OĞUZ-NAMELERİN ŞİİRSEL YAPISI VE EMSAL-İ MUHAMMED ALİ ELYAZISI

It is known that the Oghuzname manuscript called “Emsal-i Mahammad Ali” or “Mejmeul-emsal-i Mahammad Ali” was copied at the of 16 and begining of 17-th century In Anatolia. The manuscript includes proverbs, which were lined up in the manuscript in succession in Arabic alphabet. Apart from the Oghuzname,in the form of epos there were didactic Oghuzname. The Oghuzname of the both types were constructed resting uponrhytmical-syntactic paralelism. This poem was called ozan-ozon-ozmak in the sources. The person who drawn up “Emsal-i Mahammad Ali” lined up the text in strict conformity with the Arabic alphabet’s row, breaking down the rhytmical-syntactic paralelism.

“Emsal-i Muhammed Ali” veya “Mecmeül-emsal-i Muhammed Ali” adlandırılan Oğuz-name nüshası XVI. Yüzyıl sonu XVII. Yüzyıl başlarında Anadolu'da yazıya aktarılmıştır. El-yazısı, atasözlerinden ve özdeyişlerden ibarettir. Bunlar nüshada Arap alfabesi sırasıyla dizilmiştir. Destan şeklinde olan Oğuz-nameler dışında nasihat konulu Oğuz-nameler de mevcuttu. Her iki türden olan Oğuz-nameler, ritimli-sentaktik paralelizme dayanılarak kurulmuştur. Kaynaklarda bu şiir şekli ozan-ozon-ozmak adlandırılıyor. “Emsal-i Muhammed Ali”yi tertip eden kişi, ritimli sentaktik paralelizmin yapı öğelerini parçalayarak metni Arap alfabesi sırasına uygun olarak düzenlemiştir.