ANALYSIS OF STORYTELLING SONG IN THE TOKAT REGION AND THEIR USEFULNESS IN MUSIC EDUCATION

Yıl 2026, Cilt: 19 Sayı: 53, 456 - 478, 14.03.2026

Tibet Sarıca , Selin Özdemir

https://doi.org/10.12981/mahder.1613741

https://izlik.org/JA76HH98ZB

Öz

Folk songs are one of the elements of both oral and melodic culture that contain the unique qualities of a region. We see that folk songs reflect the characteristics, history, traditions and customs of their regions in the most beautiful way. The folk song contains all human emotions and at the same time reflects the cultural and socio-economic life of Turkish society. The aim of this study is to; To examine which events occur in Tokat Folk Song Stories, to investigate why people feel the need to sing folk songs, what kinds of folk songs are sung as a result, and the usability of these folk songs in music education. The studies conducted on Tokat Folk Songs and Folk Song Stories and the TRT Folk Song repertoire were examined and 113 Tokat Folk Songs and 22 Tokat Folk Song Stories were reached. Of these stories, 5 of the most loved and sung in Tokat province were examined and the oral culture elements, names used, nature elements and life forms in the stories were studied to determine the interaction with the traditional culture of the Tokat region. Qualitative method and source research technique were used in the research conducted, and the information obtained on the subject was obtained as a result of scanning and researching many sources. It was concluded that the folk songs and stories belonging to the Tokat Region bear the traces of both local and traditional culture, and also reflect the personality characteristics of the people living in this region

Anahtar Kelimeler

Tokat Culture , Folk Songs , Tokat Folk Songs , Folk Song Stories from the Tokat Region , Music Education

TOKAT YÖRESİNDEKİ HİKÂYELİ TÜRKÜLERİN İNCELENMESİ VE MÜZİK EĞİTİMİNDE KULLANILABİLİRLİĞİ

https://izlik.org/JA76HH98ZB

Öz

Türküler, bir bölgenin kendine has niteliklerini içeren gerek sözlü gerekse ezgisel kültür unsurlarındandır. Türkülerin kendi yörelerinin özelliklerini, tarihini, gelenek ve göreneklerini en güzel şekilde yansıttığını görürüz. Türkü; insana ait tüm duyguları içinde barındırır ve aynı zamanda Türk toplumunun kültürel ve sosyo-ekonomik yaşamını yansıtır. Bu çalışmanın amacı; Tokat Türkü Hikâyelerinde hangi olayların yaşandığını incelemek, insanların neden türkü söyleme gereği duyduğunu, bunun sonucunda ne tür türküler söylendiğini ve bu türkülerin müzik eğitimindeki kullanılabilirliğini araştırmaktır. Tokat Türküleri ve Türkü Hikâyeleriyle ilgili yapılan çalışmalar ve TRT Türkü repertuarı incelenmiş 113 adet Tokat Türküsüne ve 22 adet Tokat Türkü Hikâyesine ulaşılmıştır. Bu hikâyelerden Tokat ilinde en çok sevilen ve söylenen 5 tanesi incelenmiş hikâyelerdeki sözlü kültür öğeleri, kullanılan isimler, doğa unsurları ve yaşam şekilleri Tokat yöresinin geleneksel kültürüyle olan etkileşimi belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırmada niteliksel yöntem ve kaynak araştırması tekniği kullanılmış, konuyla ilgili edinilen bilgilere birçok kaynağın taranması ve araştırılması sonucunda ulaşılmıştır. Tokat Yöresine ait türkü ve hikâyelerinin hem yöresel hem de geleneksel kültürün izlerini taşıdığı ayrıca bu bölgede yaşayan halkın kişilik özelliklerini yansıttığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tokat Kültürü , Türkü , Tokat Türküleri , Tokat Yöresi Türkü Hikâyeleri , Müzik Eğitimi

