Derleme

MÜZİĞİN BEYİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: fNIRS ÇALIŞMALARININ LİTERATÜR DERLEMESİ

Cilt: 3 Sayı: 2 25 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

MÜZİĞİN BEYİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: fNIRS ÇALIŞMALARININ LİTERATÜR DERLEMESİ

Öz

Bu derleme çalışması, fNIRS nörogörüntüleme aracı kullanılarak müziğin beyindeki etkilerini inceleyen 40 deneysel çalışmayı ele almaktadır. Çalışma, geleneksel anlatı derlemesi (narrative review) türündedir. Ele alınan çalışmalar yıl, ülke, katılımcı profili, deneysel desen, kullanılan cihazlar, incelenen beyin bölgeleri, kullanılan müzikal uyaranlar ve süreleri gibi çeşitli özellikleri açısından betimsel olarak analiz edilmiştir. Ardından tematik bir yaklaşımla içerik analizi gerçekleştirilerek beş ana tema altında sınıflandırılmıştır: müziğin bilişsel işlevler üzerindeki etkileri, müziğin nörofizyolojik ve duygusal etkileri, müzik terapi ve sağlık uygulamaları, müziğin sosyal etkileri ve beyinler arası senkronizasyon, yöntemsel yenilikler ve fNIRS analitik yaklaşımlar. Derleme sonucunda, fNIRS ile yapılan müzik araştırmalarının son yıllarda arttığı, çalışmaların çoğunlukla Çin, Japonya, Brezilya ve Güney Kore’de yoğunlaştığı görülmüştür. İncelenen çalışmalar, müziğin beyin üzerindeki çeşitli etkilerini ortaya koymakla birlikte, bazı metodolojik sınırlılıklar içermektedir. Bu derleme, alandaki mevcut durumu ve eğilimleri özetlemenin yanı sıra ülkemiz araştırmacılarına bu alandaki potansiyeli sunmayı ve gelecekteki araştırmalara yön vermeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alves Heinze, R., Vanzella, P., Zimeo Morais, G. A., & Sato, J. R. (2019). Hand motor learning in a musical context and prefrontal cortex hemodynamic response: A functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) study. Cognitive Processing, 20(4), 507-513. https://doi.org/10.1007/s10339-019-00925-y
  2. Bicciato, G., Keller, E., Wolf, M., Brandi, G., Schulthess, S., Friedl, S. G., Willms, J. F., & Narula, G. (2021). Increase in Low-Frequency Oscillations in fNIRS as Cerebral Response to Auditory Stimulation with Familiar Music. Brain Sciences, 12(1), 42. https://doi.org/10.3390/brainsci12010042
  3. Bigliassi, M., Barreto-Silva, V., Altimari, L. R., Vandoni, M., Codrons, E., & Buzzachera, C. F. (2015). How Motivational and Calm Music May Affect the Prefrontal Cortex Area and Emotional Responses: A Functional Near-Infrared Spectroscopy (fNIRS) Study. Perceptual and Motor Skills, 120(1), 202-218. https://doi.org/10.2466/27.24.PMS.120v12x5
  4. Bigliassi, M., Barreto-Silva, V., Kanthack, T. F. D., & Altimari, L. R. (2014). Music and cortical blood flow: A functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) study. Psychology & Neuroscience, 7(4), 545-550. https://doi.org/10.3922/j.psns.2014.4.13
  5. Bigliassi, M., León-Domínguez, U., & Altimari, L. R. (2015). How does the prefrontal cortex “listen” to classical and techno music? A functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) study. Psychology & Neuroscience, 8(2), 246-256. https://doi.org/10.1037/h0101064
  6. Curzel, F., Tillmann, B., & Ferreri, L. (2024). Lights on music cognition: A systematic and critical review of fNIRS applications and future perspectives. Brain and Cognition, 180, 106200. https://doi.org/10.1016/j.bandc.2024.106200
  7. Çağman, T. (2021). Türkiye’de Nöro-Müzikoloji Alanında Yapılmış Çalışmalara Dair Literatür Değerlendirmesi. Online Journal of Music Sciences, 118-126. https://doi.org/10.31811/ojomus.953529
  8. Da Silva Ferreira Barreto, C., Zimeo Morais, G. A., Vanzella, P., & Sato, J. R. (2020). Combining the intersubject correlation analysis and the multivariate distance matrix regression to evaluate associations between fNIRS signals and behavioral data from ecological experiments. Experimental Brain Research, 238(10), 2399-2408. https://doi.org/10.1007/s00221-020-05895-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Müzik Algısı , Müzikoloji ve Etnomüzikoloji , Müzik (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çolakoğlu, E. A. (2025). MÜZİĞİN BEYİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: fNIRS ÇALIŞMALARININ LİTERATÜR DERLEMESİ. LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(2), 386-412. https://izlik.org/JA43CH63FF

12616022026103959.jpg
LOKUM Sanat ve Tasarım Dergisi - Karabük Üniversitesi Safranbolu Fethi Toker Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi

Tel: +90 370 418 96 68 
E-posta: lokumstd@karabuk.edu.tr
Sosyal Hesap:

88x31.png