THE IMPACT OF FORMULAIC EXPRESSİONS MEDIATED BY MEDIA ON COLLECTIVE MEMORY: A EXAMPLE OF KURTLAR VADISI

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 52, 2182 - 2200, 30.12.2025

Gökhan Karabudak

https://doi.org/10.12981/mahder.1749787

Öz

With the evolution of communication from oral culture to written and digital forms, media has assumed a central role in the construction of both individual and collective memory. In particular, television series-through their narrative structures and recurring discourses-reproduce social values, identities, and norms across broad audiences. In this context, Kurtlar Vadisi should be regarded not only as a fictional television production but also as a cultural discourse that leaves enduring marks on collective memory. The series functions both as a vehicle for personal expression and as a producer of reference points within social memory. This study examines the formulaic expressions featured in Kurtlar Vadisi, which have gradually permeated everyday language, and discusses their relationship with social identity and cultural norms. The cultural impact of the series is evaluated through examples drawn from online forums, social media content, and media archives. The findings reveal how Kurtlar Vadisi has established a place in collective memory through language and how that memory has been transformed through media circulation. These formulaic expressions, associated with the series, function similarly to proverbs or idioms as distilled expressions of lived experience and as guides to collective behavior. Many quotations from the series have, in this context, acquired functions similar to proverbs or idioms; they have embedded themselves in the collective memory and come to be widely used among younger generations.

Anahtar Kelimeler

Media , Collective Memory , Television Series , Formulaic Expressions , Kurtlar Vadisi

MEDYA ARACILIĞIYLA KALIPLAŞAN SÖZLERİN TOPLUMSAL BELLEĞE ETKİSİ: KURTLAR VADİSİ ÖRNEĞİ

Öz

İletişim biçimlerinin sözlü kültürden yazılı ve dijitale evrilmesiyle medya, bireysel ve toplumsal hafızanın inşasında merkezi bir konuma yerleşmiştir. Özellikle televizyon dizileri, geniş kitlelere ulaşan anlatı yapıları ve tekrar eden söylemleri aracılığıyla toplumsal değerleri, kimlikleri ve normları yeniden üretmektedir. Bu bağlamda Kurtlar Vadisi, yalnızca kurgusal bir televizyon yapımı değil toplumsal bellekte iz bırakan bir kültürel söylem alanı olarak da düşünülmelidir. Bu bağlamda dizi hem bireysel bir ifadenin taşıyıcısı olmakta hem de toplumsal bellekte referans noktaları oluşturmaktadır. Çalışmada, Kurtlar Vadisi dizisinde yer alan ve zamanla gündelik dile sirayet eden kalıplaşmış sözler incelenmiş; bu sözlerin toplumsal kimlik ve kültürel normlarla ilişkisi tartışılmıştır. Forumlar, sosyal medya içerikleri ve medya arşivlerinden elde edilen örneklerle dizinin kültürel etkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Kurtlar Vadisi dizisinin, dil yoluyla kolektif hafızada nasıl yer edindiği ve medya aracılığıyla bu hafızanın nasıl dönüştüğü ortaya konulmuştur. Dizi ile kalıplaşan bu sözler, tıpkı atasözü ve deyimler gibi hem bir yaşam deneyiminin damıtılmış ifadesi olarak hem de kolektif bir davranış rehberi olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Diziden alıntılanan pek çok söz, bu bağlamda atasözü ya da deyim benzeri bir işlev kazanmış; toplumsal bellekte yer edinerek yeni kuşaklar arasında yaygın biçimde kullanılmaya başlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Medya , Toplumsal Bellek , Televizyon Dizileri , Kalıplaşmış Sözler , Kurtlar Vadisi

Kaynakça

• Aksoy, E. (2014). Kurtlar Vadisi-destan ilişkisi üzerine. Turkish Studies, 9(6), 65-75.
• Avcı, C. (2021). Kent ve imge: Televizyon dizilerinde Gaziantep simülasyonu. Milli Folklor, 130, 96-109.
• Bowler, Gary M. Jr. (2018). “Netnografi: Sanal Kültürleri ve Toplulukları İncelemek için Tasarlanmış Bir Yöntem”, (çev. İlayda Tekirdağlı Korkmaz ve Zeynep Safiye Baki Nalcıoğlu) (ed. M. Öcal Oğuz vd.). İnternet Folkloru: Netlore ve Netnografi, 25-33. Ankara: Geleneksel Yayıncılık.
• Bozkurt, C. - Sadedil, S. N. (2021). Medya ve toplumsal bellek: Toplumsal olayların hatırlanması çerçevesinde sosyal medya ve geleneksel medyanın karşılaştırılması. Yeni Yüzyıl’da İletişim Çalışmaları, 1(2), 61-79.
• Doyuran, L. (2017). Televizyon ve sosyal medya çerçevesinde medya aracılığıyla kolektif belleğin inşası. Erciyes İletişim Dergisi, 5(2), 228-242.
• Erol Işık, N. (2006). Erillik ve milliyetçi tahayyül bağlamında “Kurtlar Vadisi”. Doğu Batı, 9(38), 227-247.
• French, S. A. (1995). What is social memory?, Southern Cultures, 2(1), 9-18.
• Gross, T. (2002). Anthropology of collective memory: Estonian national awakening revisited, Trames, 4 (6), 342-354.
• Gültekin, Z. (2006). Bir popüler kültür ürünü olarak mafya dizileri: Kurtlar Vadisi örneği. Ankara: Gazi Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Irak, D. - Yazıcıoğlu, O. (2012). Türkiye ve sosyal medya. İstanbul: Okyanus.
• Karabudak, G. (2024). Gaziantep gastronomi kültüründe baklava. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi.
• Lundby, K. - Ronning, H. (2014). Medya-kültür-iletişim: Medya kültürü aracılığıyla modernliğin yorumlanışı. Medya Kültür Siyaset, (derl.: Süleyman İrvan), 13-27, Ankara: Pharmakon Yayınevi.
• McLuhan, M. (2014). Gutenberg galaksisi: Tipografik insanın oluşumu. (çev.: Gül Çağalı Güven), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Neyzi, L. (2014). Nasıl hatırlıyoruz? Türkiye’de bellek çalışmaları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Nora, P. (2006). Hafıza mekanları. (çev.: Mehmet Emin Özcan), Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
• Ong, J. W. (2014). Sözlü ve yazılı kültür sözün teknolojileşmesi. (çev.: Sema Postacıoğlu Benan), İstanbul: Metis Yayınları.
• Özdemir, N. (2001). Türkiye’de halkbilimi/kültürelbilim-medya ilişkisi. Türkbilig, 2, 110-117.
• Özdemir, N. (2012). Medya, kültür ve edebiyat. Ankara: Grafiker Yayınları.
• Postman, N. (2010). Televizyon öldüren eğlence. (çev.: Osman Akınhay), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Rheingold, H. (2008). Virtual communities - exchanging ideas through computer bulletin boards. Journal of Virtual Worlds Research, 1(1), 1-5.
• Sancar, M. (2010). Geçmişle hesaplaşma: Unutma kültüründen hatırlama kültürüne. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Thompson, J. B. (2004). Medya ve modernite. (çev.: Serdar Öztürk), İstanbul: Kırmızı Yayınları.
• Uçan, G. (2006). Kurtlar Vadisi dizisinde milliyetçi ideoloji ve milli kimliğin inşası. İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
• Üstünbaş Erdoğan, B. (2024). Toplumsal bellekten medya belleğe: Hafıza inşasında dijital ortamlar. 4. Boyut Medya ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, 25, 167-187.