THE SEARCH FOR CULTURAL IDENTITY IN THE CASE OF KYRGYZ LITERATURE

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 50, 875 - 887, 28.06.2025

Nazgül Enteriyeva

https://doi.org/10.12981/mahder.1616231

https://izlik.org/JA83GJ59PF

Öz

The concept of identity has two meanings. One is national identity and the other is cultural identity. Cultural identity can be called a symbol of the sense of self, belonging and identity that a person acquires by identifying with the cultural elements of a particular society. The set of symbols expresses social beliefs, cults, traditions, customs and values seen and acquired in a particular geography, country and family. While cultural identity reflects a certain collective consciousness, on the other hand, it also reflects a person’s belonging to a particular nationality, ethnic group or race. The study will focus on the positive and negative effects of the said development and change on cultural identity along with the speed of communication brought by innovative technologies. The dominant driving force of globalization continues to obscure the very concept of cultural identity and its entire scope of meaning. At this stage, what actions should nations take to protect their own cultural identity, should there be intervention from the state administration, at what level, because tyranny has always brought disappointment. The assimilation policy, which began with the invasion of Tsarist Russia into the Turkestan lands and was tightened during the USSR, is a clear indicator of this situation. In this study, the search for cultural identity of the Kyrgyz people throughout this historical process is shown through literary works. Modern Kyrgyz literature could not resist the speed of global changes brought by technology and significantly expanded its range of topics. The transformation of cultural identity in the context of globalization, the issue of monocultural, multicultural and intercultural identity is put forward with this expansion. In some literary works, the treatment of subjects is disjointed, in some limited, and in some inadequate. In the past, stereotypical characters (such as bad/negative hero - good/positive hero) were defined and not subject to change or transformation, and now "flexible" characters have become common in modern literary works. This article presents a study of the impact of globalization on the formation and transformation of cultural identity through literary works.

Anahtar Kelimeler

Cultural İdentity , Censorship , Cultural Heritage , Kyrgyz Literature , Search For Identity

KIRGIZ EDEBİYATI ÖRNEĞİNDE KÜLTÜREL KİMLİK ARAYIŞI

https://izlik.org/JA83GJ59PF

Öz

Kimlik kavramının iki anlamı vardır. Biri ulusal diğeri kültürel kimliktir. Kültürel kimlik, bireyin belirli bir toplumun kültür ögeleri ile özdeşleşerek edindiği benlik, aitlik duygusu ve kimliğinin sembolü denilebilir. Kültürel kimliği oluşturan semboller bütünü belirli bir coğrafyada, ülkede ve ailede görüp edinilen toplumsal inanışları, kültleri, gelenek-görenekleri, örf- adetleri, değerleri ifade eder. Kültürel kimlik bir yandan belirli bir kolektif şuuru yansıtırken diğer yandan bireyin belirli bir milliyete, etniğe veya ırka aidiyetini yansıtır. Çalışmada inovasyon teknolojisinin getirdiği iletişim hızı ile birlikte söz konusu gelişim ve değişimin kültürel kimlik üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri üzerinde durulacak. Küreselleşmenin baskın itici gücü kültürel kimlik kavramın kendisini ve tüm anlam alanlarını silikleştirmeye devam etmektedir. Bu noktada milletler kendi kültürel kimliklerini koruyabilmek için nasıl bir aksiyon içinde olmalı, devlet yönetimi nezdinde müdahale olmalı mı, hangi düzeyde olmalı, zira zorbalık beraberinde hep hüsran getirmiştir. Çarlık Rusya’sının Türkistan topraklarına nüfuzu ile başlayıp SSCB dönemi ile sıkılaşan asimilasyon politikası bu durumun açık bir göstergesidir. Çalışmada Kırgızların bu süreçteki kültürel kimlik arayışı edebi eserler üzerinden gösterilmiştir. Günümüz Kırgız edebiyatı teknolojinin getirdiği küresel değişim hızına karşı koyamamış, konu yelpazesini oldukça genişletmiştir. Küreselleşme bağlamında kültürel kimliğin dönüşümü tek kültürlü, çok kültürlü ve kültürlerarası kimlik sorusu bu genişleme ile birlikte ortaya konmuştur. Kimi eserlerde konuların işlenişi dağınık, kimilerinde sınırlı, kimilerinde ise yetersizdir. Eskiden, kalıba konulmuş karakterler (kötü/olumsuz kahraman- iyi /olumlu kahraman gibi) kesinlik kazanmış, değişim veya dönüşüme tabii değilken günümüz edebi eserlerinde esnek karakterler sıkça görülmeye başlanmıştır. Bu makale, küreselleşmenin kültürel kimliğin oluşumu ve dönüşümü üzerindeki etkisine ilişkin bir çalışmayı edebi eserler üzerinden sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kültürel Kimlik , Sansür , Kültürel Miras , Kırgız Edebiyatı , Kimlik Arayışı

