ANTİOKSİDANLAR
Öz
Özet: Son yıllarda en fazla çalışılan konulardan olan serbest radikaller ve antioksidanlar gün geçtikçe daha da önem kazanmaktadır. Normal şartlar altında canlı metabolizması sağlıklı iken antioksidanlar ile serbest radikaller denge halindedir. Ancak bu denge serbest radikaller lehine değiştiği zaman, oksidatif stres kaynaklı hastalıklara yatkınlık gözlenmektedir. Özellikle çevre kirliliği, alkol ve sigara kullanımı, orman yangınları, X-rays ışınları ve UV ışınları gibi eksojen serbest radikal kaynaklarının artışı, insan vücudunda bulunan karbonhidratların, yağların, proteinlerin ve DNA’nın zarar görmesine yol açarak oksidasyona yol açabilmektedir. Serbest radikallerin artmasıyla, endojen antioksidanlar yetersiz kalabilmekte ve bu da eksojen antioksidanların alınmasını gerektirebilmektedir. Bu derlemede, endojen ve eksojen antioksidanlar sınıflandırılarak endojen antioksidanlar ve vitamin eksojen antioksidanlar hakkında genel bilgi verilmesi amaçlanmıştır.
Abstract: Free radicals and antioxidants are among the most studied topics in recent years. As a result, they are gaining more importance with each passing day. Under normal circumstances, antioxidant levels and production of free radicals are in normal balance. However, when this balance changes in favor of free radicals, susceptibility to oxidative stress-induced diseases can be observed. Particularly, the increase in exogenous sources of free radicals, such as environmental pollution, alcohol and tobacco use, forest fires, X-rays and UV radiation, can lead to oxidation causing damage of the carbohydrates, fats, proteins, and DNA in the human body. Due to the increase in free radicals, endogenous antioxidants may be inadequate. Therefore, consumption of exogenous antioxidants can be needed. In this review, after the classification of endogenous and exogenous antioxidants, it is intended to give general information about endogenous antioxidants and exogenous vitamin antioxidants.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Shinde A, Ganu J, Naik P. Effect of free radicals & Antioxidants on oxidative stress: A Review. J Dent Allied Sci. 2012; 1(2): 63-66.
- Sen S, Chakraborty R, Sridhar C, Reddy YSR, De B. Free radicals, antioxidants, diseases and phytomedicines: Current status and future prospect. International Journal of Pharmaceutical Sciences and Research. 2010; 3(1): 91-100.
- Şener G, Yeğen Berrak Ç. İskemi Reperfüzyon Hasarı. Klinik Gelişim Dergisi. 2009; 22: 5-13.
- Dündar Y, Aslan R. Hücre Moleküler Statüsünün Anlaşılması ve Fizyolojik Önem Açısından Radikaller, Antioksidanlar. İnsizyon Cerrahi Tıp Bilim Dergisi. 1999; 2(2): 134-142.
- Pham-Huy LA, He H, Pham-Huy C. Free Radicals, Antioxidants in Disease and Health. Int J Biomed Sci. 2008; 4(2): 89-96.
- Aydemir B, Karadağ Sarı E. Antioksidanlar ve Büyüme Faktörleri ile İlişkisi. Kocatepe Veterinary Journal. 2009; 2(2): 56-60.
- Sen S, Chakraborty R. The Role of Antioxidants in Human Health. American Chemical Society, Oxidative Stress: Diagnostics, Prevention and Therapy. Chapter 1: 1-37. 2011.
- Valko M, Leibfritz D, Moncola J, Cronin MTD, Mazura M, Telser J. Free radicals and antioxidants in normal physiological functions and human disease. Int J Biochem Cell Biol. 2007; 39: 44-84.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
23 Haziran 2016
Gönderilme Tarihi
18 Nisan 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 1 Sayı: 1
Cited By
Akciğer, meme ve kolon kanserli hastalarda oksidatif stres parametrelerinin değişimi
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.35440/hutfd.576016Çeşitli Pekmez Türlerinde Farklı Yöntemlerle Tespit Edilen Antioksidan Aktivitelerin Karşılaştırılması
Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.30910/turkjans.725782Artvin Şavşat Yöresi Propolisinin Farklı Sıcaklıklardaki PBS’li Ekstraktlarının Antioksidan Özelliklerinin ve Eritrosit Hemoliz İnhibisyonu Üzerine Etkisinin Araştırılması
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.765838Oksidatif Stres ve Antioksidanların İş Sağlığına Etkileri
Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi
https://doi.org/10.33720/kisgd.772993Effects of an antibiotic and two phytogenic substances (cinnamaldehyde and 1,8-cineole) on yolk fatty acid profile and storage period-associated egg lipid peroxidation level
Revista Brasileira de Zootecnia
https://doi.org/10.37496/rbz4920190270Çinko Tedavisi Ani İşitme Kaybında Etkili Olabilir mi?
