ÖĞRENCİ FOLKLORUNDA KAN KARDEŞİ VE KANKA

ÖZ: İnsanlar eski çağlardan günümüze soyunu devam ettirmek, yalnızlıktan kurtulmak, güvende ve güçlü hissetmek gibi nedenlerle evlilik yoluyla oluşan akrabalıklar kurmuşlardır. Bunlar da kan bağına dayalı akrabalıkları meydana getirmiştir. Evlilik veya kan bağıyla oluşan akrabalıkların ihtiyacı karşılayamadığı durumlarda, kan bağı olmayan sanal akrabalıklar kurulmuştur. Çağın gerekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda ortaya çıkan sanal akrabalıklarla oluşan her yeni kurum, yeni adlandırmaları beraberinde getirmiş bu bağlamda sanal akrabalıklar çeşitli tanımlamalarla anılmıştır. Bu çalışma, lise öğrencileri arasında yaygın olarak kullanılan “kanka” sözcüğünden hareketle, kankalık kurumunun varlığı ve kankalığın bir sanal akrabalık olup olmadığı sorunsalı üzerine odaklanmıştır. Çalışmada verilerin toplanmasında nitel araştırma yöntemlerinden kısa cevaplı açık uçlu soru tekniği kullanılmıştır. “Google form” üzerinden 23 kısa cevaplı soru lise öğrencilerine dijital ortamda gönderilmiştir. Çalışma 2022 yılında Hatay’daki 5 lisede öğrenim gören 152 öğrencinin gönüllü katılımla yapılmıştır. Cevaplar içerik analizi çerçevesinde kod ve temalara dönüştürülmüştür. Çalışmada kan kardeşi ile kanka ilişkisi, kankalığın yapısı ve oluşumu ortaya koyulmuştur. Kanka kurumunun, kan kardeşliğinin yeni bir forma dönüşmüş şekliyle bir sanal akrabalık türü olduğu tespit edilmiştir. Lise öğrencilerinin bazı aile bireylerinde de kankalık mevcuttur. Kankalığın ihtiyaçlar sonucu ortaya çıktığı, özel bir iletişim şekli ve jargon oluşturduğu, öğrencilerin eğlenme, paylaşma, dayanışma, desteklenme, toplumsallaşma gibi ihtiyaçlarına cevap verdiği belirlenmiştir.

ABSTRACT: From ancient times to the present day, people have established kinship through marriage for reasons such as continuing their lineage, getting rid of loneliness, and feeling safe and strong. These created kinships based on blood ties. When marriage or blood ties fail to fulfill kinship needs, they establish virtual kinships without blood ties. Virtual kinships, which emerged to meet the requirements and needs of the age, gave rise to new institutions, each with its own name and various definitions. This study centers on the existence of the “kanka” institution and the debate over its status as a virtual kinship, utilizing the popular word “kanka” among high school students. The study employed the short-answer open-ended question technique, a qualitative research method, to gather data. 23 short-answer questions were sent digitally to high school students via a "Google Form." 152 students from five high schools in Hatay voluntarily participated in the study in 2022. Within the framework of content analysis, we transformed the responses into codes and themes. The study revealed the relationship between blood brotherhood and kanka, as well as the structure and formation of friendship. The institution of kanka, once a type of virtual kinship, has evolved into a new form of blood brotherhood. Some family members of high school students also have kanka. Researchers have found out that kanka emerges from needs, shapes a unique form of communication and jargon, and addresses students' needs for fun, sharing, solidarity, support, and socialization.