MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

Gülden Gümüşburun Ayalp; Fatma Arslan

MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ

Öz

Motivasyon kavramının, bireylerin üretkenliklerini arttırmalarını teşvik eden temel araçlardan birisi olduğu bilinmektedir. Bu nedenle pek çok araştırmacı çalışanların motivasyon araçlarını belirlemeye yönelik çok sayıda çalışma gerçekleştirmiştir. Ancak, motivasyon eksikliğinden çok daha ileri önem taşıyan demotivasyon kavramının ise literatürde çok kısıtlı olarak araştırıldığı dikkat çekicidir. Literatürdeki kısıtlı çalışmaların ise proje yöneticileri veya inşaat mühendislerinin demotivasyonuna odaklandığı görülmektedir. Halbuki, yapıların tasarımından yapım aşamasının son evresine kadar her aşamada farklı görevler alan ve yapı üretim sürecinde “lider” pozisyonunda olan mimarların demotivasyonuna neden olan faktörleri araştıran çalışma sayısı kısıtlıdır. Belirtilen nedenle bu çalışmada Türk inşaat sektöründe mimarların demotivasyonuna neden olan kritik faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin önem derecesine göre sıralanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda “Sistematik Literatür Taraması” sonucu hazırlanan soru formu mimarlardan oluşan örneklem grubuna uygulanmış, anket ile elde edilen veriler nicel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda tespit edilen faktörlerin tamamına yakınının mimarların demotivasyonunu fazla ve çok fazla seviyede etkilediği belirlenmiştir. En önemli beş kritik demotivasyon faktörünün “Çalışma ekibi üyeleri arasında sorumluluk duygusunun eksik olması”, “Çalışma ekibinin kendi içindeki zayıf koordinasyonu”, “Alınan maaşın yeterli olmaması”, “Yöneticilerin diktatörlük, zorbalık, korkutma, yıldırma gibi olumsuz tutum ve davranışları”, “Yöneticinin çalışanlara ve yaptığı işlere saygı duymaması” olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aghayeva, K., & Ślusarczyk, B. (2019). Analytic hierarchy of motivating and demotivating factors affecting labor productivity in the construction industry: The case of Azerbaijan. Sustainability (Switzerland), 11(21). https://doi.org/10.3390/su11215975
Ahuja, S., Nikolova, N., & Clegg, S. (2020). Professional identity and anxiety in architect-client interactions. Construction Management and Economics, 38(7), 589-602. https://doi.org/10.1080/01446193.2019.1703019
Al-Abbadi, G. M., & Agyekum-Mensah, G. (2022). The effects of motivational factors on construction professionals productivity in Jordan. International Journal of Construction Management, 22(5), 820-831. https://doi.org/10.1080/15623599.2019.1652951
Angral, A. (2019). Architect-client relationship and value addition in private residential projects. Archnet-IJAR, 13(1), 58-71. https://doi.org/10.1108/ARCH-12-2018-0026
Aung, Z. M., Santoso, D. S., & Dodanwala, T. C. (2023a). Effects of demotivational managerial practices on job satisfaction and job performance: Empirical evidence from Myanmar’s construction industry. Journal of Engineering and Technology Management - JET-M, 67. https://doi.org/10.1016/j.jengtecman.2022.101730
Aung, Z. M., Santoso, D. S., & Dodanwala, T. C. (2023b). Effects of demotivational managerial practices on job satisfaction and job performance: Empirical evidence from Myanmar’s construction industry. Journal of Engineering and Technology Management - JET-M, 67. https://doi.org/10.1016/j.jengtecman.2022.101730
Bukhari, H., Thaheem, M. J., Musarat, M. A., Alaloul, W. S., & Altaf, M. (2021). Are Pakistani construction professionals truly happy? A benchmarking approach. Ain Shams Engineering Journal, 12(4), 3579-3591. https://doi.org/10.1016/j.asej.2021.04.012
Büyükkaynak E. & Aslan O. (2019). Matematik ve fen bilimleri eğitimi öğretmen adaylarının çevreye yönelik tutumları, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(63), 797-807. https://doi.org/10.17719/jisr.2019.3276