OSMANGAZİ JOURNAL OF MEDICINE
https://doi.org/10.20515/otd.936135The Association between Contrast Induced Nephropathy and Bilirubin Levels
Acta Medica Alanya
https://doi.org/10.30565/medalanya.887847Evaluation of Diospyros kaki (persimmon), Prunus lauroceraus (cherry laurel) and Vaccinium arctostaphylos (blue berry) Fruits as a Natural Antioxidant Source
Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences
https://doi.org/10.35229/jaes.1016793Evaluation of Pennyroyal as a feed additive on Growth Performance, Some Biochemical Parameters and Antioxidant Status in Weaned Tuj Lambs
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.47495/okufbed.1040690Tiazolidin’in Zebra Balığı (Danio rerio) Solungaç ve Karaciğer Dokusunda AChE Enzim Aktivitesi ve Toplam Protein Seviyesi Üzerine Etkileri
Acta Aquatica Turcica
https://doi.org/10.22392/actaquatr.1001378Ribes Orientale Bitkisi Meyvelerinin Fenolik Kompozisyonu, Toplam Fenolik Madde Miktarı, Antioksidan Kapasiteleri ve Bazı Fizikokimyasal Özellikleri
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.1051780Bisfenol A’ya maruz kalan erkek Yeni Zelanda tavşanlarında punikalajinin olumlu etkisi
Kocatepe Veterinary Journal
https://doi.org/10.30607/kvj.1071761Investigation of some acute phase proteins and antioxidant/oxidant system in infected sheep with bluetongue virus disease
Journal of Advances in VetBio Science and Techniques
https://doi.org/10.31797/vetbio.1063406Van İlinde Kuaför İşçilerinde Bazı Antioksidan Enzim Düzeylerinin Belirlenmesi
İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi
https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1066596Antioxidative activity analyses of some pyridazine derivatives using computational methods
Chemical Papers
https://doi.org/10.1007/s11696-019-00850-6Melatonin ve Antioksidan Etkileri
Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.33631/duzcesbed.492547Phytochemical Research and Evaluation of Tarragon (Artemisia dracunculus L.) as a Food Additive
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.53501/rteufemud.1160846Toxoplasma gondii'li koyunlarda Oksidatif Stresin Glutatyon, Malondialdehit Düzeyi, Oksidatif Stres İndeksi, Toplam Oksidan Durumu ve Toplam Antioksidan Kapasitesi Kullanılarak Değerlendirilmesi
Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.32707/ercivet.1204263Laktik Asit Bakterileri Tarafından Üretilen Ekzopolisakkaritler ve Terapötik Etkileri
Akademik Gıda
https://doi.org/10.24323/akademik-gida.1224359Functional Effects of Dandelion (Taraxacum officinale) and Its Use in the Traditional Cuisines
Journal of Culinary Science & Technology
https://doi.org/10.1080/15428052.2022.2163733Sivas ve Tokat İllerinden Toplanan Akasya Bitkisi Yapraklarının (Robinia pseudoacacia L.) Bazı Besin Elementi Konsantrasyonları ve Antioksidan Enzim Aktivitelerinin Belirlenmesi
Akademik Ziraat Dergisi
https://doi.org/10.29278/azd.1127747Bazı Bryaceae (Bryophyta) Türlerinin Glutatyon İçeriklerinin Karşılaştırılması
Anatolian Bryology
https://doi.org/10.26672/anatolianbryology.470409The effect of Diplotaenia turcica root extract in streptozotocin-induced diabetic rats
Turkish Journal of Biochemistry
https://doi.org/10.1515/tjb-2018-0411The Harmony between Chemistry and Art: An Example of Artistic Dermocosmetics Chemistry Laboratory Practice
Journal of Chemical Education
https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.2c00843Yağ Dokusunda Katalaz Aktivitesi Ölçümü için Farklı İzolasyon Yöntemlerinin Karşılaştırılması
Farabi Tıp Dergisi
https://doi.org/10.59518/farabimedj.1254863Antioxidant Potential of Chestnut Shell, Stinging Nettle, Kiwi Fruit and Citrus Fruit Extracts and Antimicrobial Effects Against Some Fish Pathogens
Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences
https://doi.org/10.35229/jaes.863233Methionine, cysteine, and butylated hydroxytoluene enhance cryosurvival of ram semen on post-thaw and post-incubation time points
Tropical Animal Health and Production
https://doi.org/10.1007/s11250-023-03642-zKoyunlarda Koç Katımı Öncesi Antioksidan Kullanımının Oksidatif Stres ve Bazı Fertilite Parametreleri Üzerine Etkisi
Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.47027/duvetfd.1268569Determination of chemical content of Lemna minor L. by GC-MS and investigation of antioxidant activity
Communications Faculty of Science University of Ankara Series C Biology Geological Engineering and Geophysical Engineering
https://doi.org/10.53447/communc.1122558Protective Effect of Pregabalin on Renal and Renal Endothelial Damage in Sepsis Induced by Lipopolysaccharide
Immunopharmacology and Immunotoxicology
https://doi.org/10.1080/08923973.2023.2250911Moringa oleifera Lam. (Moringaceae) İçeren Pektin Kaynaklı Biyobozunur Filmlerin Plastik Ambalajlara Alternatif Olarak Kullanımının Araştırılması
Bilim Armonisi
https://doi.org/10.37215/bilar.1103693Germinated Wheat as a Potential Natural Source of Antioxidants to Improve Sperm Quality: A Canary Trial
Veterinary Sciences
https://doi.org/10.3390/vetsci11010004Functional food components and activities of Pinus nigra and Pinus sylvestris barks as food supplements
International Journal of Chemistry and Technology
https://doi.org/10.32571/ijct.1360577Examining the Proliferative Effect of Ozonated Olive Oil and Ozonated Distilled Water on Healthy Colon Fibroblast Cells and Colon Cancer Cells
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.31466/kfbd.1388212AMELIORATIVE EFFECTS OF BAICALIN AGAINST EXPOSURE TO FLUMETHRIN IN MALE RATS
Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.34108/eujhs.1389114The Investigation of Relationship Between Sporting Performance and Mitochondria and Genes
Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.70007/yalovaspor.1509439Antioxidant properties of allium turcicum Özhatay & cowley plant extract, its effects on the proliferation and migration of cancer cells
Frontiers in Pharmacology
https://doi.org/10.3389/fphar.2024.1438634Relationship between blood antioxidant paraoxonase-1 and the offspring yield in Hair goats
BULGARIAN JOURNAL OF VETERINARY MEDICINE
https://doi.org/10.15547/bjvm.2023-0061Bazı Zingiberaceae Droglarının Antioksidan Aktivite Açısından Karşılaştırılması
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi
https://doi.org/10.31020/mutftd.1559173Melatonin may protect the gastrointestinal system from cadmium chloride toxicity during pregnancy
Toxicology Research
https://doi.org/10.1093/toxres/tfaf003Synthesis of Novel Schiff Bases with Piperidine Rings and Investigation of Their Antioxidant Capacities and Anticholinesterase and Carbonic Anhydrase Enzyme Inhibition Properties
ChemistrySelect
https://doi.org/10.1002/slct.202500365Characteristics of the biological activities of the piperidine complex: an anticancer and antioxidant investigation
Northwestern Medical Journal
https://doi.org/10.54307/2025.NWMJ.142The Effect of Cherry Laurel, Rutin Flavonoid and α-Lipoic Acid on Streptozotocin and Nicotinamide Induced Type 2 Diabetic Rats Given Metformin
Bratislava Medical Journal
https://doi.org/10.1007/s44411-025-00316-0Investigation of AOPP (Advanced Oxidation Protein Product), total sulfhydryl group (T-SH) and ceruloplasmin levels in sheep with parasitic liver disease
Turkish Journal of Veterinary Research
https://doi.org/10.47748/tjvr.1592654Application of natural antioxidants as feed additives to improve animal health and enhance food quality in livestock farming
Journal of Istanbul Veterinary Sciences
https://doi.org/10.30704/http-www-jivs-net.1569191Farklı Ekolojik Koşullardan Alınan Çay Tohumlarından Sabit Yağ Elde Edilmesi ve Elde Edilen Sabit Yağların Kalite Parametrelerinin Araştırılması
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.53501/rteufemud.1652159Evaluation of Antibacterial, Antioxidant, Phytochemical (Fatty Acid Composition), and Pollen Properties of Arbutus andrachne L. Shoot/Leaf Extracts from Kadirli (Osmaniye, Türkiye)
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1789527Effect of ELF-EMF on cognitive functions, analgesia, and oxidative stress in rats with PTZ-induced epilepsy
Electromagnetic Biology and Medicine
https://doi.org/10.1080/15368378.2025.2593267