ANTALYA BELEDİYE MEZBAHASINDA (AN-ET) KESİLEN KOYUNLARDA KARACİĞER TREMATODLARININ YAYGINLIĞI

Öz

Bu araştırma, Haziran 2004-2005 tarihleri arasında Antalya Belediye Mezbahasında (An-Et) kesilen koyunlarda karaciğer trematodlarının yaygınlığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma süresince 1421’i bir yaşından küçük, 926’sı bir yaşından büyük, 1538’si erkek, 809’u dişi toplam 2347 koyunun karaciğeri kesim sonrasında incelenmiş ve koyunların 684 (%29.1)’ü, karaciğer trematodları ile enfekte bulunmuştur. İncelenen karaciğerlerin 579 (%24.6)’unda Dicrocoelium dendriticum, 187 (%7.9)’sinde Fasciola hepatica, 9 (%0.3)’unda F. gigantica tespit edilmiştir. Enfeksiyon oranı 1 yaşından büyüklerde %44.3 (411/926), bir yaşından küçüklerde %19.2 (273/1421) olarak saptanmıştır. Cinsiyete göre erkeklerin %26.3 (406/1538)’ü, dişilerin  %34.3 (278/809)’ü enfekte bulunmuştur. Enfeksiyona en fazla Eylül en az Mayıs ayında rastlanmıştır. İmha edilen 23 karaciğerin 17’sinde sadece D.dendriticum, 4’ünde D. dendriticum+F.hepatica ve 2’sinde D. dendriticum+ F. gigantica tespit edilmiştir. Minimum ve maximum parazit sayıları D. dendriticum’da  465- 3670,  F. hepatica’da 2-9, F. gigantica’  da 1-4 olarak tespit edilmiştir.

 

Anahtar kelimeler: Karaciğer trematodları, yayılış, koyun.

Anahtar Kelimeler

• Karaciğer trematodları, yayılış, koyun

Kaynakça

1. KAYNAKLAR
2. Akyol V. Bursa ortak girişim tesislerinde (ETBA) Kesilen Koyunlarda Distamatozis’in Yayılışı. J Fac Vet Med. 2001; 20 (3): 23-27.
3. AItaş M.G, Sevgili M, Gökçen A, İriadam M. Şanlıurfa’da kesilen koyunlarda karaciğer Trematodlarının yaygınlığı. T Parazitol Derg. 2003; 27,3: 195¬:198.
4. Aydenizöz M, Yıldız K. Kırıkkale’de kesilen koyunlarda karaciğer trematodlarının yaygınlığı. T Parazitol Derg. 2002; 26 (3): 317-319.
5. Biçek K, Değer S. Tatvan Belediye Mezbahasında Kesilen Koyun ve Keçilerde Karaciğer Trematodlarının Yaygınlığı. YYÜ Vet Fak Derg. 2005; 16(1): 41-43.
6. Celep A, Ultav R. Çarşamba ilçesi belediye Mezbahasında fasciolasisten bir yılda imha edilen karaciğer miktarının tespitine dair çalışma. Vet Hek Dern Derg.1988; 58 (1-2): 79-81.
7. Değer S, Akgül Y, Ağaoğlu Z.T, Taşçı S. Van ve yöresinde Fasciola gigantica’dan ileri gelen Fascioliasis enfeksiyonlarının epidemiyolojisi ve ekolojisi üzerinde araştırmalar. YYÜ Vet Fak Derg. 1992; 3 (1-2): 133-140.
8. Gargılı A, Tüzer E, Gülanber A, Toparlak M, Efil İ, Keleş V, Ulutaş M Prevalance of liver fluke infections in slaughtered animals in Trakya (Tharace), Turkey. Turk J Vet Anim Sci. 1999; 23: 115-116

9. Gıcık Y, Arslan MÖ, Kara M, Akça A. Kars ilinde kesilen koyunlarda karaciğer trematodlarının yaygınlığı. Kafkas Üniv Vet. Fak Derg. 2002; 8(2):101-102.
10. Güralp N. (1981): Helmintoloji. Ankara: Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayınları No:368.
11. Handemir E. Konya Et ve Balık Kurumu (EBK) Mezbahasında Kesilen Koyunlarda karaciğer Trematod Enfeksiyonları. T Parazitol Derg. 1997; 21 (3): 311-3 16.
12. Kalkan A. Dicrocelium dentriticum (Rudolphi, 1819) Looss, 1899’un biyolojisi: dicroceliosis’te epizootioloji, tedavi ve profilaksi. Etlik Vet Kont Araş Enst. 1970; 3: 9-10.
13. Merdivenci A. Türkiye’de 1953-1958 yıllarında yaptığımız koyun ve keçi otopsileri üzerinde helmintolojik araştırmalar. Bornova Vet Araşt Enst Derg. 1967; 8: 143-156.
14. Onar E. Marmara bölgesi koyunlarında 1967-1987 yılları' arasında tespit edilen Dicrocoeliasis vakaları ve bu vakalarda tespit edilen Dicrocoelium dendriticum sayıları. Pendik Hay Hast Mrk Araş Enst Derg. 1987; 18( 1-2): 37-44.
15. Özer E, Özcan C, Arslan N, Kalender H, Angın M. Elazığ Et ve Balık Kurumunda atılan koyun karaciğerlerinde bakteriyel ve paraziter etkenlerle bunların oluşturduğu ekonomik kayıplar. Türk J Vet Anim Sci. 1996; 20: 191-201.
16. Özyer İ. Adana Et ve Balık Kurumunda imha edilen ruminant karacigerlerinde görülen helmint türleri ve ekonomik önemleri. Etlik Vet Mikrob Derg. 1990; 6 (6): 67-68.
17. Soulsby EJL. Helminths, Arthropods and Protozoa of Domesticated Animals. London: Bailliere Tindall; 1982
18. Toparlak M, Gül Y. Van ili belediye mezbahasında kesilen koyunlarda karaciğer trematod enfeksiyonlan üzerine araştım1alar. AÜ Vet Fak Derg. 1988; 35, 2-3: 269-274.
19. Vural A, Doğru C, Onar E, Özkoç Ü. Erzurum bölgesi kuzularında paraziter fona tesbiti ve parazitlerin et verimine olan etkileri. Pendik Vet Mikrob Enst Derg. 1980; 12(1): 27-47.
20. Vural A, Doğru C, Onar E, Özkoç Ü. Bursa bölgesi kuzularında paraziter fona tesbiti ve parazitlerin et verimine olan etkileri. Pendik Vet Mikrob Enst Derg. 1980; 12(2): 36-53.
21. Vuruşaner C, Çetin B, Akaya H, Gökçe R. İstanbul’da kesilen koyunlardaki karaciğer kelebekleri üzerine bir araştırma. T Parazitol Derg. 1988; 22,4: 432-434.
22. Zeyhek H. Samsun yöresi koyun ve kuzularında paraziter fauna saptama çalışmaları. AÜ Vet Fak Derg. 1980; 27, 1-2: 215-236.