Caven, V., Astor, E. N., & Diop, M. (2016). A cross-national study of gender diversity initiatives in architecture: The cases of the UK, France and Spain. Cross Cultural and Strategic Management, 23(3), 431-449. https://doi.org/10.1108/CCSM-11-2014-0141
Cox, R. F., Raja, R. A., Issa, R. A., Asce, M., & Ahrens, D. (2003). Management’s perception of key performance ındicators for construction. Journal of Construction Engineering and Management, 129, 142-151. https://doi.org/10.1061/ASCE0733-93642003129:2142
Cronbach, L. J. (1951). Coeffıcient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.
Çivici, T. (2016a). İş Doyumu, Demotivasyon Faktörleri ve Tükenmişlik Arasındaki İlişki: Mimarlar Üzerine Bir Araştırma. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 131-150.
Çivici, T. (2016b). Mimari Tasarım Bürolarında Çalışan Mimarların Mesleki Tükenmişlik Düzeylerini Etkileyen Demotivasyon Faktörleri. Çukurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture 31(1), 281-292. https://doi.org/10.21605/cukurovaummfd.317832
Damci, A. (2016). Impact of Personal Demographics on Civil Engineers’ Motivators: Case Study of Turkey. Journal of Management in Engineering, 32(2). https://doi.org/10.1061/(asce)me.1943-5479.0000406
Damci, A., Arditi, D., Polat, G., & Turkoglu, H. (2020). Motivation of civil engineers and architects in Turkey. Organization, Technology and Management in Construction, 12(1), 2044-2052. https://doi.org/10.2478/otmcj-2020-0001
Dodanwala, T. C., & Shrestha, P. (2021). Work–family conflict and job satisfaction among construction professionals: the mediating role of emotional exhaustion. On the Horizon, 29(2), 62-75. https://doi.org/10.1108/OTH-11-2020-0042
Gizli Tabaklar, B., & Erbaş, İ. (2023). The effect of motivational tools on the productivity of staff architects in developing countries: the case of Turkey. Journal of Asian Architecture and Building Engineering. https://doi.org/10.1080/13467581.2023.2278884
Hervás, J., & Blanco-Agüeira, S. (2020). Women Architects outside the Spanish Borders: Patriarchal Models at International Congresses (1939–1975). Arts, 9(1), 26. https://doi.org/10.3390/arts9010026
Hong, Y., & Chan, D. W. M. (2014). Research trend of joint ventures in construction: a two-decade taxonomic review. Journal of Facilities Management, 12(2), 118-141. https://doi.org/10.1108/JFM-04-2013-0022
Gökdaş, İ. (1996). Bilgisayar eğitimi öğretim teknolojisi (öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarında) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Jarkas, A. M., Radosavljevic, M., & Wuyi, L. (2014). Prominent demotivational factors influencing the productivity of construction project managers in Qatar. International Journal of Productivity and Performance Management, 63(8), 1070-1090. https://doi.org/10.1108/IJPPM-11-2013-0187
Kazaz, A., Manisali, E., & Ulubeyli, S. (2008). Effect of basic motivational factors on construction workforce productivity in Turkey. Journal of Civil Engineering and Management, 14(2), 95-106. https://doi.org/10.3846/1392-3730.2008.14.4
Kwon, M., & Remøy, H. (2020). Office employee satisfaction: the influence of design factors on psychological user satisfaction. Facilities, 38(1-2), 1-19. https://doi.org/10.1108/F-03-2019-0041
Macpherson, A., & Jones, O. (2010). Editorial: Strategies for the development of International Journal of Management reviews. International Journal of Management Reviews, 12(2), 107-113. https://doi.org/10.1111/j.1468-2370.2010.00282.x
Momade, M. H., & Hainin, M. R. (2019). Identifying Motivational and Demotivational Productivity Factors in Qatar Construction Projects. Engineering, Technology&Applied Science Research, 9(2), 3945-3948.
Ng, S. T., Skitmore, R. M., Lam, K. C., & Poon, A. W. C. (2004). Demotivating factors influencing the productivity of civil engineering projects. International Journal of Project Management, 22(2), 139-146. https://doi.org/10.1016/S0263-7863(03)00061-9
Novas-Ferradás, M., Carreiro-Otero, M., & López-González, C. (2020). Galician Female Architects—A Critical Approach to Inequality in the Architectural Profession (1931–1986). Arts, 9(1), 33. https://doi.org/10.3390/arts9010033
Oyedele, L. O. (2013). Analysis of architects’ demotivating factors in design firms. International Journal of Project Management, 31(3), 342-354. https://doi.org/10.1016/j.ijproman.2012.11.009
Pallant J. (2001). SPSS survival manual. UK: Buckingham Open University Press.
Phan, P. T., Pham, C. P., Tran, N. T. Q., Le, H. T. T., Nguyen, H. T. H., & Nguyen, Q. L. H. T. T. (2020). Factors Affecting the Work Motivation of the Construction Project Manager. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(12), 1035-1043. https://doi.org/10.13106/JAFEB.2020.VOL7.NO12.1035
Shroff, R. P., & Sridhar, S. (2011). Study of motivators and demotivators affecting the performance of employees in the construction industry - An exploratory study. International Journal of Construction Management, 11(3), 49-66. https://doi.org/10.1080/15623599.2011.10773172
Štefko, R., Bačík, R., Fedorko, R., Gavurová, B., Horváth, J., & Propper, M. (2017). Różnice płci w przypadku satysfakcji i motywacji do pracy. Polish Journal of Management Studies, 16(1), 215-225. https://doi.org/10.17512/pjms.2017.16.1.18
Şenyiğit, E., & Bayram, S. (2021). Yapı ve imalat sektörlerinde tükenmişlik düzeyi ile iş doyumu kıyaslaması. İleri Mühendislik Çalışmaları ve Teknolojileri Dergisi, 2(1), 39-52.
Tavakol, M., & Dennick, R. (2011, Haziran 27). Making sense of Cronbach’s alpha. International journal of medical education, C. 2, ss. 53-55. https://doi.org/10.5116/ijme.4dfb.8dfd
Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P. (2003). Towards a Methodology for Developing Evidence-Informed Management Knowledge by Means of Systematic Review. British Journal of Management, 14(3), 207-222. https://doi.org/10.1111/1467-8551.00375
Valderrama-Zurián, J. C., Aguilar-Moya, R., Melero-Fuentes, D., & Aleixandre-Benavent, R. (2015). A systematic analysis of duplicate records in Scopus. Journal of Informetrics, 9(3), 570-576. https://doi.org/10.1016/j.joi.2015.05.002
Vaz Milheiro, A., & Fiúza, F. (2020). Women Architects in Portugal: Working in Colonial Africa before the Carnation Revolution (1950–1974). Arts, 9(3), 86. https://doi.org/10.3390/arts9030086
Wang, D., Arditi, D., & Damci, A. (2017). Construction Project Managers’ Motivators and Human Values. Journal of Construction Engineering and Management, 143(4). https://doi.org/10.1061/(asce)co.1943-7862.0001261
Yalız D. (2013). Anadolu Üniversitesi beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri incelenmesi, Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(2), 94-111.
YDMH Raporu. (2024). Türk yurt dışı müteahhitlik hizmetleri (1972-2023). https://www.tmb.org.tr/tr/pubs/60658a294e2c483e72ff8fa7/ydmh-raporu-2024 adresinden 15.04.2024’de alınmıştır.
Yu, Y., Li, Y., Zhang, Z., Gu, Z., Zhong, H., Zha, Q., Yang, L., Zhu, C., & Chen, E. (2020). A bibliometric analysis using VOSviewer of publications on COVID-19. Annals of Translational Medicine, 8(13), 816-816. https://doi.org/10.21037/atm-20-4235
Zhao, X., Hwang, B. G., & Lim, J. (2020). Job Satisfaction of Project Managers in Green Construction Projects: Constituents, Barriers, and Improvement Strategies. Journal of Cleaner Production, 246. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.118968

