Araştırma Makalesi

SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA

Cilt: 4 Sayı: 1 31 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA

Öz

Amaç: Çalışmanın amacı Gaziantep ili Şehitkamil ilçesindeki ilkokul ve ortaokullarda eğitim gören 8-12 yaş arasındaki sağlıklı çocuklarda fiziksel okuryazarlık düzeylerini belirlemek ve çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Yöntem: Çalışmaya Gaziantep ilinde yaşayan ilkokul ve ortaokulda eğitim gören, 8-12 yaş arası 117 sağlıklı çocuk dahil edildi. Yaş, cinsiyet, boy, kilo, vücut kütle indeksi, spor yapıp yapmadığı, sınıf düzeyi, ailede spor alışkanlığı varlığı, ekran süresi, sosyokültürel düzey, ekonomik düzey ve kardeş sayısı kaydedildi, fiziksel okuryazarlık düzeyi ise ‘Çocuklarda Fiziksel Okuryazarlık Ölçeği’ ile değerlendirildi. Sonuçlar: Fiziksel okuryazarlık ölçeği alt skorları cinsiyet ve ekonomik düzey açısından fark göstermemektedir (p<0,05). Anne eğitim düzeyine göre psikolojik (p=0,015), sosyal (p=0,015) ve bilişsel (p=0,002) alt skorlar açısından, baba eğitim düzeyine göre psikolojik (p=0,004) ve bilişsel (p=0,0028) alt skorları açısından anlamlı fark bulundu. Egzersiz alışkanlığı olan çocuklarda psikolojik alt skoru daha yüksek bulundu (p=0,034). Aile egzersiz alışkanlığı olan çocuklarda ise psikolojik (p=0,031) ve bilişsel (p=0,011) alt skorlarının daha yüksek olduğu bulundu. Çocuklarda yaş ile Fiziksel okuryazarlık ölçeği alt skorları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada çocukların fiziksel okuryazarlık düzeyleride ebeveyn eğitimi, egzersiz alışkanlığı ve yaş gibi faktörlerin belirleyici olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmanın etik onamı Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulundan alınmıştır (karar no: 424.38.07 ve protokol no:2024/424, 21.05.2024).

Teşekkür

Çalışmaya katılmayı kabul edip, içtenlikte soruları cevaplayan bireylere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. International Physical Literacy Association [Internet]. [place unknown]: International Physical Literacy Association; c2022 [cited 2023 Jan 22]. Available from: https://www.physical-literacy.org.uk/
  2. World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour: Web annex: Evidence profiles [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2020 Apr 10]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128
  3. Aubert S, Barnes JD, Abdeta C, Abi Nader P, Adeniyi AF, Aguilar-Farias N, et al. Global Matrix 3.0 physical activity report card grades for children and youth: Results and analysis from 49 countries. J Phys Act Health. 2018;15(S2):251–73.
  4. Tremblay MS, Barnes JD, González SA, Katzmarzyk PT, Onywera VO, Reilly JJ, et al. Global Matrix 2.0: Report card grades on the physical activity of children and youth comparing 38 countries. J Phys Act Health. 2016;13(11 Suppl 2):343–6.
  5. Kirk D. Physical education, youth sport and lifelong participation: The importance of early learning experiences. Eur Phys Educ Rev. 2005;11(3):239–55.
  6. Sport for Life [Internet]. [place unknown]: Sport for Life; c2023 [cited 2022 Dec 6]. Physical literacy. Available from: https://sportforlife.ca/physical-literacy/
  7. Gerger G. Ortaöğretim öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile fiziksel okuryazarlık ve e-sağlık okuryazarlığının incelenmesi [master’s thesis]. Aksaray: Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; 2022.
  8. Karadağoğlu Topal Ç, Alpkaya U, Mülazımoğlu Ballı Ö. Çocuklarda Fiziksel Okuryazarlık Ölçeği’nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği: Metodolojik çalışma. Turkiye Klinikleri J Sports Sci. 2024;16(1):71–80.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fizyoterapi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Ocak 2026

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

23 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Katırcı Kırmacı, Z. İ., & Erel, S. (2026). SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri, 4(1), 53-59. https://doi.org/10.5281/zenodo.18443150
AMA
1.Katırcı Kırmacı Zİ, Erel S. SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA. LRS. 2026;4(1):53-59. doi:10.5281/zenodo.18443150
Chicago
Katırcı Kırmacı, Zekiye İpek, ve Suat Erel. 2026. “SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 4 (1): 53-59. https://doi.org/10.5281/zenodo.18443150.
EndNote
Katırcı Kırmacı Zİ, Erel S (01 Ocak 2026) SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 4 1 53–59.
IEEE
[1]Z. İ. Katırcı Kırmacı ve S. Erel, “SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA”, LRS, c. 4, sy 1, ss. 53–59, Oca. 2026, doi: 10.5281/zenodo.18443150.
ISNAD
Katırcı Kırmacı, Zekiye İpek - Erel, Suat. “SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri 4/1 (01 Ocak 2026): 53-59. https://doi.org/10.5281/zenodo.18443150.
JAMA
1.Katırcı Kırmacı Zİ, Erel S. SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA. LRS. 2026;4:53–59.
MLA
Katırcı Kırmacı, Zekiye İpek, ve Suat Erel. “SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA”. Laodikya Rehabilitasyon Bilimleri, c. 4, sy 1, Ocak 2026, ss. 53-59, doi:10.5281/zenodo.18443150.
Vancouver
1.Zekiye İpek Katırcı Kırmacı, Suat Erel. SAĞLIKLI ÇOCUKLARDA FİZİKSEL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA. LRS. 01 Ocak 2026;4(1):53-9. doi:10.5281/zenodo.18443150