Araştırma Makalesi

MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ

Cilt: 4 Sayı: 1 22 Mayıs 2026
PDF İndir
EN TR

MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ

Öz

İç mekân hava kalitesi, kullanıcı sağlığı ve mekânsal konfor açısından mimarlık ve iç mimarlık disiplinlerinde önemli bir tasarım parametresi haline gelmektedir. İç mekânda kullanılan mobilya ve yüzey kaplamaları, uçucu organik bileşikler (VOC) açısından önemli emisyon kaynaklarıdır. Bu bileşiklerden biri olan formaldehit, ahşap esaslı levha ve mobilya üretiminde yaygın olarak kullanılmakta ve uzun süreli maruziyet durumunda ciddi sağlık riskleri oluşturmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından yüksek riskli bir kirletici olarak sınıflandırılan formaldehit için güvenli bir maruziyet eşiğinin bulunmaması, iç mekânlarda kullanılan yapı ve donatı malzemelerinin emisyon davranışlarının deneysel olarak incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, MDF Lam ve laminat yüzeyli mobilya panellerinin formaldehit emisyonlarının iç mekân hava kalitesi üzerindeki etkilerini deneysel olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında farklı kaplama türleri ve MDF sınıflarından oluşan sekiz adet 400×400 mm panel numunesi kontrollü laboratuvar ortamında test edilmiştir. Formaldehit ölçümleri, NIOSH NMAM 3500 metoduna göre UV spektrofotometresi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, formaldehit konsantrasyonlarının 0,390-0,470 mg/m³ aralığında değiştiğini ve WHO önerileri ile EN 717-1 standardında E1 üst sınırının üzerinde olduğunu göstermektedir. Ayrıca E0 ve E1 olarak etiketlenen ürünlerde dahi yüksek emisyon değerlerinin ölçülmesi, etiket sınıflandırmaları ile gerçek kullanım koşulları arasında her zaman doğrudan bir uyum bulunmadığını ortaya koymaktadır. Bulgular, yalnızca emisyon düzeylerini ortaya koymakla kalmamakta; kenar yüzey detayları, üretim sonrası bekletme/saklama süresi ve havalandırma stratejilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini de göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, hem literatürde hazır mobilya bileşenlerinin gerçek kullanım koşullarına yakın değerlendirilmesine katkı sunmakta hem de üretim ve kullanım aşamalarında sağlık odaklı malzeme kararlarının geliştirilmesi için veri üretmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Biruni Üniversitesi tarafından desteklenen ve devam etmekte olan Biruni-BAP-12-2025-01-70 numaralı “MDF LAM ve Laminat Yüzeyli Malzemelerle Üretilen Mobilyalarda, Formaldehit Salınım Değerlerinin İç Mekân Hava Kalitesine Etkilerinin İncelenmesi” başlıklı BAP Projesi kapsamında üretilmiştir.

Proje Numarası

Biruni-Bap-12-2025-01-70

Etik Beyan

Etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasına gerek olmayan bu çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.

Teşekkür

Metnin yazım dilinin geliştirilmesi ve İngilizce çeviri amacıyla 02.01.2026-28.03.2026 tarihleri arasında ChatGPT 5.2 model yapay zekâ aracından yararlanılmıştır. Çalışma içeriğinin kurgulanması, analizlerin gerçekleştirilmesi ve elde edilen bulguların yorumlanması süreçleri tamamen yazarlar tarafından gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

