ESKİŞEHİR’DE YAŞAYAN KIRIM TATAR TÜRKLERİNİN GEÇİŞ DÖNEMİ RİTÜELLERİ: DOĞUM, EVLENME VE ÖLÜM
Öz
İnsan hayatında üç önemli dönem bulunmaktadır. Bunlar doğum, evlenme ve ölüm’dür. Halkbilimde “Geçiş Dönemleri” adı verilen bu dönemler etrafında, pek çok tören gerçekleşmektedir. Bu törenlerin tekrarlanması ile geleneklerin oluşması ve geçmişte kaybolmasının önlenmesi aynı zamanda da gelecek nesillere aktarılması sağlanmaktadır. Eskişehir’de yaşayan Kırım Tatar Türklerinin bu dönemlerde gerçekleştirdiği törenlerin belirlenmesi amacı ile yapılan çalışma kapsamında 20 kaynak kişi ile gözlem ve görüşme teknikleri kullanılarak alan araştırması yapılmıştır. Görüşme yapılan kaynak kişilere ulaşmak için kartopu örnekleme tekniği kullanılmıştır. Alan araştırması sırasında görüşülen kaynak kişilerin verdiği bilgiler ışığında kendilerine ait gelenek-görenek, inanış ve adetlerin bugünkü inanış ve uygulamalar ile benzerlik taşıyıp taşımadığı ve gerçekleşen törenlerin halen devam edip etmediği saptanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak doğum ve ölüm geleneklerinin günümüzde de devam ettiği, evlenme için gerçekleştirilen pek çok törenin günümüzde artık kalmadığı tespit edilmiştir. Kırım Tatar Türkleri için büyük önem taşıyan “tepreş” geleneğinin ise Eskişehir ile birlikte Eskişehir dışında da başka illerde yaşayan Kırım Tatar Türkleri tarafından da halen devam ettiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kırım Tatar Türkleri, Geçiş Dönemleri, Doğum, Evlenme, Ölüm
Destekleyen Kurum
Anadolu Üniversitesi
Proje Numarası
AÜBAP: 1304E068
Kaynakça
- Referans1 Altun, M. F. (1334/1918). Kırımlıların Kırım’da ve Anadolu’da çiftçiliği. Kırım Mecmuası, 7.
- Referans2 Ana Britannica genel kültür ansiklopedisi. C. 20, Ana Yayıncılık.
- Referans3 Baskan, Lexikon alfabetik genel kültür ansiklopedisi. (1984). İstanbul: Baskan Yayınları.
- Referans4 Bayraktar, Z.-Saçkesen, A. (2012). Eskişehir Kırım Tatar Türklerinde tepreş şenlikleri. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(1), 49-61.
- Referans5 Büyük Larousse sözlük ve ansiklopedisi. İstanbul: Interpress Basın ve Yayıncılık A.Ş.
- Referans6 Hayat ansiklopedisi. C. 6, İstanbul: Hayat Yayınları.
- Referans7 Karpat, K. H. (2003). Osmanlı nüfusu (1830-1914), demografik ve sosyal özellikleri. (Çev.: Bahar Tırnakçı), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Referans8 Kırımer, H. (2015). Kırım şarkı sözleri, şınları, takmak, mane ve şiirleri. Eskişehir: Eskişehir Tepebaşı Belediyesi.