Kaynakça

• Admir. J. K. (2008). Lubov s oblojki. Bişkek.
• Asakeyeva, D. (2015). Sovettik ideologiya cana XX kılımdagı uluttuk adabiy-körköm prosets. Bişkek: Uluu Toolor.
• Askarov, Ç. (2008). Bala kudureti. Ataman uurulardın tagdırı. Bişkek.
• Askarov, Ç. (2008). Toru aygır. Ataman uurulardın tagdırı. Bişkek.
• Askarov, Ç. (2008). Çaar took. Ataman uurulardın tagdırı. Bişkek.
• Askarov, Ç. (2008). Cibibes cürök. Ataman uurulardın tagdırı. Bişkek.
• Askarov, Ç. (2008). Döbö. Turar B. Bişkek.
• Aytmatov, C. (1970). Ak keme. Frunze.
• Çeribaş, M. (2012). Sovyetler birliği döneminde Kırgızistan’da folklor çalışmalarında ideolojik yaklaşımlar: Er Soltonoy destanı örneği. Journal of Turkish Studies. 7(1), 753-780.
• Çeribaş, M.(2021). Kırgız akın (halk şairi) ve Manasçısı Bayımbet Abdırakman Uulu (Togolok Moldo). Türk Dünyası Akademik Bakış, 2, 1-19.
• Eşimkulova, G. (2008). Özün izdegen adam. Bişkek.
• Eşimkulova, G. (2008). Köygöy. Bişkek.
• Franuloviç, M. (2009). Aynuranın tüşü. Kirland.
• Laylieva, İ. (2009). Kirgizskiy roman na rubeje ХХ – ХХI vekov. [Tekst]. Bişkek: Biyiktik.
• Kasımbekov, T. (1996). Sıngan kılıç. Bişkek.
• Kasımbekov, T. (1990). Kel kel. Bişkek.
• Kadırov, S. (2007). Koş kümböz. Ekinci ömür. Bişkek.
• Kadırov, S. (2003). Cogolgon cıldız. Bişkek.
• Kadırov, S. (2007). Amanat. Ekinci ömür. Bişkek.
• Kadırov, S. (2003). Sızdagan cürök bayanı. Bişkek.
• Kadırov, S. (2007). Menin enem kim. Ekinci ömür. Bişkek.
• Kadırova, S. (2009). Keçirim bulak. Bişkek.
• Kırgız Adabiyatı. (2004). Manastaanuu cana körköm madaniyattın uluttuk borboru. Bişkek.
• Kırgız adabiyatının tarıhı: XX kılımdın adabiyatı (60- cıldardan kiyin). VII tom. (2002). Bişkek: Kırgızpoligrafkombinat.
• Kırgız adabiyatının tarıhı: Azırkı Kırgız adabiyatı. X tom. (2002). Bişkek: Poligrafbumresursı.
• Madılbay, T. (1992). Pelorus-cek. Bişkek.
• Madılbay, T. (2007). Kükünüs. Bişkek. 2007.
• Makenbayev, M. (1994). Börülördün çıyırı. Frunze.
• Matuzkova, E. (2014). Kulturnaya identiçnost: k opredeleniyu ponyatiya. Vestnik Baltiyskogo Federalnogo Universiteta im. İ. Kanta, 2, 62-68.
• Özkan, İ. (2009). Halk edebiyatı ve millî kimlik. Türk Kimliği. Ayvaz Gökdemir'e Armağan-2, 75-97, Ankara: Ötüken Neşriyat.
• Özkan, İ. (2019). Türk kültürel kimliği. I. Uluslararası Develi-Âşık Seyrânî ve Türk Kültürü Kongresi, 3.Kitap "Türk Kültürü Bildirileri, 39-42, Kayseri: Develi Belediyesi Yayınları.
• Sadıkova, K. (2002). Tirüülöy cesir. Er izdöö. Bişkek: Biyiktik.
• Sadıkova, K. (2002). Olcoo kadın. Er izdöö. Bişkek: Biyiktik.
• Sadıkova, K. (2002). İt turmuş. Küç küyöö. Bişkek: Biyiktik.
• Sarmanbekov, A. (2008). Döbö. Bişkek.
• Stamov. A. (2001). Uluu tragediya – Uluu chındık. Bişkek: Erkin.
• Rısak, İ. (2017). İdentichnost: Sushnost termina i istoriya ego Fformirovaniya. Vestnik Tomskogo Gosudartvennogo Universiteta, 38, 130-138.
• Tokombayev, A. (1991). Kanduu cıldar. Bişkek: Erkin.