GEYİK FİGÜRLÜ KAYA RESİMLERİNDEN ESİNLENİLEN ÖRME TEKSTİL TASARIMLARI VE ÖRNEK UYGULAMA

Pictures and symbols that people have drawn on rocks and cave walls since ancient times to communicate with each other are examples of art that are among the first documents of visual communication. In this study, it is aimed to carry out knitted scarf design studies inspired by deer depictions seen in early rock paintings, with the idea of keeping the works that Turkish societies conveyed their culture, art and beliefs alive. In the study, the conceptual framework of which was created with the scanning model, the inspiration point of the designs is the early period rock paintings with deer figures. Nine rock paintings, including Kazarman Saymalıtaş (4), Arhangay (3), Mandal Hayrhan (2), were used in the designs in Kyrgyzstan and Mongolia. In the original knitted scarf surface design work, five arranged patterns inspired by the different limbs of the deer figure were prepared in different compositional order. As a result, “Design 3” study, which is one of the knitting design examples, was produced with two-color double sided jacquard knitting technique in order to provide production suitable for double-sided use in weft flat knitting machine. It is valuable in terms of utilizing rock art drawings in different areas of use and making them functional by producing original designs. Rock painting art drawings were evaluated in different areas of use and made functional with the sample product. It is thought that it will contribute to those who want to work in this field.

İnsanların eski çağlardan beri kayalara ve mağara duvarlarına birbiriyle iletişim kurmak amacıyla çizdiği resimler ve semboller görsel iletişimin ilk belgeleri arasında yer alan sanat örnekleridir. Bu çalışmada, Türk toplumlarının kültür, sanat ve inançlarını aktardığı eserlerin yaşatılması düşüncesiyle, erken dönem kaya resimlerinde görülen geyik tasvirlerinden esinlenilerek örme erkek atkı tasarım çalışmaları ve bir üretim ile özgün örneklem yapılması amaçlanmıştır. Kavramsal çerçevesi tarama modeliyle oluşturulan çalışmada tasarımların ilham noktasını erken dönem geyik figürlü kaya resimleri oluşturmaktadır. Tasarımlarda Kırgızistan ve Moğolistan bölgesindeki Kazarman Saymalıtaş (4), Arhangay (3), Mandal Hayrhan (2) olmak üzere dokuz adet kaya resmi ele alınmıştır. Özgün örme atkı yüzey tasarım çalışmalarında geyik figürünün farklı uzuvlarından esinlenilerek farklı kompozisyon düzeninde düzenlenmiş beş adet desen hazırlanmış, örme tasarım örneklerinden “Tasarım 3” çalışması atkılı düz örme makinesinde çift taraflı kullanıma uygun üretimi sağlaması açısından iki renk torba jakar örgü tekniği ile üretilmiştir. Ürün haline getirilen örme erkek atkısı tasarım ve üretim sürecinin detayları görsel destekle sunulmuştur. Kaya resim sanatı çizimleri farklı kullanım alanlarında değerlendirilmiş ve örnek ürün ile işlevsel hale getirilmiştir. Bu alanda çalışma yapmak isteyenlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.