Araştırma Makalesi

Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics

Cilt: 5 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics

Öz

This article presents a comprehensive theoretical and applied study of cognitive-pragmatic principles within the didactics of specialised translation, specifically focusing on solid mechanics terminology in a trilingual context involving English, Russian, and Kazakh. The research addresses the critical problem of insufficient conceptual and pragmatic preparedness among technical translators in multilingual environments, where literal equivalence often fails to convey precise scientific meaning. Given the rising demand for highly qualified translators in Kazakhstan’s increasingly trilingual scientific landscape, this study aims to develop a methodological framework that integrates cognitive-pragmatic principles into engineering translation training. The research material comprises terminological units from authentic texts, analysed through contrastive, discourse, and word-formation methods. Key findings identify hybridisation (33%) and calquing (30%) as the dominant term-formation strategies in Kazakh. The results demonstrate that terminological asymmetries can only be effectively bridged through concept-based instruction. Consequently, the study proposes a pedagogical model designed to enhance translators’ conceptual competence and interlingual awareness. This framework provides a solid foundation for future curriculum development and experimental implementation in the field of translator education.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akhmet, A., Kurmanbaiuly, S., & Nurgaliyeva, S. (2024). Linguistic peculiarities of hybrid terms in the modern Kazakh language. Russian Insights: Literature, Culture and Linguistics, 1, 14–25.
  2. Annenkova, A. V. (2010). Metodika formirovaniya mezhkulturnoi kommunikativnoi kompetentsii v protsesse uchebnogo perevoda inoyazychnyh tekstov [Methodology for developing intercultural communicative competence in the educational translation process] (PhD thesis abstract). Irkutsk.
  3. Bayekeyeva, A., Tazhibayeva, S., Beisenova, Zh., Shaheen, A., & Bayekeyeva, A. (2021). Controlled multilingual thesauri for Kazakh industry-specific terms. Social Inclusion, 9(1), 35–44. https://doi.org/10.17645/si.v9i1.3527.
  4. Chesterman, A. (1997). Memes of translation: The spread of ideas in translation theory. John Benjamins.
  5. Evgrafova, Y. A., & Kosichenko, E. F. (2023). Annotation to a scientific article: Difficulties in teaching and translation. Izvestia of the South-Western State University. Series: Linguistics and Pedagogy, 13(3), 108–119.
  6. Faber, P., Linares, C. M., & Expósito, M. V. (2005). Framing terminology: A process-oriented approach. Meta: Journal des Traducteurs, 50(4). https://doi.org/10.7202/019916ar.
  7. Farahsani, Y., Setiawati, S. A. P., & Jaya, P. H. (2024). Translation techniques of mechanical engineering terms in English for engineering book by mechanical engineering students. SHS Web of Conferences, 202, 06003. https://doi.org/10.1051/shsconf/202420206003.
  8. Gallai, F. (2022). Relevance theory in translation and interpreting: A cognitive-pragmatic approach. Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Çeviri ve Yorum Çalışmaları, Dil Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2025

Kabul Tarihi

3 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Iskakbayeva, A., & Amirbayeva, D. (2025). Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics. Uluslararası Dil ve Çeviri Çalışmaları Dergisi, 5(2), 331-349. https://doi.org/10.63673/Lotus.1793850
AMA
1.Iskakbayeva A, Amirbayeva D. Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics. LOTUS. 2025;5(2):331-349. doi:10.63673/Lotus.1793850
Chicago
Iskakbayeva, Ainur, ve Dana Amirbayeva. 2025. “Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics”. Uluslararası Dil ve Çeviri Çalışmaları Dergisi 5 (2): 331-49. https://doi.org/10.63673/Lotus.1793850.
EndNote
Iskakbayeva A, Amirbayeva D (01 Aralık 2025) Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics. Uluslararası Dil ve Çeviri Çalışmaları Dergisi 5 2 331–349.
IEEE
[1]A. Iskakbayeva ve D. Amirbayeva, “Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics”, LOTUS, c. 5, sy 2, ss. 331–349, Ara. 2025, doi: 10.63673/Lotus.1793850.
ISNAD
Iskakbayeva, Ainur - Amirbayeva, Dana. “Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics”. Uluslararası Dil ve Çeviri Çalışmaları Dergisi 5/2 (01 Aralık 2025): 331-349. https://doi.org/10.63673/Lotus.1793850.
JAMA
1.Iskakbayeva A, Amirbayeva D. Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics. LOTUS. 2025;5:331–349.
MLA
Iskakbayeva, Ainur, ve Dana Amirbayeva. “Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics”. Uluslararası Dil ve Çeviri Çalışmaları Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2025, ss. 331-49, doi:10.63673/Lotus.1793850.
Vancouver
1.Ainur Iskakbayeva, Dana Amirbayeva. Cognitive-Pragmatic Principles in Technical Translation Didactics. LOTUS. 01 Aralık 2025;5(2):331-49. doi:10.63673/Lotus.1793850

Uluslararası Dil ve Çeviri Çalışmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC 4.0) ile lisanslanmıştır.