“YETÎMΔ MAHLASLI BİR ABDAL MÛS METHİYESİ

Alevi-Bektaşi geleneğinin önde gelen isimlerinden olan Abdal Mûsâ, Bektaşiliğin kurumsallaşmasında ve Anadolu sahasına yayılmasında etkin rol üstlenen mutasavvıflardan biridir. Tarihî kaynaklarda ve halk anlatılarında keramet sahibi bir derviş olarak sözü edilen Abdal Mûsâ; dinî, siyasi ve toplumsal yönü güçlü bir karakter olarak anlatılmış ve bu özellikleri sebebiyle alp-eren tipine örnek gösterilmiştir. Nitekim kendisi de Teke Köyü'nde kurmuş olduğu dergâhında alp-erenler yetiştirmiştir. Başta Kaygusuz Abdal olmak üzere pek çok derviş ve şairin yetişmesinde rol oynayan Abdal Mûsâ için sayısız menkıbeler anlatılmış ve methiyeler yazılmıştır. Bu manzumelerden biri de Yetîmî’ye aittir. Diyanet İşleri Başkanlığı Kütüphanesi Yazma Eserler Koleksiyonu 2562 numarada kayıtlı şiir mecmuasının 18a numaralı varağında tespit edilen “Yetîmî” mahlaslı manzumenin, Abdal Mûsâ’ya methiye niteliğinde yazıldığı görülmüş ve bu şiir, Yetîmî mahlasını taşıyan şairlerin divanlarında ve çalışılmış mecmualarda tespit edilememiştir. Yetîmî’nin şiir külliyatına, Abdal Mûsâ konulu manzumelere ve mecmua araştırmalarına katkı sağlamayı hedefleyen bu çalışmada, sözü edilen şiir mecmuası tanıtıldıktan sonra “Yetîmî” mahlaslı manzumenin şaire aidiyeti, şekil ve muhteva özellikleri ile çeviri yazılı metni işlenmiş ve okuyucunun istifadesine sunulmuştur.

Abdal Musa, one of the leading figures of the Alevi-Bektashi tradition, was a Sufi mystic who played an active role in the institutionalisation of Bektashism and its spread across Anatolia. Referred to in historical sources and folk narratives as a dervish endowed with miraculous powers, Abdal Mûsâ is described as a figure of strong religious, political and social character, and has been held up as an exemplar of the ‘alp-eren’ type precisely because of these qualities. Indeed, he himself trained alp-eren at the dervish lodge he established in Teke Village. Countless tales and eulogies have been recounted and written about Abdal Mûsâ, who played a role in the development of many dervishes and poets, foremost among them Kaygusuz Abdal. One of these poems is by Yetimi. The poem bearing the pen name “Yetimi”, identified on folio 18a of the poetry collection registered as no. 2562 in the Manuscripts Collection of the Presidency of Religious Affairs Library, was found to have been written as a panegyric to Abdal Mûsâ, and this poem, has not been identified in the divans of poets bearing the pen name Yetimi or in other anthologies. Aiming to contribute to Yetimi’s poetic corpus, verse works centered on Abdal Mûsâ, and mecmua studies, this study first introduces the aforementioned poetry collection (mecmua), examines the poem bearing the pen name (mahlas) 'Yetimi' in terms of its attribution to the poet as well as its formal and thematic characteristics, and presents its transcribed text for the benefit of the reader."