Kaynakça

• Alptekin, A. (2010). Türk halk edebiyatı ürünlerinin sosyokültürel açıdan incelenmesi. İstanbul: Berikan Yayınları.
• Arslanoğlu, İ. (2000). Kültür ve medeniyet kavramları. Türk Kültürü Ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 6(15), 243-255.
• Aydın, H. (2015). Türk halk müziği'nin kültürel aktarım rolü. Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Aydın, İ. - Sağer, T. (2023). Instrument and vocal performance interaction in Turkish folk music ecosystem. Etnomüzikoloji Dergisi, 6(3), 59–79.
• Aydın, M. - Günay, R. (2019). Türk halk müziği ve eğitimsel boyutları. Müzik Eğitimi Dergisi, 5(2), 67-79.
• Bilgiseven, A. K. (1995), Genel sosyoloji. İstanbul: Filiz Kitabevi.
• Braun, V. - Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
• Çelik, R. (2015). Hikâyeli türkülerde temalar ve sınıflandırma denemesi: Aşk, ayrılık, yiğitlik, gurbet. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.
• Çevik, S. (2023). Kültürel iletişim ve aktarım açısından türkülerin incelenmesi. Türk Müziği, 3(2), 323–334.
• Demir, A. (2022). Yerel müziklerin müzik eğitimi programlarındaki yeri: Tokat örneği. Müzik Eğitimi Dergisi, 10(1), 45-62.
• Demirci, A. (2014). Yöresel müziklerin müzik eğitimi bağlamında kullanımı: Teknik analizler ve uygulama örnekleri. Gazi Üniversitesi Müzik Eğitimi Dergisi, 6(2), 72–85.
• Dörnyei, Z. (2007). Research methods in applied linguistics. Oxford: Oxford University Press.
• Eder, M. (2015). Halk edebiyatı ve sözlü kültür. Türk Edebiyatında Geleneksel Unsurlar, 2(3), 45-58, s.48.
• Erdem, B. (2008). Kültür ve toplum. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Erol, T. (2017). Türkü nedir?. Kesit Akademi Dergisi, 7, 78-91.
• Ersoy, Z. - Güneş, S. (2023). Kültürel aktarımda halk müziğinin pedagojik işlevi. Anadolu Sanat Dergisi, 14(2), 88-104.
• Gürkan, B. (2023). Turkish folk music as a modern music of the Republic and its position in the fine arts system. Yedi, Cumhuriyet Özel Sayısı, 111–123.
• Güney, H. - Pelikoğlu, M. C. (2021). Türk müziğinin medyasyonu ve sosyo-kültürel yapı ile etkileşimi. İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 7(2), 297–306.
• Karakaya, B. (2019). Türkülerle kültürel kimlik inşası: Yöresel temaların eğitsel boyutu. Halkbilim ve Müzik Araştırmaları, 7(3), 101-117.
• Kaya, A. (2009). Türk halk müziğinde hikâyeli türküler: Tematik ve müzikal analiz. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.
• Kaya, S. (2012). Türk halk müziği ve türkülerin toplumsal işlevleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 112-128.
• Kılınçer, Y. (2019). Tokat türküleri üzerine bir inceleme. Kırşehir: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Koyuncu, H. (1998). Öyküleriyle türkülerimiz kıymet. Tokat Kültür Araştırmaları Dergisi, 13, 71- 72.
• Köseoğlu, N. (1992). Milli kültür ve kimlik. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Miles, M. B. - Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. 2nd ed., Thousand Oaks, CA: Sage.
• Özbek, M. (1994). Folklor ve türkülerimiz. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
• Özbek, M. (1975). Folklor ve türkülerimiz. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
• Özdemir, H. (2013). Sözlü kültür geleneğinde türkü hikâyeleri: Toplumsal bellek ve müzikal aktarım. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Öztürk, H. (2020). Anadolu'da müzikle anlatı: Hikâyesi olan türküler ve eğitimdeki rolü. Eğitimde Geleneksel Miras, 3(1), 59-74.
• Sakaoğlu, S. (1988). Sahada derleme metotları. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
• Taş, B. (2021). Tokat yöresi türkü hikâyeleri üzerine bir derleme ve değerlendirme. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Tanses, H. (2005). Öyküleriyle halk türküleri, İstanbul: Say Yayınları.
• TRT (2006). Türk halk müziği sözlü eserler antolojisi 1-2. Ankara: TRT Müzik Dairesi Yayınları.
• TRT (2002). Türk halk müziği sözlü eserler antolojisi 3 (uzun havalar). Ankara: TRT Müzik Dairesi Yayınları.
• UNESCO (2003). Korunması gereken geleneksel müzikler ve türküler. Ankara: UNESCO Yayınları.
• Uzunöz, E. (2022). Bağlam ve işlevlerine göre Tokat türküleri. Culture and Civilization, 1(3), 29-49.
• Yardımcı, N. (1988). Tokat halk edebiyatı ve folklorundan örnekler. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Yayımlanmamış Lisans Tezi.
• Yıldırım, A. - Şimşek, H. (2016). Nitel araştırma yöntemleri: Temel ilkeler ve uygulamalar. İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
• Yıldız, M. (2020). TRT repertuarında yer alan hikâyeli türküler üzerine müzikolojik bir inceleme. Ankara: Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Yılmaz, E. - Çetin, R. (2021). Makamsal çeşitlilik ve yerel müziklerin teorik eğitime katkısı. Müzik Kuram ve Uygulama, 6(4), 72-90.