Araştırma Makalesi

KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN “KARLIK OYUNU”

Cilt: 16 Sayı: 44 20 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN “KARLIK OYUNU”

Öz

Geleneksel oyunlar; bireylerin bilişsel, fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimini sağlamakla birlikte toplumun sosyal ve kültürel temellerini oluşturur. Bilgi aktarıcı bir tür olarak geleneksel oyunların kültürün derinlemesine çözümlenmesi gerektiği fikri doğrultusunda; insanlığın postmodern yapı içerisinde teknolojik gelişmelerle dijital ortama aktarımının kültürel bağlamıyla analiz edilmesi ve bunların değişim-dönüşümünün etki ve işlevlerinin incelenmesi, kültürel analiz açısından önem taşır. Bu makalede, “bebek patlaması kuşağı”ndan “alfa kuşağı”na her bir kuşağın katılımıyla icra edilen Uygur Türklerinin geleneksel “karlık oyunu”, kuşaklararasılık bağlamında işlevsel halkbilimi bağlamında ele alınmış teknolojinin kültürü etkilemesi ile oyunun dijitale aktarımının sonucu olarak biçimsel ve anlamsal değişim-dönüşümü, “yeniden işlevlendirme” yaklaşımı ortaya konulmuştur. Kuşaklar arasında eğlenerek yarışma, birlik-beraberliği pekiştirme, eğitim, boş zaman aktivitesi oluşturma gibi işlevler kazandıran karlık oyununun kültürün dijitalleşme karşısında katılımcı aktör/icra eden ya da paylaşanların yaş kalıpları, kültürel adaptasyonları/entegrasyonları, güncel teknolojiyi kullanma gibi durumlar karşısında kültürel sürekliliğinin ve işlevselliğinin durumu ele alınarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak geleneksel oyununun kültürel göç, modern yaşam gibi koşullardan kaynaklı dijitale aktarılarak yeniden işlev kazandırıldığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Uygur kültürü, kuşaklararası, dijitalleşme, kültürel değişim, yeniden işlevlendirme

Kaynakça

  1. Aktulum, K. (2019). Ezgi Metin Basat, köy seyirlik oyunlarında insan, doğa ve topluluk ilişkisi. Ankara: Grafiker yayınları, 2019, ISBN: 6059247832, 204 sayfa. Milli Folklor, 124(16), 246-257.
  2. And M. (1974). Oyun ve bügü: Türk kültüründe oyun kavramı. Ankara: Yapı Kredi Yayınları.
  3. And, M. (1992). Türk tiyatro tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları.
  4. And, M. (1997). Geleneksel kültürlerde çocuğun yeri ve anlamı. Çocuk Kültürü: 1. Ulusal Çocuk Kültürü Kongresi Bildirileri, (hzl.: Bekir Onur), 397-405, Ankara: Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi.
  5. Aslan, A. S. (2023). Dijital halkbilimi bağlamında oyun kültüründe anlam ve anlatı. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.
  6. Basat, E. M. (2017). Köy seyirlik oyunlarında insan, doğa ve topluluk ilişkisi. Ankara: Grafiker Yayınları.
  7. Bascom, W. R. (1954). Four function of folklore. The Journal of American Folklore, 67 (266), 333-349.
  8. Bollmer, G. (2018). Theorizing digital cultures. (ed.: Michael Ainsley), UD: SAGE Publications Inc.
  9. Boratav, P. N. (1984). 100 soruda Türk folkloru (inanışlar, töre ve törenler, oyunlar). İstanbul: Gerçek Yayınevi.
  10. Campbell, R. - Martin, C. R. - Fabos, B. (2017). Media & culture: Mass communication in a digita.. Boston/New York: Bedford/St. Martin’s

Kaynak Göster

APA
Kılıç, E. (2023). KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN “KARLIK OYUNU”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 16(44), 1669-1687. https://doi.org/10.12981/mahder.1369740
AMA
1.Kılıç E. KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN “KARLIK OYUNU”. Motif Akademi. 2023;16(44):1669-1687. doi:10.12981/mahder.1369740
Chicago
Kılıç, Ebru. 2023. “KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN ‘KARLIK OYUNU’”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 16 (44): 1669-87. https://doi.org/10.12981/mahder.1369740.
EndNote
Kılıç E (01 Aralık 2023) KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN “KARLIK OYUNU”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 16 44 1669–1687.
IEEE
[1]E. Kılıç, “KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN ‘KARLIK OYUNU’”, Motif Akademi, c. 16, sy 44, ss. 1669–1687, Ara. 2023, doi: 10.12981/mahder.1369740.
ISNAD
Kılıç, Ebru. “KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN ‘KARLIK OYUNU’”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 16/44 (01 Aralık 2023): 1669-1687. https://doi.org/10.12981/mahder.1369740.
JAMA
1.Kılıç E. KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN “KARLIK OYUNU”. Motif Akademi. 2023;16:1669–1687.
MLA
Kılıç, Ebru. “KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN ‘KARLIK OYUNU’”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, c. 16, sy 44, Aralık 2023, ss. 1669-87, doi:10.12981/mahder.1369740.
Vancouver
1.Ebru Kılıç. KUŞAKLARARASILIK BAĞLAMINDA GELENEKSEL OYUNDAN DİJİTAL OYUNA: UYGURLARIN “KARLIK OYUNU”. Motif Akademi. 01 Aralık 2023;16(44):1669-87. doi:10.12981/mahder.1369740