KUKLA GELENEĞİNİN GÜNÜMÜZDEKİ İCRA ORTAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME
Öz
Kuklacılık, kökeni Orta Asya’ya dayanan köklü bir gelenek olarak toplumu çeşitli konularda eğiten ve eğlendiren bir araç olarak günümüze kadar süregelen bir gelenektir. Kuklalar başta çocuk oyunlarının bir parçası iken zamanla tiyatro sahnesine taşınmış ve mizahi eleştiriye dayanan hikâyelerin anlatılmasında önemli bir rol oynamıştır. Ancak bu gelenek, zaman içinde eleştirel yapısını kaybederek çocuklara yönelik eğitici bir unsur olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte, yıllar içinde yaşanan çeşitli sosyal ve politik gelişmeler sayesinde, kukla geleneği tiyatro perdesinin dışına çıkarak her yaştan insana hitap edecek şekilde farklı icra ortamlarında yaşatılmaya devam etmektedir. Bu çalışmada, kuklanın eğitici ve eğlendirici içerik olarak kullanıldığı medya programları, tiyatro grupları ve festivaller ile kukla yapımı ve icrasına yönelik eğitim veren atölye çalışmaları incelenmiştir. Bununla ilgili olarak çalışmada, söz konusu icra ortam ve yöntemlerinin kukla geleneğinin sürdürülmesindeki rolünün belirlenmesi ve kukla geleneğinin Türk sosyokültürel yaşamındaki rolüne ilişkin bir değerlendirme yapılması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kukla, Türk Kukla Geleneği, Kültürel Değişim, Medya, Festival
Kaynakça
- Adanır, O. (2003). Kültür ile zihniyet. Doğu Batı Düşünce Dergisi, 6 (23), 23-34.
- Adorno, Theodor W. (2011). Kültür endüstrisi-kültür yönetimi. (çev.: Nihat Ünel, Mustafa Tüzel, Elçin Gen), İstanbul: İletişim.
- Alimov, R. - Eren, M. (2013). Eski tul geleneğinin Orta Asya ve Anadolu'daki yansımaları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 3 (19), 63-78.
- And, M. (1965). Köylerde kukla ve kuklacılık. Türk Folklor Araştırmaları, 191, 3762-3764.
- And, M. (1969). Geleneksel Türk tiyatrosu (kukla-karagöz-ortaoyunu). Ankara: Bilgi.
- And, M. (1970). 100 soruda Türk tiyatrosu tarihi. İstanbul: Gerçek.
- And, M. (1985). Geleneksel Türk tiyatrosu: köylü ve halk tiyatrosu gelenekleri. İstanbul: İnkılâp.
- Anohin, A. V. (2006). Altay Şamanlığına ait materyaller. (çev.: Zekeriya Karadavut- Jannet Meyermanova), Konya: Kömen.
- Artun, E. (2005). Halk kültüründe değişimin topluma etkisi ve sonuçları. Halk Kültüründe Değişim Uluslararası Sempozyumu Bildirileri, (ed.: I. Altun), 57-71, İstanbul: Motif Vakfı.
- Atalay, B. (1985). Divanü Lügati't-Türk tercümesi. C. I, Ankara: Türk Tarih Kurumu.
