Necati Öner’e Göre Klasik Mantıkta Akıl Yürütme

Öz

Prof. Dr. Necati Öner (1927-2019), bütün hayatını felsefe ve mantık araştırmalarına ve bu disiplinlerin öğrenimine adamış, mantık alanı ile ilgili üzerinde durulması gereken önemli eserler ortaya koymuştur. Doktora ve doçentlik çalışmasını mantık üzerine yapan Öner, mantığın çeşitli meseleleri, yakın dönem Türk mantık tarihi ve mantık felsefesi ile ilgili muhtelif araştırma ve makaleler neşretmiştir.

Öner, esasını Aristo mantığının teşkil ettiği, Fârâbî ve İbn Sînâ geleneğine uygun olarak yazılmış mantık kitaplarının konuları ele alış ve işleyiş tarzlarını esas almış, öte yandan Klasik Batı mantıkçılarının düşüncelerini de karşılaştırmalı bir şekilde anlatmaya çalışmıştır.

Öner, akıl yürütme konusunu ele alırken hem araştırma kaygısını hem de pedagojik gayeleri ön planda tutmuştur. Konuyu ele alırken teferruatta kaybolmamış, gayet sade bir dille açıklamıştır. Tekrarlar olmakla birlikte, mantık kitaplarında sıkça rastlanmayan hususları da işlemiştir.

Cumhuriyet dönemi felsefe ve mantık eğitiminde önemli izleri mevcut olan Öner, bu dönemde, felsefi düşüncenin ve kültürün akademik seviyede gelişmesine büyük katkıda bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Mantık,Necati Öner,Akıl Yürütme,Tümdengelim,Tümevarım,Analoji

Prof. Necati Öner on Reasoning in Classical Logic

Öz

Prof. Necati Öner (1927-2019) devoted his life to both the research and education of philosophy and logic. He had important works on the area of logic. His doctorate and associate professorship studies were on logic. Öner has numerous works on the various problems of logic, recent period history of Turkish logic and philosophy of logic.

Öner predicated his works on the method of handling and treating subjects of the books that were written as suitable to the tradition of al-Farabi and Avicenna constituting upon the Aristotelian logic. He, moreover, tried to explain the thoughts of Western logicians comparatively.

Öner had concerns about research and he had pedagogical aims in his works on logic. He used unsophisticated and plain language while handling the subjects of logic. In his works, there are similarities with the other books on logic; however, he discussed on the rare topics, as well.

Öner, who has significant effect on the education of philosophy and logic in the Republic period, contributed greatly on the development of philosophical thought and culture academically.

Anahtar Kelimeler

• Logic,Necati Öner,Reasoning,Deduction,Induction,Analogy

Kaynakça

1. Akkanat, Hasan, “Dördüncü Şeklin Âidiyatı, Meşruiyeti ve İslam Mantık Düşüncesindeki Yeri”, Felsefe Dünyası, Ankara, 2009/1, Sayı: 49, ss. 25-274.
2. Aristoteles, Organon II, Birinci Analitikler, çev. H. Ragıp Atademir, MEB Yayınları, İstanbul, 1996.
3. Hasırcı, Nazım, “Yüklemli Kesin Kıyasta Birinci Şekle İndirgeme”, Felsefe Dünyası, Sayı: 57, 2013/1.
4. İmamoğlugil, Halil, Klasik Mantıkta Akıl Yürütme, Araştırma Yayınları, Ankara, 2018.
5. Öner, Necati, “Klasik Mantıkta Modalite”, Felsefe Yolunda Düşünceler, Akçağ Yayınevi, Ankara, 1999.
6. Öner, Necati, “Mantık Ders Kitabının Eleştirilerine Cevap”, Görüşler, Beyaz Kule Yayınları, Ankara, 2009.
7. Öner, Necati, “Mantıkçı Baba-Oğul Ahmet Cevdet, Ali Sedat”, Felsefe Yolunda Düşünceler, Akçağ Yayınevi, Ankara, 1999.
8. Öner, Necati, “Türkiye’de Mantık Çalışmaları”, Felsefe Yolunda Düşünceler, Akçağ Yayınevi, Ankara, 1999.

9. Öner, Necati, Klasik Mantık, AÜİF Yayınları, 6. Baskı, Ankara, 1991.
10. Öner, Necati, Tanzimat’tan Sonra Türkiye’de İlim ve Mantık, AÜİF Yayınları, Ankara, 1967.
11. Ural, Şafak, Temel Mantık, Çantay Kitabevi, 2. Baskı, İstanbul, 1995