I.HAÇLI SEFERİNDE TÜRK VE MÜSLÜMAN TASVİRİ: ROBERTUS MONACHUS’UN HİSTORİA IHEROSOLİMITANA ANLATISI ÖRNEĞİ

ÖZ- Kasım 1095 tarihinde Papa II. Urbanus’un Clermont’ta yapmış olduğu Orta Çağ’ın en etkili konuşması ile başlayan ve yaklaşık iki yüzyıl boyunca devam eden haçlı hareketi, geleceğin tarihçileri için benzersiz bir kaynak mirası sunmuştur. Dönemin hem Müslüman hem de Hristiyan çağdaşları, kutsal topraklara giden yolda yaşadıkları olayları ayrıntılı bir şekilde yazıya geçirmişlerdir. Bu kaynaklar, haçlı seferlerine katılanların bakış açılarını, askeri stratejilerini, motivasyonlarını ve sefer sırasındaki yaşamlarını detaylı bir şekilde belgelemektedir. Ayrıca, bu haçlı kaynakları, Hristiyan Batı tarafından algılanan düşmanları, özellikle de Türkleri ele almaktadır. Bahsedilen bu kaynaklardan biri de Historia Iherosolimitana isimli zengin bilgiler içeren kroniktir. Bu eser, I. Haçlı Seferi olaylarını anlatmaktadır. Kroniğin yazarı, Robertus Monachus isimli bir keşiştir. Robertus eserinde, Orta Çağ Avrupası’nda Türklere yönelik nasıl bir perspektife sahip olduğunu ortaya koyması açısından önemli bilgiler vermektedir. Çalışmada, Historia Iherosolimitana isimli eserin ortaya koyduğu Türk algısı incelenirken, metnin 1866 basımı Recueil Des Historiens Des Croisades adlı kitabın III. cildi içinde yer alan Latince kaydı kullanılmıştır. Historia Iherosolimitana, dönemindeki politik ve kültürel bağlamı yansıtarak, Haçlılar ile Türkler arasındaki etkileşimleri anlamamıza katkı sağlamaktadır. Eserdeki Türk algısı, Haçlıların düşmanlarını nasıl gördükleri ve nasıl temsil ettikleri konusunda önemli bir perspektif sunmaktadır. Bu durum, hem tarihi olayların anlaşılmasına hem de dönemin Avrupa toplumunun dünya görüşüne ışık tutmaktadır. Anahtar Kelimeler– Türkler, Türk Tasviri, I. Haçlı Seferi, Historia Iherosolimitana, Robertus Monachus.

ABSTRACT – In November 1095, the Crusades, initiated by a highly influential speech by Pope Urban II in Clermont, spanned approximately two centuries (1095-1291), presenting a unique source heritage for future historians. Both Muslim and Christian contemporaries of the era meticulously documented the events on the journey to the Holy Land. These sources extensively document the perspectives, military strategies, motivations, and daily lives of those who participated in the Crusades. Moreover, these accounts specifically address the enemies perceived by the Christian in the West, especially the Turks. One of the mentioned sources is the rich chronicle named "Historia Iherosolimitana," which recounting the events of the First Crusade. The author of the chronicle is a monk named Robertus Monachus. In his work, Robertus provides valuable information regarding the medieval European perspective on the Turks. In this study, the perception of the Turks as portrayed in "Historia Iherosolimitana" is examined, utilizing the Latin text found in the 1866 edition of the book "Recueil des historiens des croisades," specifically within its third volume."Historia Iherosolimitana" reflects the political and cultural context of its time, contributing to our understanding of interactions between the Crusaders and the Turks. The portrayal of Turks in the work offers a significant perspective on how the Crusaders perceived and represented their adversaries. This contributes not only to the comprehension of historical events but also sheds light on the worldview of European society during that period. Keywords– Turks, Depiction of Turk, The First Crusade, Historia Iherosolimitana, Robertus Monachus.