BOLU KARCA-KABAK YAYLASI MEVKİİNDEN ELDE EDİLEN HAMMADDENİN SERAMİK BÜNYE VE PİGMENT OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
ÖZ: Bolu ili sınırlarında yer alan Karca-Kabak yaylası mevkiinde yüzeylenen bir taşın; fiziksel, kimyasal ve yapısal özellikleri incelenmiş ve söz konusu taşın volkanik bir kayaç türü olduğu belirlenmiştir. Sahip olduğu mineralojik yapı sayesinde işlevsel olarak değerlendirilen volkanik kayaç, zengin bileşimi sayesinde seramik teknolojisinde katkı malzemesi olarak kullanabilirliği incelenmiştir. Karca-Kabak Yaylası mevkiinden elde edilen volkanik kayaç türü bu çalışmada hammadde olarak nitelendirilmiştir. Hammaddenin yüksek sıcaklık koşullarındaki davranışı incelemiş; seramik bünyede katkı malzemesi veya pigment olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu bağlamda daha önce hiçbir alanda kullanılmamış yerel bir doğal kaynağın ilk kez bilimsel değerlendirmesi yapılmış, yapılan deneyler ve analizler sonucunda seramik üretim süreçlerine entegre edilebilme potansiyeli ortaya konmuştur. Aynı zamanda seramik sanatında ve endüstriyel üretimde volkanik bir kayaç türü olan bu hammaddenin kullanım alanlarının çeşitlenmesine ve artmasına olanak sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arcasoy, A. (1983). Seramik teknolojisi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları.
- Aytepe Serinsu, E. vd. (2025). Volkanik kökenli hammaddelerin seramik bünyelerde kullanımına yönelik deneysel bir çalışma. Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 17(1), 81–98.
- Beyazıt, M. (2017). Arkeometride seramik petrografi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 7(2), 36–44.
- Kalyoncu, H. (2021). Tarih öncesi çağlarda seramik. İstanbul: Cinius Yayınları.
- Özer, L. - Kurşuncu, A. (2012). Kâğıt katkılı sanat seramikleri. Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(3), 120–137.
- Poyraz, M. (2021). Seramik bünyede farklı katkı malzemeleri ve artistik uygulamalar. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 6(13), 86-103.
- Sarıışık, G. (2010). Volkanik kayaçların endüstriyel kullanımı üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16(1), 1–10.
- Varol, B. - Kazancı, N. (1980, Şubat). Seben bölgesi volkanotortulları (Bolu GD). Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 23, 53–58.
- Yılmaz, A. (2023). Volkanik kayaçların fiziksel ve kimyasal özellikleri. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Yayınları.
- Yılmaz, S. (2019). Seramiğe dönüşen organik nesneler: Teknik ve sanatsal örnekler. Anadolu Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(1), 200–215.
Öz
ABSTRACT: The physical, chemical and structural properties of a stone surfaced in the Karca-Kabak plateau within the borders of Bolu province were examined and it was determined that the stone in question was a volcanic rock type. Volcanic rock, which is evaluated functionally thanks to its mineralogical structure, has been examined for its usability as an additive material in ceramic technology thanks to its rich composition. The volcanic rock type obtained from the Karca-Kabak Plateau location was described as raw material in this study. The behavior of the raw material under high temperature conditions was examined; its usability as an additive material or pigment in ceramic bodies was investigated In this context, a scientific evaluation of a local natural resource that has not been used in any field before has been made for the first time, and as a result of the experiments and analyses, its potential to be integrated into ceramic production processes has been revealed. At the same time, it is thought that this raw material, which is a type of volcanic rock, will enable the diversification and increase of its usage areas in ceramic art and industrial production.
Anahtar Kelimeler
Bolu Karca-Kabak Plateau Ceramics Raw Material Volcanic Rock
Kaynakça
- Arcasoy, A. (1983). Seramik teknolojisi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları.
- Aytepe Serinsu, E. vd. (2025). Volkanik kökenli hammaddelerin seramik bünyelerde kullanımına yönelik deneysel bir çalışma. Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 17(1), 81–98.
- Beyazıt, M. (2017). Arkeometride seramik petrografi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 7(2), 36–44.
- Kalyoncu, H. (2021). Tarih öncesi çağlarda seramik. İstanbul: Cinius Yayınları.
- Özer, L. - Kurşuncu, A. (2012). Kâğıt katkılı sanat seramikleri. Sanat ve Tasarım Dergisi, 3(3), 120–137.
- Poyraz, M. (2021). Seramik bünyede farklı katkı malzemeleri ve artistik uygulamalar. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 6(13), 86-103.
- Sarıışık, G. (2010). Volkanik kayaçların endüstriyel kullanımı üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16(1), 1–10.
- Varol, B. - Kazancı, N. (1980, Şubat). Seben bölgesi volkanotortulları (Bolu GD). Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 23, 53–58.
- Yılmaz, A. (2023). Volkanik kayaçların fiziksel ve kimyasal özellikleri. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Yayınları.
- Yılmaz, S. (2019). Seramiğe dönüşen organik nesneler: Teknik ve sanatsal örnekler. Anadolu Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(1), 200–215.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Görsel Sanatlar (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 1 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 21 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 14 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.12981/mahder.1731829 |
| IZ | https://izlik.org/JA27KF82DM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 53 |
