Araştırma Makalesi

ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ

Cilt: 16 Sayı: 43 19 Eylül 2023
PDF İndir
TR EN

ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ

Öz

Müzik tarihinde, farklı milletlere ait şarkı ve dansların var olduğu bilinmekle birlikte, bu şarkı ve danslar arasında kökeninin nereden geldiği bilinmeyenler de mevcuttur. Birçoğunun oldukça eski zamanlarda ortaya çıktığı, bazılarının kilise müziğinden türediği; bazılarının ise Orta Çağ’da gezgin müzisyenler tarafından oluşturulduğu söylenegelmiştir. Gregoryen ilahinin yanında, gezgin müzisyenler tarafından yaratılan ve daha doğal bir evrimle majör-minör tonaliteye doğru ilerleyen ezgi dağarı, ilerleyen yüzyıllarda hem dini hem de din dışı müziğin temelini oluşturmuştur. Hem şairlik hem de müzisyenlik yapan gezgin müzisyenler, eyaletten eyalete gezip kasaba ve şatolarda konaklayarak şarkıları aracılığıyla olay ve haberleri yaymışlardır. Bu yetenekli ve deneyimli şair-müzisyenler şöhretlerini, özellikle “saf ve asil” aşkı işledikleri şiir ve şarkılarına dayandırmışlardır. Yüzyıllar boyunca Avrupa'nın çeşitli bölgelerine yayılan gezgin müzisyenler, farklı zamanlarda, farklı ülke ve yörelerde değişik isimlerle tanınmışlardır. Bu gezgin müzisyenlere, Güney Fransa ve Provence’te “troubadour”, Kuzey Fransa’da “trouvère”, Almanya ve Avusturya’da başta “minnesänger” daha sonra “meistersinger”, İngiltere’de “minstrel” ve “gleeman”, İtalya’da “travatore”, İspanya’da ise “trovador/trobador” denilmiştir. Bunların dışında “jongleur”, “ménestrel” ve “goliard”lar da bu geleneğin önemli temsilcileridir. Gezgin müzisyenlerin, eserlerinde işledikleri ortak tema çoğunlukla ulaşamadıkları gizemli aşktır. Enstrüman çalarak şarkı söylen, şiir okuyan hatta dans eden bazı gezgin müzisyenlerin vücutlarına taktığı zillerle müziğe farklı bir boyut kazandırdığı, hatta müzik eşliğinde hokkabazlık ve soytarılık yaparak tek kişilik gösteriler sunduğu bilinmektedir. Orta Çağ Avrupa’sında din dışı şarkılar ve danslar, gündelik yaşamın birçok yönüne eşlik etmiş, hatta sadece pazar yerlerindeki kalabalıkları eğlendirmekle kalmayıp kraliyet ziyaretleri ve dini festivaller gibi özel etkinliklere de renk katmıştır.

Anahtar Kelimeler

Gezgin Müzisyenlik, Gezgin Müzisyenlik Gelenekleri, Orta Çağ Avrupa Müziği, Din Dışı Müzik

Kaynakça

  1. Aktüze, İ. (2010). Müziği anlamak: Ansiklopedik müzik sözlüğü. 4. Baskı, İstanbul: Pan Yayıncılık.
  2. Boran, İ. - Yıldız Şenürkmez, K. (2015). Kültürel tarih ışığında çoksesli batı müziği. 3. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  3. Burkholder, P. vd. (2014). A history of western musici Ninth Ed., New York: W. W. Norton & Company.
  4. Collisson, S. vd. (2019). Klasik müzik kitabı. (çev.: Tufan Göbekçin), İstanbul: Alfa Yayıncılık.
  5. Crowest, F. (1902). The short story of music. London: George Newnes.
  6. Demiral, S. (2019). Saraylı aşk anlayışının kökeni: Trubadurlar. (eds. T. Balcı vd.), Schriften zur sprache und Literatur III, 225-229, London: IJOPEC Pub. Ltd.
  7. Einstein, A. (1954). A short history of music. New York: Alfred A Knopf.
  8. Elson, L. C. vd. (1912). A history of music volume I. New York: The University Society Publishers.
  9. Elson, L. C. (1918). Modern music and musicians. New York: The University Society Inc.
  10. Gabeaud, A. (1940). Musiki tarihi. (çev.: Mahmut Ragıp Kösemihal), İstanbul: Numune Matbaası.

Kaynak Göster

APA
Nur, A. D., & Bağcı, H. (2023). ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 16(43), 1263-1284. https://doi.org/10.12981/mahder.1341371
AMA
1.Nur AD, Bağcı H. ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ. Motif Akademi. 2023;16(43):1263-1284. doi:10.12981/mahder.1341371
Chicago
Nur, Ali Doğan, ve Hakan Bağcı. 2023. “ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 16 (43): 1263-84. https://doi.org/10.12981/mahder.1341371.
EndNote
Nur AD, Bağcı H (01 Eylül 2023) ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 16 43 1263–1284.
IEEE
[1]A. D. Nur ve H. Bağcı, “ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ”, Motif Akademi, c. 16, sy 43, ss. 1263–1284, Eyl. 2023, doi: 10.12981/mahder.1341371.
ISNAD
Nur, Ali Doğan - Bağcı, Hakan. “ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 16/43 (01 Eylül 2023): 1263-1284. https://doi.org/10.12981/mahder.1341371.
JAMA
1.Nur AD, Bağcı H. ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ. Motif Akademi. 2023;16:1263–1284.
MLA
Nur, Ali Doğan, ve Hakan Bağcı. “ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, c. 16, sy 43, Eylül 2023, ss. 1263-84, doi:10.12981/mahder.1341371.
Vancouver
1.Ali Doğan Nur, Hakan Bağcı. ORTA ÇAĞ AVRUPASI’NDA DİN DIŞI MÜZİK VE GEZGİN MÜZİSYENLİK GELENEKLERİ. Motif Akademi. 01 Eylül 2023;16(43):1263-84. doi:10.12981/mahder.1341371