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülden Gümüşburun Ayalp ^*
0000-0002-7989-5569
Türkiye

Fatma Arslan
0000-0002-1322-4295
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

12 Kasım 2024

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

28 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

1 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 2 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA63RW26LY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gümüşburun Ayalp, G., & Arslan, F. (2024). MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ. Mekansal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 71-88. https://izlik.org/JA63RW26LY

AMA

1.Gümüşburun Ayalp G, Arslan F. MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ. maddergi. 2024;2(2):71-88. https://izlik.org/JA63RW26LY

Chicago

Gümüşburun Ayalp, Gülden, ve Fatma Arslan. 2024. “MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 2 (2): 71-88. https://izlik.org/JA63RW26LY.

EndNote

Gümüşburun Ayalp G, Arslan F (01 Aralık 2024) MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ. Mekansal Araştırmalar Dergisi 2 2 71–88.

IEEE

[1]G. Gümüşburun Ayalp ve F. Arslan, “MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ”, maddergi, c. 2, sy 2, ss. 71–88, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63RW26LY

ISNAD

Gümüşburun Ayalp, Gülden - Arslan, Fatma. “MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 2/2 (01 Aralık 2024): 71-88. https://izlik.org/JA63RW26LY.

JAMA

1.Gümüşburun Ayalp G, Arslan F. MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ. maddergi. 2024;2:71–88.

MLA

Gümüşburun Ayalp, Gülden, ve Fatma Arslan. “MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ”. Mekansal Araştırmalar Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2024, ss. 71-88, https://izlik.org/JA63RW26LY.

Vancouver

1.Gülden Gümüşburun Ayalp, Fatma Arslan. MİMARLARI DEMOTİVE EDEN KRİTİK FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ. maddergi [Internet]. 01 Aralık 2024;2(2):71-88. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63RW26LY