 2026. “TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI”. Lojistik Dergisi, sy 63: 24-45. https://izlik.org/JA88RB85CJ.
EndNote
Karlı H (01 Temmuz 2026) TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI. Lojistik Dergisi 63 24–45.
IEEE
[1]H. Karlı, “TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI”, Lojistik Dergisi, sy 63, ss. 24–45, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88RB85CJ
ISNAD
Karlı, Halil. “TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI”. Lojistik Dergisi. 63 (01 Temmuz 2026): 24-45. https://izlik.org/JA88RB85CJ.
JAMA
1.Karlı H. TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI. Lojistik Dergisi. 2026;:24–45.
MLA
Karlı, Halil. “TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI”. Lojistik Dergisi, sy 63, Temmuz 2026, ss. 24-45, https://izlik.org/JA88RB85CJ.
Vancouver
1.Halil Karlı. TBY VE ÖKS ÇERÇEVELERİYLE KÜRESEL SÜRÜCÜ AÇIĞI SORUNUNA YÖNELİK SİSTEMATİK BİR LİTERATÜR TARAMASI. Lojistik Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2026;(63):24-45. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88RB85CJ