19.-20. YÜZYIL KAZAK (SLAV) KÜLTÜRÜNDE GELENEKSEL KADIN GİYİM KUŞAMI

Clothing is one of the most basic human needs along with food, sleep, water and shelter. For this reason, clothing emerged with the existence of human beings and has reached today by having gone through various changes and transformations from the past to the present. When looking at historical processes, it is seen that in the early times, people dressed to cover themselves and protect their bodies against natural conditions, and in later times, as people’s civilization and cultural levels changed, different meanings and functions were attributed to the clothing. Clothing, which concerns every member of society and constitutes an inseparable part of material culture, has an important place in Cossack culture, as in many cultures. These Cossacks, who emerged in the 15th-16th century and generally consist of Slavs coming from Ukraine and Russia, live in the border regions. They ensure the security of the borders by performing military service. The Cossacks, a warrior society, also have their own unique lifestyle and clothing style. On this axis, the purpose of this study is to discuss how Cossack women dressed in the 19th-20th century and to examine the factors that affect the formation of Cossack women’s clothing style. In our study, literature review and scoping review, which are qualitative research methods, were used. The lack of research on Cossack women’s clothing style in Türkiye necessiated this study. At the end of this study, it came to the conclusion that intercultural interaction of Cossacks with Tatars, Turks, Russians and Caucasian people, climate and religion affected the formation of unique clothing style of Cossack women. Another conclusion we reached in our study was that intercultural interaction, climate and religion led to both diversity and richness in the clothing of Cossack women.

Giyim tıpkı yemek, uyku, su, barınma gibi insanın en temel ihtiyaçlarından biridir. Bu nedenle giyim kuşam, insanoğlunun var olmasıyla birlikte ortaya çıkar ve geçmişten günümüze çeşitli değişimler ve dönüşümler geçirerek bugünlere ulaşır. Tarihi süreçlere bakıldığında, insanların ilk zamanlarda örtünmek ve doğa koşullarına karşı vücutlarını korumak amacıyla giyindikleri, daha sonraki zamanlarda ise insanların uygarlık ve kültür seviyelerinin değişmesiyle birlikte giyim kuşama farklı anlamlar ve işlevler yüklendiği görülür. Toplumun her ferdini ilgilendiren, maddi kültürün ayrılmaz bir parçasını oluşturan giyim kuşam, birçok kültürde olduğu gibi Slav Kazaklarının kültüründe de önemli bir yere sahiptir. 15.-16. yüzyılda ortaya çıkan, genellikle Ukrayna ve Rusya’dan gelen Slavlardan oluşan bu Kazaklar sınır bölgelerinde yaşarlar. Askerlik görevlerini yerine getirerek sınırların güvenliğini sağlarlar. Savaşçı bir toplum olan Slav Kazakları, aynı zamanda kendilerine has yaşam ve giyim kuşam tarzına da sahiptirler. Bu eksende çalışmamızın amacını 19.-20. yüzyılda Slav Kazak kadınlarının nasıl giyindiklerini ele almak ve Slav Kazak kadınlarının giyim kuşamının oluşmasına etki eden faktörleri incelemek oluşturmaktadır. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ve scoping tarama kullanılmıştır. Slav Kazak kadınlarının giyim kuşamı ile ilgili Türkiye’de herhangi bir araştırmanın yapılmamış olması bu çalışmayı gerekli kılmıştır. Çalışmamız sonunda, Slav Kazaklarının Tatarlarla, Türklerle, Ruslarla ve Kafkas halklarıyla kurdukları etkileşimin, iklimin ve dinin Slav Kazak kadınlarına özgü ve eşsiz giyim tarzının oluşmasına etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmamızda ulaştığımız bir diğer sonuç ise kültürlerarası etkileşimin, iklimin ve dinin Slav Kazak kadınlarının giyim kuşamında hem çeşitliğe hem de zenginliğe yol açtığı olmuştur.