Batı Akdeniz Bölgesindeki ADIM Üniversitelerinin Stratejik Planlarının Değerlendirilmesi

Öz

Her geçen gün artan kalite, performans, rekabet ve maliyet baskısı gibi faktörler kamu kurumlarında da stratejik yönetim anlayışını gerekli hale getirmiştir. Stratejik planlama anlayışı, “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2003 yılında mevzuata girmiş ve 2006 yılından itibaren çeşitli kamu kurumlarında zorunlu hale getirilmiştir. Üniversiteler de Yükseköğretim Kurumlarında Akademik Değerlendirme ve Kalite Yönetmeliği uyarınca stratejik planlar hazırlamaya ve uygulamaya başlamışlardır. Stratejik planlar, Türk üniversitelerinin ulusal ve uluslararası alanda rekabet üstünlüğü kazanması için mevcut durumlarını ve vizyonlarını belirlemeleri, vizyona uygun stratejik amaçlar, hedefler ve faaliyetler geliştirmeleri ve bunları uygulamaya koymaları açısından önemli fayda sağlamaktadır. Bu çalışmada, Batı Akdeniz’de dört üniversitenin stratejik planları mevzuat açısından incelenmiş ve bulgular doğrultusunda tespitlerde bulunulmuştur. İncelenen stratejik planlarda farklı eksiklikler ve üstünlükler görülmesine rağmen, üniversitelerin bu alanda önemli ilerlemeler kaydettiği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Stratejik Planlama
• Üniversite Yönetimi
• ADIM Üniversiteleri

Evaluation of the Strategic Plans of ADIM Universities in the Western Mediterranean Region

Öz

The factors that have gaining importance increasingly, such as quality, performance, competition, and cost-pressure have resulted in that the public organizations need strategic management approach. The term “strategic planning” has found a legal perspective with “the Law of Public Financial Management and Control” (the Law 5018) in 2003; it has become compulsory for public authorities to implement it after 2006. Universities have started to prepare and implement strategic plans as well with respect to the Regulation for Academic Evaluation and Quality Improvement in Higher Education Institutions promulgated in 2005. Strategic plans have provided important interests for the Universities in Turkey to gain competitive advantages in international level, and to determine their present situations, and visions, and thus to develop strategic aims, targets, and activities toward their visions. In this study, the strategic plans of four ADIM universities in the Western Mediterranean have been evaluated according to the legislation. Although there are some deficiencies and supremacies in the strategic plans evaluated, it is considered that the universities have developed their experiences well in this field.

Anahtar Kelimeler

• Strategic Planning
• University Administration
• ADIM Universities

Kaynakça

1. ADIM Üniversiteleri Tanıtım Kataloğu (2018). http://www.adim.org.tr/dosya/Adim_Katalog.pdf (10.04.2022).
2. Aktan, Coşkun Can (2006). Kamu Mali Yönetiminde Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
3. Antalya Bilim Üniversitesi 2021-2024 Stratejik Planı. https://admin.antalya.edu.tr/files/418/STRATEJ__K_PLAN.pdf(28.09.2022)
4. Antalya Bilim Üniversitesi Kurum İçi Değerlendirme Raporu (2021). https://admin.antalya.edu.tr/files/418/kalite_kitap____k.pdf (28.09.2022)
5. Antalya Bilim Üniversitesi Kurum İçi Değerlendirme Raporu (2020). https://admin.antalya.edu.tr/files/121/2020_K__DR.PDF (15.07.2022)
6. Birinci, M. (2014). Üniversitelerde Stratejik Yönetim Uygulamalarının Performansa Etkileri: Devlet ve Vakıf Üniversitelerinin Karşılaştırmalı Analizi. Yükseköğretim Dergisi; 4(3):135-147) http://static.dergipark.org.tr/article-download/d4d8/378c/b381/imp-JA96CZ84AB-0.pdf (28.09.2021).
7. Bozkurt, Paşa (2019). Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Yönetim ve Politiği: Bir Kamu Kurumu Örneğinde. 2. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi.
8. Burdur Mehmet Akif Ersoy Stratejik Planı (2022-2026) https://sgdb.mehmetakif.edu.tr/form/229/366/stratejik-planlar (15.04.2022)

