HALİT ZİYA UŞAKLIGİL’İN SERVET-İ FÜNÛN DÖNEMİ ROMANLARINDA ÜÇGEN ARZU
Öz
Modern Türk edebiyatında birden çok edebî türde metin kaleme almış üretken isimlerden olan Halit Ziya Uşaklıgil (1865-1945), bilhassa romanın sanatsal açıdan önemli bir merhale kaydetmesini sağlamıştır. Türk edebiyatında roman türünde bireyi gerçekçi bir anlayışla ele alan yazarlardan olan Halit Ziya Uşaklıgil’in Servet-i Fünûn’da yazdığı romanlar yazarın olgunluk dönemi eserleri olarak değerlendirilir. Halit Ziya Uşaklıgil’in realist bir anlayışla kaleme alınan ve edebî açıdan yazarın romancılığında ileri bir aşamanın ürünü olan bu romanlarda René Girard’ın “romantik” ve “romansal” olarak ifade ettiği kategorizasyonu açıkça görmek mümkündür. Yazarın Servet-i Fünûn döneminde kaleme aldığı romanlar, Girard’ın “romansal hakikat” olarak adlandırdığı ve bireyin kendi arzularını başkasına göre şekillendirdiği gerçeğini gözardı etmemesi bakımından sanatsal açıdan daha değerli bulduğu metinlere yakındır. Bu makalede Halit Ziya Uşaklıgil’in Servet-i Fünûn dönemi romanları seçilmiş ve René Girard’ın “üçgen arzu” olarak ifade ettiği modeli çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın amacı, yazarın romanlarına farklı bir perspektiften yaklaşarak yeni bir bakış açısı kazandırmaktır.
Anahtar Kelimeler
Halit Ziya Uşaklıgil, René Girard, arzu üçgeni, romantik, romansal
Destekleyen Kurum
Destekleyen herhangi bir kurum yoktur.
Etik Beyan
Makale konusu ve kapsamı etik kurul onay belgesi gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Baş, S. (2010). Batıya hayran bir neslin romanı: Servet-i Fünûn romanı. Turkish Studies. 5(2), 313-367.
- Çetin, N. (2002). II. Abdülhamit dönemi Türk romanında ‘Aşk-ı memnu’ teması”. Türkoloji Dergisi, 15 (1), 19-59.
- Çıkla, S. (2004). Roman ve gerçeklik bağlamında kültür değişmeleri ve Servet-i Fünûn romanı. Ankara: Akçağ Yayınları.
- Girard, R. (2013). Romantik yalan ve romansal hakikat. (çev.: Arzu Etensel İldem), İstanbul: Metis Yayınları.
- Huyugüzel, Ö. F. (2010). Halit Ziya Uşaklıgil. Ankara: Akçağ Yayınları.
- Kaplan, M. (2012). Türk edebiyatı üzerinde araştırmalar I. İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Kefeli, E. (2005). Halit Ziya Uşaklıgil’in romanlarında ev ve değişen anlam yükü: Mai ve siyah, Aşk-ı memnu, Kırık hayatlar. İlmî Araştırmalar, 19, 79-91.
- Koçak, O. (1996). Kaptırılmış ideal: Mai ve siyah üzerine psikanalitik bir deneme. Toplum ve Bilim. 70, 94-153.
- Korkmaz, R. (2008). René Girard’ın üçgen arzu modeli bağlamında Osmancık romanı. Tarık Buğra, (ed.: Mehmet Tekin-Ebru Burcu Yılmaz), 177-190, Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Korkmaz, R. (2013). Tevarüs eden yazgı: Aşk-ı memnu. Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı, (Ed.: Ramazan Korkmaz), 166-178, Ankara: Grafiker Yayınları.
