BİR ARŞİV KAYDINA GÖRE ESMA SULTAN’IN ÇEYİZİNİN TESPİTİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ

İncelenen defter, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivinde bulunan TS.MA.d. 02386.0012.00 künyeli bir defterdir. İncelenen defter beş adet mikrofilm görüntüsüne sahiptir. Esma Sultan’ın çeyizinin yer aldığı sayfa 4 numaralı sayfadır. Defterde yer alan 1743 (1155 Zilhicce) tarihten anlaşıldığı kadarıyla incelenen belgede yer alan çeyizlerin sahibi III. Ahmed’in kızı Esma Sultan’dır. Belgede geniş bir eşya listesi bulunmaktadır. İlk olarak mutfak için hazırlanan eşyalara bakıldığında kap-kacaklar; sahan, tencere, tepsi, süzgeç, ibrik, leğen, lenger, kepçe, kahve ibriği, kahve askısı gibi gereçler bulunmaktadır. Genel olarak bu araçların bakır veya gümüşten yapıldığı tespit edilmiştir. Ev içi tekstil için hazırlanan ve çeyize dâhil edilen eşyalar ise minder, mak’ad, yastık, şilte, mefreş, sandık, gülabdan, nihâlî, cibinlik, kapı perdesi gibi eşyalardır. Bunun yanında çeyize eklenen aydınlatma gereçleri olarak şamdan ve mum mukavvası gibi eşyalar da mevcuttur. Minder, mak’ad, yastık gibi eşyalar için çeşitli kumaşlar ve işleme teknikleri kullanılmıştır. Bu kumaşlar atlas, çuka, diba, kadife, seraser gibi kumaşlardır. Kullanılan işleme teknikleri arasında yaygın olarak sırma işleme tekniği kullanılmış olmakla birlikte pesend, sûzenî, inci tarzında farklı işleme teknikleri de kullanılmıştır. Bunun dışında yenilenen ve tekrar kullanılmak üzere çeyize dâhil edilen eşyalar da vardır.

The notebook we have examined is a notebook with the tag TS.MA.d. 02386.0012.00 in the Ottoman Archive of the Presidency of the Republic of Turkey, Directorate of State Archives. The notebook we examined has five microfilm images. The page containing Esma Sultan's dowry is page 4. As it is understood from the date of 1743 (1155 Zilhicce) in the ledger, the owner of the dowry in the document we have examined is Esma Sultan, the daughter of III. Ahmed prepared for the kitchen, there are utensils such as utensils; sahan, pot, tray, strainer, ibrik, basin, lenger, ladle, coffee ibrik, coffee hanger. In general, these utensils were found to be made of copper or silver. The items prepared for domestic textiles and included in the dowry are items such as cushions, mak'ad, pillows, mattresses, mattresses, mefreş, chests, gülabdan, nihâlî, mosquito net, and door curtains. In addition, there are items such as candlesticks and candle cardboard as lighting materials added to the dowry. Various fabrics and processing techniques were used for items such as cushions, mak’ad and pillows. These fabrics include atlas, çuka, diba, velvet and seraser. Among the embroidery techniques used, the glaze embroidery technique was commonly used, but different embroidery techniques such as pesend, sûzenî and pearl were also used. Apart from these, there were also items that were renewed and included in the trousseau to be used again, and from this point of view, it is possible to trace the traces of the transformation movement, which was a tradition of the Ottoman palace treasury.