KARAÇAY – BALKAR EDEBİYATINDAN KAZİM MEÇİ’NİN ESERLERİNDEN ÖRNEKLER

Karaçay-Balkars are an ancient tribe that live in different cities of Turkey and North Caucasia. Karaçay-Balkar language is a literary language that is a characterictic of Kipçak dialect. Some of Language searchers searched on Balkar language, culture and folklore, but Balkar poets, editors and Balkar literary works were not studied enough. In our study, after we had studied on Karaçay-Balkars history, folklore, literary works, language and culture, we studied on the literary life and works of famous Balkar poet Kâzim Meçi, who lived during 1859-1945 in Caucasia, we also gave examples same of his literary works. Kâzim Meçi was born in an old village of Balkar, Şıkı in 1859. He died when he was in exale in Kazakhistan country in 1945. Kâzim wrote all his writings in Arabic alphabet. In “Tahir and Zühre” he used gazel, kasîde and mesnevî for the first time in Balkar literature as in the Arabic, Fars and Turkish works; more over he first wrote coupletes in his poems in Balkar language.

Karaçay-Balkarlılar, Kuzey Kafkasya ve Türkiye’nin değişik illerinde yaşayan eski bir Kafkasya kabilesidir. Karaçay-Balkar dili Kıpçak lehçesi özelliği taşıyan bir dildir. Araştırmacılar tarafından dil, kültür ve folklor konularında araştırmalar yapılmış ancak şair ve yazarlar ile edebî ürünler üzerinde fazla durulmamıştır. Çalışmamızda 1859-1945 yılları arasında Kuzey Kafkasya’da yaşayan Balkar Edebiyatı’nın ünlü şairi Kâzim Meçi’nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri üzerinde durarak, eserlerinden örnekler verdik. Kâzim Meçi,1859 yılında Balkar’ın eski köylerinden olan Şıkı’da doğmuştur.1945 yılında Kazakistan’da sürgünde vefat etmiştir. Kâzim, bütün manzumelerini Arap harfleriyle yazmıştır. Tahir ile Zühre manzumesinde Arap, Fars ve Türk nazımlarında geçen gazel, kaside ve mesnevî şekillerini ilk defa Balkar nazımlarında işlemiş ve yine Balkar dilinde ilk defa beyitle şiirler yazmıştır.