9. Çetin, Sefa (2019). Kamu Sektöründe Stratejik Planlama, Ankara: Gazi Kitabevi.
10. Demirkaya, Y. (20201). “Türk Kamu Yönetiminde Planlama” Türk Kamu Yönetimi (Ed.: H. Ateş), 2. Baskı, Ankara: Savaş Yayınları, ss.387-412.
11. Eren, V., Orhan, U., Dönmez, D. (2014). Üniversitelerde Stratejik Planlama Süreci: Devlet ve Vakıf Üniversitelerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Amme İdaresi Dergisi, 47(2).
12. Güven, B. Murat; Bağdigen, Muhlis (2008). Kamu İdarelerinde Stratejik Planlama ve Yönetim, Ankara: Gazi Kitabevi.
13. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi 2021-2025 Stratejik Planı. https://sgdb.isparta.edu.tr/assets/uploads/sites/95/files/2021-2025-stratejik-plani-11082021.pdf (15.02.22).
14. Kalkınma Bakanlığı (2018). Üniversiteler İçin Stratejik Planlama Rehberi. http://www.sp.gov.tr/upload/xSpKutuphane/files/wtnii+Universiteler_Icin_Stratejik_Planlama_Rehberi.pdf (27.02.2022).
15. Kamu İdareleri için Strateji Planlama Kılavuzu (2021), http://www.sp.gov.tr/upload/xSpKutuphane/files/0QRai+Kamu_Idareleri_Icin_Stratejik_Planlama_Kilavuzu_V3_1_.pdf
16. Kaygısız, E. (2017). Üniversitelerde Stratejik Planlama: Trakya Bölgesindeki Üniversitelerin Stratejik Planlarının Karşılaştırılması. (Yüksek Lisans Tezi) Namık Kemal Üniversitesi SBE Yönetim ve Organizasyon ABD
17. Kerman Uysal, Altan Yakup, Aktel Mehmet, Öztop Sezai (2012). Belediyelerde Stratejik Planlama: “Ege Bölgesi İl Belediyeleri Örneği”. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi C.17(2), ss.1-15.
18. Mirze, S. Kadri (2014). İşletmelerde Stratejik Planlama El Kitabı, Ankara: Nobel Yayınevi.
19. Öztop, Sezai; Ateş, Hamza; Lamba, Mustafa (2016). “Kamu Yönetimi Reformları”, Türkiye Ekonomisinin Dönüşümü (Ed.: S. Erdoğan ve A. Gedikli), Kocaeli: Umuttepe Yayınları, ss.1-28.
20. Öztop, Sezai (2007). Stratejik Planlamanın Belediyelerde Uygulanması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı.
21. Öztop, Sezai (2020). Kamu Kurumlarında Değişim Yönetimi, Bursa: Ekin Yayınevi.
22. Öztop, Talya (2021). Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Açısından Stratejik Planlar: Türkiye’deki Devlet Üniversitelerinin Stratejik Planlarının İncelenmesi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü.
23. Peker, Ufuk (2020). Stratejik Planlama, İstanbul: Sokak Yayıncılık.
24. Songür, Neşe (2011). Kamu Yönetiminde Stratejik Planlama, Ankara: TODAİE Yayını (No: 359).
25. Süleyman Demirel Üniversitesi Stratejik Planı (2021-2025). https://w3.sdu.edu.tr/SDU_Files/Files/2021-2025_sttatejik_plani.pdf (25.11.2021).
26. Şentürk, Hulusi (2005). Belediyelerde Stratejik Planlama, İstanbul: İlke Yayıncılık.
27. Üniversiteler için Stratejik Planlama Rehberi, http://www.sp.gov.tr/tr/kutuphane/s/103/ (20.11.2021).
28. Yılmaz, Kutluhan (2002). “Kamu Kuruluşları için Stratejik Planlama Uygulaması”, Sayıştay Dergisi, Sayı: 50-51, ss.67-86.
29. 17506 Sayılı ve 6.11.1981 tarihli Resmi Gazete’de Yayınlanan “Yükseköğretim Kanunu”.
30. 25326 Sayılı ve 24.12.2003 tarihli Resmi Gazete’de Yayınlanan “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu”.
31. 25942 Sayılı ve 20.09.2005 tarihli Resmi Gazete’de Yayımlanan “Yükseköğretim Kurumlarında Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Yönetmeliği”.
32. 26111 Sayılı ve 17.03.2006 tarihli Resmi Gazete’de Yayınlanan “Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu, Yükseköğretim Kanunu, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, Telsiz Kanunu ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”.
33. 27648 Sayılı ve 21.07.2010 tarihli Resmi Gazete’de Yayınlanan 6005 Sayılı “Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”.
34. 30111 Sayılı ve 01.07.2017 tarihli Resmi Gazete’de Yayınlanan 7033 sayılı “Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”.
35. 30344 Sayılı ve 26.02.2018 tarihli Resmî Gazete’de Yayımlanan “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”.
36. 31462 Sayılı ve 22.04.2021 tarihli Resmi Gazete’de Yayınlanan “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik”.