KARAY TÜRKÇESİNDEKİ ARAPÇA VE FARSÇADAN ALINTI SÖZCÜKLERDE YER ALAN SIFIR FONKSİYONLU YAPIM EKLERİ
Öz
Yapım ekleri isim ve fiil kökenli kelimelere gelerek onlardan yeni kelimeler türetmek için kullanılır. Yapım eklerini çekim eklerinden ayıran da bu özelliği, yani kelimenin eski anlamından farklı, yeni anlamlı kelimeler türetme görevidir. Ancak hem tarihî Türk lehçelerine hem de çağdaş Türk lehçelerine bakıldığında bazı yapım eklerinin kelimenin anlamında hiçbir değişiklik yapmadığı görülmektedir. Bu durum da yapım ekinin işlevini etkisiz kılmaktadır. Karay Türkçesinde de kelimenin anlamında değişiklik yapmayan, sıfır fonksiyonlu yapım ekleri yer almaktadır. Bu kelimelerin hem ekle genişletilmiş şekli hem de eksiz şekli Karay Türkçesi ile ilgili metinlerde geçmektedir. Bu çalışmada, Karay Türkçesinde Arapça ve Farsçadan alıntı kelimelerde yer alan yapım ekleri ele alınacak, sıfır fonksiyonlu bu yapım ekleri hakkında bilgi verilecek, daha sonra kelimeler Karay Türkçesi ile ilgili çeşitli metinlerden alınan örnek cümlelerdeki kullanımlarıyla birlikte verilecektir. Böylece her yapım ekinin kelimenin anlamını değiştirmek gibi bir görevi olmadığı konusunda çıkarımda bulunulması sağlanacaktır.
Anahtar Kelimeler
Karayca, Alıntı Kelimeler, Karay Türkçesinde Alıntı Kelimeler, Arapça ve Farsça Alıntılar, Sıfır Fonksiyonlu Yapım Ekleri
Etik Beyan
Makale, Etik Kurul Belgesi gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Altınkaynak, E. (2006). Tozlu zaman perdesinde Kırım Karayları. Haarlem- Netherlans: Türkistan ve Azerbaycan Araştırma Merkezi.
- Aqtay, G. - Jankowski, H. (2019). Kırım Karaycası-Türkçe sözlük. (çev.: Tülay Çulha), İstanbul: Kesit.
- Aqtay, G. (2021). Eliyahu Ben Yosef Ķılcı’nın mecuması (Kırım Karay ve Türk edebiyatı mecmuası) (İnceleme-metin-dizin-tıpkıbasım). Ankara: TDK.
- Aşcı, M. - Kırbaş, G. (2021). Nehcü’l-Ferâdis’teki sıfır fonksiyonlu yapım ekleri. Prof. Dr. Orhan Yavuz Armağanı, (ed.: B. Direkci vd.), 319-336, Konya: Palet.
- Aşcı, M. (2025). Kutadgu Bilig’de sıfır fonksiyonlu yapım ekleri. Karadeniz Araştırmaları Dergisi, XXII/85, 92-128.
- Aşcı, U. D. (2012). Musâ-nâme (inceleme-transkripsiyonlu metin-çeviri-dizin-tıpkıbasım). Konya: Palet.
- Baskakow, N. A. vd. (1974). Słownik karaimsko-rosyjsko-polski. Moskwa: Russkıy Yazık.
- Çobanoğlu, Ö. (2004). Türk dünyası, ortak atasözleri sözlüğü. Ankara: AYK Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı.
- Çulha, T. (2006). Karaycanın kısa sözvarlığı Karayca-Türkçe kısa sözlük. İstanbul: Kebikeç.
- Çulha, T. (2015). Kırım Karaycasının katık mecuması (Metin-sözlük-dizin). Ankara: TDK.
