AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ
Öz
Yüzyıllar içerisinde Orta Asya’dan Balkanlara kadar uzanan Türk kültürünün izleri, etnoğrafik ürünlerde de görülmektedir. El dokumaları buna en iyi örnektir. Oğuz boylu iki devlet olan Azerbaycan ile Türkiye’nin tekstil ürünlerinin benzerliğinde bu izler görülebilir. Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de merhum Hacı Zeynelabidin’e ait konak 1920’li yıllardan bu yana Milli Tarih Müzesi olarak kullanılmaktadır. Coğrafyaya ait zengin bir arkeolojik ve etnoğrafik malzemeye sahip olan müzenin envanterlerinde bulunan bir kumaş 13 Nisan 2017 tarihinde müzede yapılan bir alan çalışmasında tespit edilmiş ve müze idaresinin oluru ile incelenmiştir. Makalede 18. ve 19. yüzyıl başlarında üretilen el dokuma yün şallardan Azerbaycan Milli Tarih Müzesi’nde bulunan 36,5x41,5 cm ölçülerindeki dimi örgülü şal kumaş parçası, özellikleri, yapılan analizler üzerinde durulacak ve Vedat Nedim Tor Müzesi’nde bulunan benzer örnekten bahsedilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ASLANAPA, Oktay, “Türk Halı Sanatı”, Türk Sanatı, Türk Dünyası El Kitabı, T.K.A.E. Yayınları, Ankara, 1976, s. 636-650.
- ATALAYER, Günay, “Dünden Bugüne Anadolu’da Kumaş Dokuma Sanatı”, Türk Kültüründe Sanat ve Mimari, İstanbul, 1993.
- AYTAÇ, Ahmet ve İLBAK, Merve, Başbakanlık Osmanlı Arşiv’lerinde El Dokumalarına Dair Önemli Kayıtlar, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, İstanbul, 2014.
- AYTAÇ, Ahmet, “Bekir Yaman Koleksiyonda Bulunan 18. yüzyıla Ait Bir Kumaşa Dair”, VI. Uluslararası Türk Sanatı, Tarihi ve Folkloru Kongresi/Sanat Etkinlikleri (VI. International Turkic Art, History and Folklore Congress / Art Activities), Konya, 12-13-14 Mayıs 2016, s. 39-43.
- AYTAÇ, Ahmet, “Beledi Dokumaları”, İlgi Dergisi, İstanbul, S: 103, Kış 2002, s. 9-12.
- AYTAÇ, Çetin, El Dokumacılığı, Ankara, M.E.B. Yayınları, 1982.
- BİLGİ, Hülya, Osmanlı İpekli Dokumaları Çatma ve Kemha, İstanbul, Vehbi Koç Vakfı Sadberk Hanım Müzesi, 2007.
- DÖLEN, Emre. Tekstil Tarihi, İstanbul, Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yayınları, No:92/1, 1992.
- GÜRSU, Nevber. Türk Dokumacılık Sanatı, 1. Baskı, İstanbul, Redhouse Yayınevi, 1988.
- İNALCIK, Halil, Türkiye Tekstil Tarihi Üzerine Araştırmalar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2008.
