RAP MÜZİKTE DEYİMLERİN KULLANIMININ SAGOPA KAJMER ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN METİNLERARASILIK BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Müzik, yapım şekilleri, işlevleri ve insanlar üzerindeki etkileri düşünüldüğünde tanımlanması oldukça zor olan bir sanattır. Müzik enstrümantal bir icraya sahip olduğu gibi müziğin sözlü icrası da mümkündür. Müziğin yanı sıra ona eşlik eden sözlü unsurlar da onu meydana getiren kişinin duygu, düşünce ve hayalleri kadar o kişinin mensubu olduğu kültürden izler taşır. Metinlerarasılık açısından düşünüldüğünde hiçbir metin, içinde oluşturulduğu kültürden bağımsız olarak ortaya çıkmaz; metni oluşturan, bilinçli ya da bilinçsiz oluşturduğu metnine kültürel unsurları taşır. Bu kültürel unsurlar inanç, inanış, değer yargısı ya da bir söz kalıbı olabilir. Yapılan bu çalışma ile de Sagopa Kajmer’in şarkı sözlerinden hareketle rap müzikte kültürün durağanlık yanında değişim ve dönüşüm özelliklerini deyimler üzerinden gösterebilmek amaçlanmıştır.

Çalışmanın giriş kısmında, kuramsal çerçevede, metinlerarasılık üzerinde durulmuştur. Kültürel değerlerin varlığını devam ettirmesinin bir yolu olarak metinlerarası sürece dâhil edilmeleri ve ihtiyaca göre yeni bağlamlarda kullanılmaları gerekliliğine dikkat çekilmiştir. Çalışmanın devamında Türkçedeki deyimler ve bunların temel özellikleri ana hatları ile açıklanmıştır. Deyimlerin kalıplaşmış söz grupları olma özelliğinin bağlam içerisinde metinlerarasılığa uygun olarak değişebileceği belirtilmiştir. Çalışmanın inceleme alanını oluşturan rap müzik türünün ne olduğu ve bunun özellikleri ile Türkiye’de rap müziğin etkin olduğu alanlardan bahsedilmiş; çalışma kapsamında şarkıları incelenen Sagopa Kajmer hakkında bilgi verilmiştir.

Çalışmanın inceleme ve değerlendirme bölümünde ise Sagopa Kajmer’in şarkılarında deyimlerin oldukça sık kullanıldığı, tercih edilen deyimlerin bir kısmı kalıplaşmış şekli ile kullanılırken bir kısmında deyimlerin bazen söz dizimi bazen de kelime bazında değiştirilerek kullanıldığı saptanmıştır. Temelinde eleştiri olduğu bilinen rap müzik örneklerinde deyimlerin genellikle olumsuz anlama sahip olanlarının tercih edildiği, deyimler vasıtasıyla eleştirilerin yapıldığı görülmüştür.  Tüm bu kullanım özelikleri ile deyimlerin rap müzikte metinlerarası sürece dâhil edildiği saptanmış, bu durum kültürel bir özellik taşıyan deyimlerin güncellenerek, yeni bağlamlarla varlıklarını devam ettirmelerine bir katkı olarak değerlendirilmiştir. 

Music, when considering the forms of performing it, its functions and its effect on people, is a very difficult branch of art to define. As music can be performed with instruments, it is also possible to perform it vocally. In addition to the music itself, the verbal elements that accompany it carry the traces of the culture, as well as the emotions, thoughts and dreams of the person who makes it.  When considered from the viewpoint of intertextuality, no text comes into existence independent of the culture in which it is created; the one who creates the text, adds cultural elements to the text consciously or unconsciously. These cultural elements may be faith, belief, value judgment, or a phrase.

In the introduction of this study, intertextuality is emphasized in the theoretical framework.It is pointed out that cultural values, as a way of continuing their existence, should be included in the intertextual process and they should be used in new contexts as needed. Later on in the study, the idioms in Turkish and their basic characteristicsare outlined.It is stated that the characteristic of idioms being established phrases can be changed within the context in compliance with intertextuality.Definition and properties of rap music, which constitutes the research area of the study, and the fields in which the rap music is active in Turkey are mentioned; information about Sagopa Kajmer, whose songs were analyzed within the scope of the study, is given.

In the review and evaluation section of the study, it was found that the idioms were used quite frequently in the songs of Sagopa Kajmer, while some of the preferred idioms were used in their established form, others had theirsyntaxesor words modified. In the examples from rap music, which is known tohave criticism on its basis, it is seen that the idioms which have a negative meaning are generally preferred, and criticism is made through idioms. It was determined that with all these usage characteristics, idioms are included in the intertextual process in rap music, and this situation is considered as a contribution to the updating of the idioms that have cultural qualities and to continue their existence in new contexts.