  1. Aksakal, N., Vizoğlu, A., & Güler, Ç. (2005). Formaldehit ve sağlık etkileri. Türk Tabipleri Birliği Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 6(22), 40-44.
  2. Allen, J., & Macomber, J. (2020). Healthy buildings: how indoor spaces drive performance and productivity. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  3. Assasa, M., Khorshed, K., & Ebrahem, S. (2024). The role of smart finishes in reducing the spread of infection in hospital isolation rooms. Journal of Al-Azhar University Engineering Sector, 19, 448-475. https://doi.org/10.21608/auej.2024.252148.1497
  4. Çamlıbel, O., Ayata, Ü., Budak, A., & Yüksek, D. (2024). Ahşap bazlı kompozit yüzey kaplı yonga levhaların formaldehit gaz emisyonu ve uygulanan standartlar. Osmaniye Korkut Ata University Journal of the Institute of Science and Technology, 7(2), 592-609. https://doi.org/10.47495/okufbed.1325037
  5. Department of Health. (2014). Health building note 00-01: general design guidance for healthcare buildings. NHS England. https://www.england.nhs.uk/wp-content/uploads/2021/05/HBN_00-01-2.pdf adresinden 24.11.2025’te alınmıştır.
  6. Enginkalp, H. (2016). İç mekan donatısında kullanılan ahşap esaslı lif levhaların formaldehit salınım düzeylerinin incelenmesi ve iç mekan hava kalitesine etkilerinin araştırılması (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  7. European Committee for Standardization (CEN). (2004). Wood-based panels – determination of formaldehyde release – part 1: Formaldehyde emission by the chamber method. Brüksel: CEN (European Committee for Standardization).
  8. Grigoriou, A. H. (1987). Formaldehyde release from edges and faces of various wood based panels. European Journal of Wood and Wood Products, 45(2), 63-67.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İç Mimarlık , Mimarlıkta Malzeme ve Teknoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

28 Ocak 2026

Kabul Tarihi

30 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yurttaş, N. B., Arman, A., Enginkalp, H., Akyol, C., & Gürel, G. (2026). MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ. Mekansal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 20-35. https://doi.org/10.71298/maddergi.1873084
AMA
1.Yurttaş NB, Arman A, Enginkalp H, Akyol C, Gürel G. MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ. maddergi. 2026;4(1):20-35. doi:10.71298/maddergi.1873084
Chicago
Yurttaş, Neşe Başak, Aydın Arman, Handan Enginkalp, Cansu Akyol, ve Görkey Gürel. 2026. “MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 4 (1): 20-35. https://doi.org/10.71298/maddergi.1873084.
EndNote
Yurttaş NB, Arman A, Enginkalp H, Akyol C, Gürel G (01 Mayıs 2026) MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ. Mekansal Araştırmalar Dergisi 4 1 20–35.
IEEE
[1]N. B. Yurttaş, A. Arman, H. Enginkalp, C. Akyol, ve G. Gürel, “MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ”, maddergi, c. 4, sy 1, ss. 20–35, May. 2026, doi: 10.71298/maddergi.1873084.
ISNAD
Yurttaş, Neşe Başak - Arman, Aydın - Enginkalp, Handan - Akyol, Cansu - Gürel, Görkey. “MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ”. Mekansal Araştırmalar Dergisi 4/1 (01 Mayıs 2026): 20-35. https://doi.org/10.71298/maddergi.1873084.
JAMA
1.Yurttaş NB, Arman A, Enginkalp H, Akyol C, Gürel G. MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ. maddergi. 2026;4:20–35.
MLA
Yurttaş, Neşe Başak, vd. “MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ”. Mekansal Araştırmalar Dergisi, c. 4, sy 1, Mayıs 2026, ss. 20-35, doi:10.71298/maddergi.1873084.
Vancouver
1.Neşe Başak Yurttaş, Aydın Arman, Handan Enginkalp, Cansu Akyol, Görkey Gürel. MDF LAM VE LAMİNAT YÜZEYLİ MOBİLYALARDA FORMALDEHİT EMİSYONLARININ İÇ MEKÂN HAVA KALİTESİNE ETKİSİ. maddergi. 01 Mayıs 2026;4(1):20-35. doi:10.71298/maddergi.1873084

Mekansal Araştırmalar Dergisi tarafından yayıma kabul edilen çalışmalar Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlanır.download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJmaWxlIiwicGF0aCI6ImYzNzYvODczYi9hNTU3LzY3NmU4YzExYTQyZWUucG5nIiwiZXhwIjoxNzU3NTAxMDI2LCJub25jZSI6IjI2ZWQyM2E3Y2ZlOTVhZDZlNWMwZDc3ZDYzYWQ5M2Y2In0.7x8GemCRmJH1aJt0uQhajOC0chjU3HGcxxDT9n11i_M