MİZAH TEORİLERİ BAĞLAMINDA YÖRÜK FIKRALARI

The humour is an inseparable component of the culture. One of the humour components that was been perpetuated on every regions and ages is the anecdote. The type of anecdote including the a number of dones same as genetic features to opinions style and perspective to understanding level, has got a main place in the Turkish culture. There are a lot of anecdote types in rich Turkish anecdote archive same as Nasreddin Hoca who was knowing everyone by all Turkic clans and Kayserili, Temel types who belong to known any region or group. The Yörük anecdotes, that will be analysed in the study, are also belong to any region or group category. In the study, firstly the acknowledges about anecdote type will be given and also the Yoruks, their life style, custom usages and typical features will analysed before the place of Yoruk anecdotes will be definited according to ex-studies. At the analysing catehory of the study, the term of “laughing” will be researched before practising the humour theories to Yoruk anecdotes. At the attendants of the article, occuring occasions will be appraised and given certain advices about the issue.

Mizah, kültürün ayrılmaz bir parçasıdır. Her dönem ve her bölgede ilgiyle yaşatılan mizah öğelerinden biri de fıkradır. Ait olduğu toplumun genetik özelliklerinden düşünce yapısına, dünyayı algılayış tarzından zeka seviyesine kadar pek çok veriyi bünyesinde barındıran fıkra türü, Türk kültüründe de önemli bir yere sahiptir. Zengin bir fıkra arşivine sahip olan Türk kültürü bünyesinde, tüm Türk topluluklarının tanıdığı Nasreddin Hoca veya sadece belli bir bölge ya da zümreye mensup Kayserili, Temel gibi fıkra tipleri bulunmaktadır. İncelememize esas olan Yörük fıkraları da belli bir zümreyi temsil eden kategoriye girmektedir. Öncelikle fıkra türü hakkında kısa bilgiler verilecek olan çalışmamızda, Yörük toplumu, yaşayış şekilleri, gelenek-görenekleri ve tipik özelliklerine de değinilecek; ardından yapılmış çalışmalar ışığında Yörük fıkralarının, Türk fıkra literatürü içerisindeki yeri belirlenecektir. Çalışmamızın inceleme bölümünde ise “gülme” kavramına değinilecek ve mizah teorileri, Yörük fıkra örneklerine tatbik edilecektir. Sonuç bölümünde ise ortaya çıkan durumlar değerlendirilecek ve birtakım önerilerde bulunulacaktır.