TR
EN
NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI
Öz
Amaç: Bu çalışmada Bakas Bakım Verme Etki Ölçeği'nin Türkçe (BCOS-Tr) versiyonunun güvenirliği ve geçerliliği yanında farklı nörolojik hastaların Türk bakıcılar üzerinde psikometrik özelliklerini değerlendirmek amaçlandı.
Yöntem: Çalışmaya farklı nörolojik bozukluğa sahip hastalara bakım veren 92 birey (46,36±12,60 yıl) ve bakım vermeyen 80 birey (44,25±12,81 yıl) dahil edilmiştir. Bakım verenler, ölçeğin Türkçe versiyonu kullanılarak değerlendirilmiş ayrıca test-tekrar test güvenilirliği için 30 bakım veren bireye 15 gün arayla tekrar uygulanmıştır. Tüm bireyler için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Kısa Form-36 (KF-36) kullanılmıştır.
Sonuçlar: BCOS-Tr’nin iç tutarlılığı Cronbach α =0,90, test-tekrar test güvenirlik katsayısı 0,96 olarak bulunmuştur (p<0.001). Türkçe ölçek orijinalindeki gibi tek boyutlu ve toplam varyansın %43,18’ini açıklamaktadır. Bakım verenlerin toplam puanı 51,06/105’tir. Ölçeğin total puanı ile KF-36 ve BDÖ arasındaki ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Tartışma: Bulgular, BCOS'un Türkçe versiyonunun nörolojik hastalara bakım verenler üzerindeki etkisini değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu göstermektedir. Nörolojik hastalığı olan hastalara bakım vermek, bakım verenlerin yaşam kalitelerini olumsuz etkilemektedir bu nedenle bakıcı yükü dikkate alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yoktur.
Kaynakça
- 1. GBD 2016 Neurology Collaborators Global, regional, and national burden of neurological disorders, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study. 2016. Lancet Neurol. 2019;18(5):459-80
- 2. Hong Y, Tang HR, Ma M, Chen N, Xie X, He L. Multiple sclerosis and stroke: a systematic review and meta-analysis. BMC Neurol 2019;19(1):139
- 3. Rickards H. Depression in neurological disorders: Parkinson's disease, multiple sclerosis, and stroke. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2005;76(1):i48-52
- 4. Dunbar SB, Khanjou OA, Bakas T, Hunt G, Kirch RA, Leib AR. Projected costs of informal caregiving for cardiovascular disease: 2015 to 2035. Circulation 2018; 137(19):e558-e577.
- 5. McLennon SM, Bakas T, Jessup NM, Habermann B, Weaver MT. Task difficulty and life changes among stroke family caregivers relationship to depressive symptoms. Arch Phys Med Rehabil 2014;95(12):2484-90
- 6. Pucciarelli G, Vellone E, Savini S, Simeone S, Ausili D, Alvaro R et al. Roles of changing physical function and caregiver burden on quality of life in stroke a longitudinal dyadic analysis. Stroke 2017;48(3):733-39 7. Zarit SH, Reever KE, Bach-Peterson J. Relatives of the impaired elderly: Correlates of feelings of burden. Gerontologist 1980; 20:649-55
- 8. Atagun MI, Blaban ÖD, Atagün Z, Özpolat AGY. Caregiver burden in chronic diseases, Psikiatride güncel yaklaşımlar 2011; :513-52
- 9. Özdemir HNC, Senol S. Bakım yükü değerlendirme ölçeklerine sistematik bir bakış. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2019; 4(2): 61-68
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Fizyoterapi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
24 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi
24 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
29 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
12 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 2
APA
Can Akman, T., Cavlak, U., & Çetişli Korkmaz, N. (2025). NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri, 3(2), 13-21. https://doi.org/10.5281/zenodo.17187728
AMA
1.Can Akman T, Cavlak U, Çetişli Korkmaz N. NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI. LRS. 2025;3(2):13-21. doi:10.5281/zenodo.17187728
Chicago
Can Akman, Tuba, Uğur Cavlak, ve Nilufer Çetişli Korkmaz. 2025. “NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 3 (2): 13-21. https://doi.org/10.5281/zenodo.17187728.
EndNote
Can Akman T, Cavlak U, Çetişli Korkmaz N (01 Eylül 2025) NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 3 2 13–21.
IEEE
[1]T. Can Akman, U. Cavlak, ve N. Çetişli Korkmaz, “NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI”, LRS, c. 3, sy 2, ss. 13–21, Eyl. 2025, doi: 10.5281/zenodo.17187728.
ISNAD
Can Akman, Tuba - Cavlak, Uğur - Çetişli Korkmaz, Nilufer. “NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 3/2 (01 Eylül 2025): 13-21. https://doi.org/10.5281/zenodo.17187728.
JAMA
1.Can Akman T, Cavlak U, Çetişli Korkmaz N. NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI. LRS. 2025;3:13–21.
MLA
Can Akman, Tuba, vd. “NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri, c. 3, sy 2, Eylül 2025, ss. 13-21, doi:10.5281/zenodo.17187728.
Vancouver
1.Tuba Can Akman, Uğur Cavlak, Nilufer Çetişli Korkmaz. NÖROLOJİK HASTALIĞI OLAN HASTA YAKINLARINDA BAKIM YÜKÜ: GÜVENİRLİK VE GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI. LRS. 01 Eylül 2025;3(2):13-21. doi:10.5281/zenodo.17187728