TÜRK KÜLTÜRÜNDE BOYNUZ KÜLTÜ

Human beings have symbolized their cultural values since the early ages. Symbols expressing beliefs were formed around concepts that became cultic in the mythological context. Cults mean different things in different disciplines. In a religious-mythological context, a cult is a sacred element and is revered. Cults formed during the mythic period continue to exist within societies as a cultural value. The horn is a universal cult and a symbol of sovereignty and protection in the cultures of all societies. The horn, which is also an important cult in Turkish culture, functions as a ruler, protector, fertility and reproduction. The horn, a universal cult, is an archaic element in Turkish culture and has not been studied to date. The essence of their cult, which is based on animal symbolism such as bull, mountain goat, ram and deer, is their horns rather than themselves. The position of the horn in Turkish mythology and its function in Turkish epics and Turkish folk beliefs were investigated in this study on the horn, which can be counted among universal cults such as tree, mountain, horse, stone and animal. It is an important issue that the importance of the horn in our cultural values will be revealed with this study and that it will lead and be a source for future studies on the cult of the horn.

İnsanoğlu ilk çağlardan itibaren kültürel değerlerini simgeleştirmiştir. İnançları ifade eden semboller mitolojik bağlamda kültleşen kavramların etrafında oluşmuştur. Kültler, farklı disiplinlerde farklı anlamlara gelir. Dini-mitolojik bağlamda kült, kutsal bir ögedir ve ona saygı duyulur. Mitik dönemde oluşan kültler, kültürel bir değer olarak toplumların içinde varlığını sürdürür. Boynuz, evrensel bir külttür ve tüm toplumların kültürlerinde hükümdarlık ve koruyuculuk sembolüdür. Türk kültüründe de önemli bir kült olan boynuz, hükümdarlık, koruyuculuk, bereket ve üreme işlevindedir. Evrensel bir kült olan boynuz, Türk kültüründe arkaik bir unsurdur ve üzerinde bugüne kadar herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Boğa, dağ keçisi, koç ve geyik gibi hayvan sembolizmine bağlı kültlerinin özü kendilerinden ziyade boynuzlarıdır. Ağaç, dağ, at, taş, hayvan gibi evrensel kültler arasında sayabileceğimiz boynuz ile ilgili olarak bu çalışmada boynuzun Türk mitolojisindeki işlevinden hareketle, Türk destanları ve Türk halk inançlarındaki işlevi araştırılmıştır. Boynuzun kültürel değerlerimizdeki önemi bu çalışma ile ortaya çıkarılarak bundan sonra boynuz kültü ile ilgili yapılacak çalışmalara öncülük ve kaynaklık edecek olması önemli bir husustur.