RUM İSYANI ÖNCÜLERİNDEN NİKOLAOS SPİLİADİS’İN HATIRATINDA YUNANİSTAN’IN KURULUŞ SÜRECİ ve TÜRKLERE DAİR ALGILAR (1821-1843)

Öz

1821 Rum İsyanının önemli aktörlerinden biri olan Nikolaos Spiliadis’in, 1851’de yayımlanmaya başlanan Modern Yunanistan Tarihi İçin Faydalı Hatıralar (Απομνημονεύματα Διά Να Χρησιμεύσωσιν Εις Την Νέαν Ιστορίας Της Ελλάδος) başlıklı anıları, dört cilt olarak yayınlanmıştır. Spiliadis, anılarını kaleme alma gerekçesi olarak, Rum gençlerin Yunanistan Krallığı’nın ne derece zor şartlar altında kurulduğunu idrak etmeleri ve bunu unutmayarak gelecek kuşaklara da aktarmaları olduğunu ifade etmiştir. Bu çalışmamızda Nikolaos Spiliadis’in kaleme aldığı ve en son cildi 1971 yılında basılan hatırat incelenmiş ve yazarın Rum İsyanı ile sonrasında, Yunanistan Krallığının kurulması sürecine dair aktardığı bilgiler çerçevesinde dönemin olayları ve aktörleri hakkındaki gözlemleri ve algıları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Dönemin Rum parlamentosunda Genel Sekreterlik gibi kritik bir görevi üstlenen ve bu sayede gelişmelerden haberdar olan Spiliadis, anılarında özellikle Türkler, Arnavutlar ve Avrupa devletleri hakkında önemli görüşler ifade etmektedir. Bu hatıratta Rum İsyanı sırasında Rumlar ve Türkler hakkında olumlu ve olumsuz gözlemlere de yer verilmiştir. Hatırat sayesinde 1821 Tripoliçe katliamı gibi günümüzde de tartışılan olaylar hakkında oldukça detaylı bilgilere ulaşmamız mümkün olmuştur. Kuşkusuz hatırat Rumların bakış açısıyla kaleme alındığından Türklere karşı olumsuz algılar içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Nikolaos Spiliadis
• 1821 Rum İsyanı
• Yunanistan Krallığı
• Rum Algısı
• Türk Algısı
• Yunan Tarih Yazımı
• Balkanlar
• Yakınçağ Avrupa Tarihi
• Yakınçağ Osmanlı Tarihi

THE FOUNDATION PROCES OF GREECE AND PERCEPTIONS OF THE TURKS IN THE MEMOIRS OF NIKOLAOS SPILIADIS ONE OF THE PIONERS OF THE GREEK REVOLUTION (1821-1843)

Öz

The memoirs of Nikolaos Spiliadis, one of the important actors of the 1821 Greek Revolt, titled Useful Memoirs for the History of Modern Greece (Απομνημονεύματα Διά Να Χρησιμεύσωσιν Εις Την Νέαν Ιστορίας Της Ελλάδος), which started to be published in 1851, were published in four volumes. Spiliadis stated that the reason for writing his memoirs was for the Greek youth to realize the difficult conditions under which the Kingdom of Greece was established and not to forget this and pass it on to future generations. In this study, the memoirs written by Nikolaos Spiliadis, the last volume of which was published in 1971, were analyzed and the author's observations and perceptions about the events and actors of the period were tried to be evaluated within the framework of the information he conveyed about the Greek Revolt and the establishment of the Kingdom of Greece. In his memoirs, Spiliadis, who held the critical position of Secretary General in the Greek parliament of the period and was thus aware of the developments, expresses important opinions especially about Turks, Albanians and European states. This memoir also includes positive and negative observations about Greeks and Turks during the Greek Revolt. Thanks to the memoirs, it was possible to obtain detailed data on events such as the 1821 Tripoli massacre, which are still discussed today. Undoubtedly, since the memoir was written from the perspective of the Greeks, it contains negative perceptions against the Turks.

Anahtar Kelimeler

• Nikolaos Spiliadis
• 1821 Greek Revolt
• Kingdom of Greece
• Greek Perception
• Turkish Perception

