Araştırma Makalesi

21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI

Cilt: 18 Sayı: 49 19 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI

Öz

Yorgan, geleneksel el sanatlarımız arasında önemli bir yere sahiptir. İpek, ipek saten gibi kıymetli kumaşların tercih edildiği, pamuk, yün gibi elyafların dolgu malzemesi olarak kullanıldığı bu sanattın süslemesinde kullanılan bitkisel veya geometrik motiflerden oluşan yüzeylerin şekillendirilmesi emek, sabır ve ustalık gerektirmektedir. Geçmişte el emeğinin hâkim olduğu bu sanat, günümüzün hızla değişen moda algısı nedeniyle artık teknolojik yöntemlerle seri bir şekilde üretilmektedir. Zaman içerisinde bu sanata ilgi azalsa da günümüzde çağdaş sanat alanında birçok sanatçının bu tekniği kullandığı görülmektedir. Yorgan sanatının çağdaş sanat alanında ilham kaynağı olmasının yanı sıra, çağdaş giyim tasarımında da benimsendiği görülmektedir. Bu çalışma, yorgan sanatına ait tekniklerin 21. yüzyıl çağdaş giysi tasarımında nasıl uygulandığını ve çağdaş giysi tasarımına olan katkısını göstermeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda betimsel durum analizi yöntemiyle yorgan sanatının tarihsel gelişimi, çağdaş sanatçı çalışmaları ve giysi tasarımında kullanımı incelenmiştir. Bu bağlamda seçilen markaların tasarımlarında kullanılan yorgan sanatı teknikleri sınıflandırılmış ve analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, bu sanatın çağdaş moda tasarımında hem görsel hem de kültürel bir değer olarak varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Yorgan sanatının geleneksel teknikleri ile çağdaş tasarım anlayışının birleştirildiği, böylece özgün ve yaratıcı giysi tasarımlarının ortaya çıktığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kültür, Yorgan, Yorganlama, Moda, Tasarım

Kaynakça

  1. Audin, H. (2013). Patchwork and quilting britain. UK: Shire Library.
  2. Colby, A. (1971). Quilting, Charles Scribner's sons. New York: Charles Scribner’s Sons.
  3. Dıvrak, (2010). Klasik dönem Osmanlı çadır süslemelerinden kıvırma, oturtma, çırpma (aplike) tekniğinin günümüz gereksinimlerine uyarlama önerileri. İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  4. Diyarbekirli, N. (1972). Hun sanatı. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Kültür Yayınları.
  5. Duman, M. (2007). Geleneksel Türk yorgancılık sanatı. İstanbul: Heyamola Yayınları.
  6. Erkmen, G. (1986). İstanbul ili yorgancı esnafının sosyo-ekonomik kültürel özellikleri alan araştırması. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayımlanmamış Bitirme Ödevi.
  7. Ertalay, Z., S. (2013). Türklerde geleneksel yorgancılık sanatı ve günümüzde İstanbul’daki durumu. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
  8. Eyüboğlu, İ. Z. (1991). Türk dilinin etimoloji sözlüğü. İstanbul: Sosyal Yayınları.
  9. Fall, C. (2006). Quilting for dummies. 2nd ed., Notions-In Network.
  10. Gülensoy, B. (1995). Türklerde (yorgan) Konya’da (yorgancılık) ve yorgan motifleri. Türk Kültürü Dergisi, XXXII (391), 695-704.

Kaynak Göster

APA
Ertikin, Ç. (2025). 21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 18(49), 449-466. https://doi.org/10.12981/mahder.1558062
AMA
1.Ertikin Ç. 21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI. Motif Akademi. 2025;18(49):449-466. doi:10.12981/mahder.1558062
Chicago
Ertikin, Çiğdem. 2025. “21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 18 (49): 449-66. https://doi.org/10.12981/mahder.1558062.
EndNote
Ertikin Ç (01 Mart 2025) 21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 18 49 449–466.
IEEE
[1]Ç. Ertikin, “21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI”, Motif Akademi, c. 18, sy 49, ss. 449–466, Mar. 2025, doi: 10.12981/mahder.1558062.
ISNAD
Ertikin, Çiğdem. “21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 18/49 (01 Mart 2025): 449-466. https://doi.org/10.12981/mahder.1558062.
JAMA
1.Ertikin Ç. 21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI. Motif Akademi. 2025;18:449–466.
MLA
Ertikin, Çiğdem. “21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, c. 18, sy 49, Mart 2025, ss. 449-66, doi:10.12981/mahder.1558062.
Vancouver
1.Çiğdem Ertikin. 21. YÜZYILDA YORGAN SANATINDA KULLANILAN TEKNİKLERİN GİYSİ TASARIMINA YANSIMALARI. Motif Akademi. 01 Mart 2025;18(49):449-66. doi:10.12981/mahder.1558062