VAN İLİNDE AĞIT YAKAN KADINLAR VE AĞITLARIN SOSYAL / PSİKOLOJİK YÖNLERİ

Abstract: Human beings, since their genesis, have articulated their common values and desperation in the face of death through poems and ballads they have sounded, and have tried to soothe the pain of themselves and other people surrounding them. In the lands ve live in, tradition of elegies is based on a long history. We know that there are many elegies chanted, especially by women, in various regions of Anatolia. Our elegies, which are chanted especially after a loss or an unbearable pain, are the most effective remedies to relieve pain together. Qualities of women chanting elegies in the field of study and explicit and implicit functions of elegies have been tried to be determined. Elegies are explained by examining sociological and psychological structure, along with stories of poems that are made in the framework and context of performance, recorded and translated into text later on. Socio-psychological functions of elegies are assessed by the method of discourse analysis through exemplary elegies.

Öz: İnsanoğlu var olduğundan bu yana, ortak değerlerini ve ölüm karşısındaki çaresizliğini, dile getirdiği şiirlerle ve türkülerle ifade etmiş, kendini ve çevresinde bulunanları teskin etmeye çalışmıştır. Yaşadığımız topraklarda ağıt geleneği oldukça uzun bir geçmişe dayanıyor. Özellikle kadınlar tarafından, Anadolu’nun farklı bölgelerinde söylenen çok sayıda ağıt olduğunu biliyoruz. Genellikle bir kaybın ya da katlanılması güç bir acının ardından söylenen ağıtlarımız, acıların birlikte dindirilmesinde en tesirli ilaçtır. Çalışma bölgesinde ağıt yakan kadınların nitelikleri ve ağıtların açık ve kapalı işlevleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ağıtlar, icra çerçevesi ve bağlamında yapılmış olup, kayıt altına alınan ve daha sonra metne aktarılan şiirlerin, hikayesiyle birlikte, sosyolojik ve psikolojik alt yapısı irdelenerek açıklanmıştır. Ağıtların, sosyo/psikolojik işlevleri, söylem analizi yöntemiyle örnek ağıtlar üzerinden değerlendirilmiştir.