Kaynakça

1. Amigdalou, Kalliopi ve Kolovos, İlias. “Η μετάβαση από το Οθωμανικό στο Ελληνικό κράτος στή χωρική διάσταση: Το Τζαμί του Ναπλίου που μετασκευάστηκε στό πρώτον εν Ελλάδι βουλευτήριον 1825.” (Osmanlı Devleti'nden Yunan Devleti'ne Geçişin Mekânsal Boyutu: 1825 Yılında Anabolu Camiinin Yunanistan'ın İlk Parlamento Binasına Dönüştürülmesi). Τα Ιστορικά (Tarih Metinleri). 67 (2023): 58-76.
2. Bayrak, Meral. “1821 Mora İsyanı ve Yunanistan’ın Bağımsızlığı.” Doktora Tezi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi, 1999.
3. Enian, Dimitrios. Απομνημονεύματα (Hatıralarım). Atina: Pelekanos, 2011.
4. Filikou, Amvrosios Frantzis. Επιτομή της ιστορίας της αναγεννηθείσης Ελλάδος αρχομένη από του ετους 1715, και λήγουσα το 1837 (Yeniden Doğmuş Yunanistan’ın 1715’ten 1837’e Kadar Olan Tarihinin Özeti). Atina: Vittoria tou Konstantinou Kastorhi kaı Sintrofias, 1839.
5. Fotakos, Fotios Hrisanthopoulos. Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως (Yunan İsyanına Dair Hatıralar). C. 1, Selanik: Pelekanos, 2011.
6. Khouliarakis, Mikhail. Η Γεωγραφική, διοικητική και πληθυσμιακή εξέλιξις της Ελλάδος 1821-1971 (1821-1971 Yunanistan’ın Coğrafi, İdari ve Demografik Gelişimi). C. 1. Atina: Ethniko Kentro Kino-nikon Erevnon, 1973.
7. Kiel, Machiel. “Tripoliçe.” Ankara: TDVİA, 2012. C. 41. 314-315.
8. Kolektif. Η Ελληνική σημασία της Μακεδονίας (Makedonya’nın Yunanca Anlamı). Atina: Anesti, 1904.

9. Milas, Herkül. Yunan Ulusunun Doğuşu. İstanbul: İletişim Yayınları, 1994.
10. Örenç, Ali Fuat. Balkanlarda İlk Dram Unuttuğumuz Mora Türkleri ve Eyaletten Bağımsızlığa Yunanistan. İstanbul: Babıali Kültür Yayınları, 2022.
11. Palaion Patron Germanos. Υπομνήματα περί της επαναστάσεως της Ελλάδος από το 1820 μέχρι του 1823 (1820'den 1823’e Kadar Yunan Devrimi Üzerine Notlar). Atina: Petros Mazaris, 1837.
12. Simopoulos, Kiriakos. Πώς είδαν οι Ξένοι την Ελλάδα του ’21 (Yabancılar ‘21 Yunanistan’ını Nasıl Gördü). C. 1, Atina: İdiotiki Ekdosi, 1979.
13. Spiliadis, Nikolaos. Απομνημονεύματα διά να χρησιμεύσωσιν εις την νέαν ιστορίαν της Ελλάδος (Yunanistan’ın Yeni Tarihinde Faydalı Olması Maksadıyla Yazılmış Hatıralar). C. 1. Atina: X. Nikolaidou Filadelfeos, 1851.
14. Spiliadis, Nikolaos. Απομνημονεύματα διά να χρησιμεύσωσιν εις την νέαν ιστορίαν της Ελλάδος (Yunanistan’ın Yeni Tarihinde Faydalı Olması Maksadıyla Yazılmış Hatıralar). C. 2. Atina: X. Nikolaidou Filadelfeos, 1852.
15. Spiliadis, Nikolaos. Απομνημονεύματα διά να χρησιμεύσωσιν εις την νέαν ιστορίαν της Ελλάδος (Yunanistan’ın Yeni Tarihinde Faydalı Olması Maksadıyla Yazılmış Hatıralar). C. 3. Atina: X. Nikolaidou Filadelfeos, 1857.
16. Spiliadis, Nikolaos. Απομνημονεύματα διά να χρησιμεύσωσιν εις την νέαν ιστορίαν της Ελλάδος (Yunanistan’ın Yeni Tarihinde Faydalı Olması Maksadıyla Yazılmış Hatıralar). C. 4. Atina: X. Noti Kravia, 1971.
17. Spiridon, Trikoupis. Ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης (Yunan İsyanı Tarihi). C. 2. Atina: 24 Grammata, 2020.
18. Suçikar, Tarkan. “XV-XVII. Yüzyıl Osmanlı Kaynaklarında Yıldırım Bayezid ve Timur Algısı.” Yüksek Lisans Tezi, Fatih Sultan Mehmed Vakıf Üniversitesi, 2014.
19. Ünal, Başak. (2023). “Yunanca Kaynaklara Göre Yunan İsyanın İlk Dönemlerinde Yedi Ada.” Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 13 (2023): 241-271.
20. Vakalopoulos, Athnasios. Ιστορία του νέου Ελληνισμού (Çağdaş Helenizm). C. 5. Selanik: Ant. Stamouli, 1980.
21. Verrarou, Stavroula. “Οι κτηματικές αποζημειώσεις των νεοφώτιστων (Yeni Hristiyanların Mülklerinin Tazmini) 1830-1853.” Τα Ιστορικά (Tarih Metinleri). 76 (2023): 63-90.
22. Vournas, Tasos. Ιστορία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας (Yakın Dönem ve Çağdaş Yunanistan Tarihi). C. 1. Atina: Pataki, 1997.