PROFESYONEL KADIN BAĞLAMA İCRACILARININ BAĞLAMA TÜRÜ TERCİHLERİNİN MÜZİKAL VE KÜLTÜREL BAĞLAMDA İNCELENMESİ

In the literature, it is seen that baglama is accepted as male playing by the society and female performers are kept in the background when it comes to performing baglama and the gender associated with baglama is male. This success aims to make some musical and cultural determinations regarding the baglama type preferences of female performers who perform professional baglama performances. The short-long neck preferences of female performers have been tried to be determined, and the musical and cultural emergence in the background of this situation continues to be revealed. The research was carried out in accordance with the descriptive model, one of the qualitative research methods. Semi-structured interview formula was used as a data collection tool and interviews were conducted with five female performers who performed baglama professionally. The data obtained were subjected to content analysis and tabulated as themes and codes, and frequency (f) and percentage values (%) were also included in the tables. As a result of the research, it was determined that female performers were influenced by musical elements such as short and long neck baglama type preferences, ergonomic structure of baglama, local behavioral characteristics, tuning order, as well as cultural elements such as family and social environment regarding baglama playing. In addition, it was determined that gender stereotypes have negative effects on the binding type preference and that problems in this context can affect the balance of these patterns.

Literatüre bakıldığında bağlamanın toplum tarafından erkek çalgısı olarak kabul gördüğü, kadın icracıların bağlama çalgısını icra etme konusunda geri planda kaldığı ve bağlama ile ilişkilendirilen cinsiyet kimliğinin erkek cinsiyet kimliği olduğu görülmüştür. Profesyonel bağlamda bağlama icrası gerçekleştiren kadın icracıların bağlama türü tercihlerine ilişkin olarak müzikal ve kültürel bağlamda bazı tespitlerin yapılmasının amaçlandığı bu çalışmada, kadın icracıların kısa-uzun sap tercihleri belirlenmeye çalışılmış ve bu durumun arka planında bulunan müzikal ve kültürel faktörler ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden betimsel modele uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak profesyonel olarak bağlama icrası gerçekleştiren beş kadın icracı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizine tabii tutularak tema ve kodlar halinde tablolaştırılmış, tablolarda frekans (f) ve yüzdelik değerlerine (%) de yer verilmiştir. Araştırma sonucunda kadın icracıların kısa ve uzun sap bağlama türü tercihlerinde, bağlamanın ergonomik yapısı, yöresel tavır özellikleri, akort düzeni gibi müzikal unsurlarından etkilendikleri gibi bağlama çalgısına ilişkin olarak aile ve sosyal ortam gibi kültürel unsurlardan da etkilendikleri belirlenmiştir. Ayrıca toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının kadınların bağlama türü tercihinde olumsuz etkiye sahip olduğu ve bu bağlamda kadınların bağlama türü tercihlerinin bu kalıp yargılar doğrultusunda etkilenebildiği belirlenmiştir.