HALK HİKÂYELERİNDE ÇATIŞMA VE ÇATIŞMA ÇÖZME BİÇİMLERİ

Kültür; bir milleti örf, adet, inanış ve davranışları ile diğer toplumlardan farklı kılan bir unsurdur. Kültür aktarımını sağlamada önemli araçlardan biri de anlatı türleridir. Anlatı türleri geçmişten bugüne toplumların ihtiyaçlarını karşılayan bir unsur olmuştur. Zamanla eğitim ve öğretimde de yararlanılan bu türler, çocuklarda kültürel aktarımı sağlamada önemli bir araç olarak görülmüştür. Halk hikâyesi bu kültürel aktarımı toplumun diliyle anlatan bir türdür. Bu makale Ali Berat Alptekin'in halk hikâyesi ile ilgili yapmış olduğu sınıflandırma esas alınarak yapılmıştır. Çalışma bu sınıflandırmada yer alan dört halk hikâyesi ile sınırlandırılmıştır. Bunlar: Kerem ile Aslı, Âşık Garip, Yusuf ile Züleyha ve Lâtif Şah'tır. Seçilen halk hikâyelerinde Cüceloğlu'nun çatışma sınıflandırması ve Johnson’un çatışma çözme biçimleri kavramı, kuramsal olarak psikanaliz çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada doküman analizinden yararlanılmıştır. Bu çalışma ile halk hikâyelerinde yer alan kahramanların yaşadıkları çatışma ve bu çatışmaları çözme biçimlerinin olay örgüsü ve kahramanlar üzerinde etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kahramanların yaşadığı çatışmaların ve bu çatışmaları çözme biçimlerinin olay örgüsünün akışını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer anlatı türleri üzerinde de yapılacak bu tarz çalışmaların alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Culture; It is an element that makes a nation different from other societies with its customs, traditions, beliefs and behaviors. One of the important tools in ensuring cultural transfer is narrative genres. Narrative genres have been an element that meets the needs of societies from past to present. These genres, which have been used in education and training over time, have been seen as an important tool in ensuring cultural transfer in children. Folk tale is a genre that tells this cultural transfer through the language of the society. This article was based on Ali Berat Alptekin's classification of folk tales. The study is limited to four folk tales in this classification. These are: Kerem and Aslı, Âşık Garip, Yusuf and Züleyha and Lâtif Şah. In the selected folk tales, Cüceloğlu's classification of conflict and Johnson's concept of conflict resolution styles were discussed theoretically within the framework of psychoanalysis. Additionally, document analysis was used in the study. This study aims to determine the effects of the conflicts experienced by the heroes in folk tales and the ways they resolve these conflicts on the plot and heroes. It has been concluded that the conflicts experienced by the heroes and the way they resolve these conflicts affect the flow of the plot. It is thought that such studies on other narrative types will contribute to the field.