TÜRK İDARE TARİHİNDE ÖNEMLİ GÖRÜLEN İSİM VE KAVRAMLARIN ERZURUM VE YÖRESİ KÖY ÇALIŞMA HAYATINDAKİ GÖRÜNÜMLERİ
Öz
İnsanların geliştirdiği güçlü bir fenomen olan dil, toplumlar üzerinde oldukça etkilidir. İdare tarihi bağlamında kullanılan kavramların kökenini tespit etmek toplumların yönetim felsefesi açısından da fikir verici olabilecektir. Bu nedenle geleneksel dönemde kritik role sahip köyler önem arz etmektedir. Araştırmanın amacı, Türk tarihinde inşa edilen idari dilin köydeki kullanım alanlarını bulmaya yöneliktir. Literatür incelendiğinde Türk idare tarihindeki isim ve kavramlar, sözlükler içerisinde yer alsa da Türk köy çalışma hayatında nasıl kullanıldığı ile ilgili yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu eksikliği gidermeye yönelik Mayıs 2018 - Eylül 2023 tarihleri arasında saha çalışması yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Erzurum ilinin Tortum, Uzundere, Oltu, Narman ve Olur ilçelerinin köyleri oluşturmaktadır. Evrenin her noktasına ulaşmanın zorluğundan örnekleme gidilmiştir. Söz konusu ilçelerin birer köyüne ulaşılarak örneklem oluşturulmuştur. Araştırma, etnografyanın veri toplama tekniklerinden katılımcı gözlem tekniği kullanılarak hazırlanmıştır. Araştırmanın neticesinde; Hun, kağan, kurgan, Oğuz, sancak, ocak, tımar, boyunduruk ve sikke isim ve kavramlarının geleneksel Türk köyünde ifade ettiği anlamların Türk idare tarihi açısından önemli sayılabilecek sonuçları ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aliyeva, N. (2021). Nahcivan bölgesinin ekmek pişirme kültürü ve terminolojisi. Milli Folklor, 17(129), 229-238.
- Altungök, A. (2007). (IV. ve VIII. yüzyıllar arası) Sasaniler dönemi Türk-Fars ilişkileri. Elazığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
- Aras, M. S. - Sönmez, A. Y. (2009). Erzurum'da ziraat kültürü mahalli ziraat terimleri. İstanbul: Dergah Yayınları.
- Atmaca, E. (2018). Antalya’nın Elmalı ilçesinin köylerinde kullanılan tarım alet isimleri. 4th Language, Culture & Literature Symposium, 161-186, Antalya: Akdeniz Üniversitesi.
- Bates, D. G. (2013). 21. yüzyılda kültürel antropoloji: İnsanın doğadaki yeri. (çev.: Suavi Aydın), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
- Belgiç, H. N. (2014). Gelenekteki değişim ve keçecilik sanatı. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.
- Delaney, C. (2014). Tohum ve toprak. (çev.: Selda Somuncuoğlu –Aksu Bora), İstanbul: İletişim.
- Duranti , A. (2019). Dibilimsel antropoloji. (çev.: Mehmet Gürlek), İstanbul: Kesit.
- Gedikli, Y. (2019). Hun Türkçesi üzerine araştırma ve incelemeler 25: Hunsulara ait Gorgân yer adı, Göktürklere ait korgan, kurgan, Göktürk ve Uygurlara Ait koorg ve kordan sözlerinin köken ve anlamları. Türk Dünyası Araştırmaları, 121(239), 251-282.
- Gemalmaz, E. (1995). Erzurum ili ağızları: İnceleme, metinler, sözlük ve dizinler III. Cilt. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
