KÜLTÜR ENDÜSTRİLERİ VE EKONOMİSİ ÇERÇEVESİNDE TÜRK HALK DANSLARININ TURİZM BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 52 , 2458 - 2483 , 30.12.2025

Funda Bozkurt Saygı , Nebi Özdemir

https://doi.org/10.12981/mahder.1585639

https://izlik.org/JA89TF93DP

Öz

Kültürel üretimler, ekonomik katkı ve istihdam yaratma gücüyle önem kazanırken; küreselleşme ve ulaşım imkânlarının artması kültür turizmini canlandırmıştır. Devletler ise bu alanı hem gelir kaynağı hem tanıtım aracı olarak kullanmaktadır. Halk dansları ise bu süreçte öne çıkan bir kültürel öğe hâline gelmektedir. Bu bağlamda, kültürel öğelerin turizm sektörüne entegre edilme süreci hız kazanmış; özellikle sahne sanatları ve dans, bu entegrasyonun en görünür alanlarından biri olmuştur. Türkiye’de dansın tecimselleşme aşamaları ilk olarak kurum ve kuruluşlar ile başlamış, asıl gelirini ise turizm üzerinden elde etmiştir. Bu çalışmada üst çerçevede, Türk halk danslarının kültür endüstrileri ve ekonomisi bağlamı incelenerek örneklem olarak turizm faaliyetlerindeki konumu ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmanın temel amacı; halk danslarının turistik sunumlar aracılığıyla ne şekilde ticarileştirildiğini, bu sürecin kültürel sürdürülebilirlik üzerindeki etkilerini ve ortaya çıkan ekonomik faydaları analiz etmektir. İstanbul, Antalya ve Bodrum'da faaliyet gösteren seçilmiş dans topluluklarının performansları yerinde gözlemlenmiş, profesyonel dansçılarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle veriler desteklenmiştir. Elde edilen nitel veriler doküman analizi tekniğiyle değerlendirilmiş, dansların turistik talepler doğrultusunda biçimsel ve içeriksel olarak dönüştürüldüğü, ancak bu dönüşümün hem kültürel devamlılık hem de ekonomik fayda açısından çelişkili sonuçlar doğurduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Halk Dansları , Kültür Turizmi , Kültür Endüstrisi , Ticarileşme , İmaj Yaratımı

STUDY OF TURKISH FOLK DANCES WITHIN THE FRAMEWORK OF CULTURAL INDUSTRIES AND ECONOMY IN THE CONTEXT OF TOURISM

https://izlik.org/JA89TF93DP

Öz

While cultural productions gain significance through their economic contribution and employment potential, globalization and improved transportation opportunities have revitalized cultural tourism. States increasingly utilize this field both as a source of revenue and as a means of cultural promotion. In this process, folk dances have emerged as prominent cultural elements. Accordingly, the integration of cultural expressions into the tourism sector has accelerated, with performing arts—especially dance—becoming one of the most visible components of this transformation. In Turkey, the commercialization of dance initially began through institutions and organizations, yet its primary income has been generated through tourism. This study aims to examine the position of Turkish folk dances within the framework of cultural industries and the cultural economy, using their role in tourism activities as a case focus. The main objective is to analyze how folk dances are commercialized through touristic presentations, the impact of this process on cultural sustainability, and the resulting economic benefits. Field observations were conducted on selected dance groups operating in Istanbul, Antalya, and Bodrum, and data were supported through semi-structured interviews with professional dancers. The qualitative data were analyzed using document analysis techniques. The findings revealed that the dances were reshaped both formally and contextually in line with tourist expectations. However, this transformation has led to contradictory outcomes in terms of both cultural continuity and economic gain.

Anahtar Kelimeler

Folk Dances , Culture Tourism , Culture Industry , Commercialization , Image Creation

Kaynakça

• Adorno, T. W. (2003). Kültür endüstrisini yeniden düşünürken. (çev.: Bülent O. Doğan), Cogito 36, 76-83.
• Baron, R. (2010). Sins of objectification? agency, mediation, and community cultural self-determination in public folklore and cultural tourism programming, The Journal of American Folklore, 123(487), 63-91.
• Bozkurt, F. (2023). Geleneksel dansın ticarileşmesi. İstanbul: Pozitif Yayınları.
• Du Cros, H. (2001). A new model to assist in planning for sustainable cultural heritage tourism. International Journal of Tourism Research, 3, 165-170.
• Eker, G. Ö. (2017). Mizah, Tanrı’dan bir armağan mı yoksa şeytanın getirdiği bir ceza yöntemi mi? Sosyal normların cezalandırma yaptırımı boyutunda ‘sosyal ceza olarak gülme. folklor/edebiyat, 23(92), 49-62.
• Fidan, S. (2017). Âşıklık geleneği ve medya endüstrisi-geleneksel müziğin medyadaki serüveni. Ankara: Grafiker Yayınları.
• Konagaya, H. (2020) Heritage production in national and global cultural policies folkloristics, politics, and cultural economy in Ryukyua /Okinawa Performance. Asian Ethnology, 79(1), 45-66.
• Nye, J. S. (2020). Yumuşak güç. (çev.: Rayhan İnan Aydın), 3. Basım, Ankara: BB101 Yayınları.
• Özdemir, N. (2009). Kültür ekonomisi ve endüstrileri ile kültürel miras yönetimi ilişkisi. Millî Folklor, 84, 73-86.
• Özdemir, N. (2012). Kültür ekonomisi ve yönetimi – seçki. Ankara: Hacettepe Yayınları.
• Özdemir, N. (2019). Kuşaklararasılık ve kültürel değişme. Çocuk ve Medeniyet, 4(7), 125 – 149.
• Uçkan, Ö. (2009) Kent ekonomisi, kümelenme stratejileri ve kültür endüstrileri: Politika gerekleri. Avrupa ve Türkiye'de Kültür Politikaları Kongresi. İstanbul.